16. CODATU Konferansı’na paralel olarak düzenlenen etkinlik çerçevesinde, Akdeniz Bölgesi Ülkeleri’nin yerel yönetimlerinin sürdürülebilir ulaşım için ihtiyaç duydukları konularda yapılan tespitler sunuldu. Çalıştayın devamında ise, sürdürülebilir kentsel hareketlilik planları, kent içi lojistik ve temiz araçlar konusunda kapasite artırıcı eğitimler verildi.

Önlem alınması şart

Farklı ülkelerin ortak sorunlarına ve bunlara ilişkin ortak çözümler bulmanın önemine değinen SOLUTIONs Proje Yöneticisi Pınar Köse, farklı uygulamaları paylaşmak ve net çözümler üretebilmenin öncelikli amaç olduğundan bahsetti.

2050 yılı için öngörülen %70 oranında küresel şehirleşme ve %22 oranında araç sahipliğine baktığımızda, kuşkusuz önlem alınması gereken bir geleceğin bizi beklediği kesin. 11 farklı şehirden 39 katılımcı ile Kocaeli’nde gerçekleştirilen çalıştayın sonuçlarını sunumunda paylaşan Pınar Köse, en fazla eksikliğin olduğu temanın “Kent Lojistiği” ve “Sürdürülebilir Kent İçi Ulaşım Planları” olduğunu belirtti.

En büyük sorunlar: düzensiz kent içi toplu taşıma ve yaygın özel araç kullanımı

Şüphesiz ki, her kentin kendine göre farklı problemleri var. Kazablanka’da yapılan çalışamalar sonucunda, çok sayıda kent içi ulaşım planının uygulandığı görülürken, düzensiz kent içi toplu taşıma sistemleri ile yaygın özel araç kullanımı en büyük sorunlar olarak göze çarptı. Transportation Research Institute (TRI) Araştırmacısı Dr. Ayelet Galtzur, sunumunda İsrail, Tel-Aviv’deki kent içi ulaşım sorunları ve çalışmalarından bahsetti. Türkiye’ye benzer bir şekilde, İsrail’de de ulaşım sektörü bünyesinde bir çok mevkinin yer aldığından ve sorunlara ortak çözümler getirilmeye çalışıldığından bahseden Dr. Galtzur, ilk Metrobüs (BRT) sistemini kurduklarını, bisiklet paylaşım sistemleri ve park et-devam et sistemlerinin kurulması ve yaygınlaştırılması için çalışmalara hızla devam edildiğini de açıkladı.
Çalıştay bitiminde ortaya çıkan ortak bir sonuç da, mevzuat eksiklikleri oldu. Mevcut yönetmeliğin eksiklerinin bir an önce giderilmesi, geliştirilmesi gerekliliğinin yanı sıra uygulanabilirlik ve bilinirlik konularında da ciddi problemler olduğu görüşünde hem fikir olundu. Farklı şehirlerde yapılan çalışmalar sonucunda karşılaştıkları dört temel alandaki ihtiyaç ve boşluk analiz sonuçlarını paylaşan uzmanlar, ortak bir çözüm önerisi olarak, sürdürülebilir, ekolojik, yeşil, çevre dostu çözümleri sundu. Uzmanlara göre, daha yaşanabilir, yeşil kentler oluşturmak için kentleri, kirliliğe sebep olan tüm etkilerden arındırmak şart.

Fransız Ulaşım ve Şehir Planlama Enstitüsü IFSTTAR Proje Sorumlusu Laetitia Dablancın da Kent Lojistiği sunumunda belirttiği gibi; “Kent lojistiğinin çevresel anlamda büyük bir etkisi var ve emisyonların büyük bir çoğunluğunu kapsıyor. Aynı zamanda hava kalitesi ve gürültüye etki yapıyor. Belediyelerin en büyük problemlerinden bir tanesi de bu. 20 sene öncesinde şehir dışında yer alan antrepolar artık şehir içinde yer alıyor. Bu bağlamda master planlarına kent lojistiğini destekleyen antrepoların entegre olması çok önemli”.

Temanın ‘Alternatif Hareketlilik’ olmasında ise her geçen gün olumsuz etkileri artan kent içi ulaşım sistemlerinin payı oldukça fazladır. Günümüzde motorlu araç odaklı ulaşım sistemlerinin kentlere getirdiği sorunların boyutları giderek büyümekte ve buna bağlı olarak ne yazık ki, kişisel otomobil kullanımı da hızla artmaktadır. Bu hızıyla devam etmesi halinde şuanda %14,5 olan sera gazı salınımının 2050 yılına kadar %80 oranında artması bekleniyor. Salınımlardaki artış %90 oranında kişisel motorlu araç (otomobil, motosiklet vb.) kullanımındaki değişikliklerden kaynaklanıyor. Varolan kent içi ulaşım anlayışı, insan sağlığı ve çevre açısından önemli bir tehdit haline gelmiştir.

Ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında ulaşım sistemlerinin önemi oldukça büyüktür. İnsan odaklı kentlerde ise entegre toplu taşıma, bisiklet, yürüme ve araç paylaşım sistemleri kişisel motorlu araçlardan daha güvenli ulaşım seçenekleri sunmaktadır. Günümüzde toplu taşımayı, ayrıca bisiklet ve yürüyüşü yaygınlaştırarak karbon salınımını ve sera gazı emisyonunu azaltmak üzerine farkındalık yaratmak amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar ise sürdürülebilir ve güvenli ulaşımın en büyük destekçisidir.

EMBARQ Türkiye, AFS Gönüllüleri Derneği (AFSGD), TEMA, 21 Eylül Pazar günü, Avrupa Hareketlilik Haftası (16-22 Eylül) kapsamında Tarihi Yarımada’da gerçekleştirilen İstanbul Kültür Avı’nda gençlerle bir araya geldi. İlk kez 2005 yılında AFSGD’nin Ankara’da düzenlediği ve 2009 yılında da ilk kez İstanbul’da yapılan Kültür Avı bu yıl “UNESCO Tarih Mirası listesinde yer alan Tarihi Yarımada’da Kültürümüzü Gençlerle Yaya’lım” temasıyla Tarihi Yarımada’da gerçekleşti.

TEMA Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, Sürdürülebilir Yaşam Semineri’nin Açılış Konuşmasını yapıyor

Etkinlikten bir gün önce katılımcılar, Sürdürülebilir Yaşam Semineri’nde buluştu. TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı, Deniz Ataç’ın konuşmasıyla başlayan seminer, YEŞİLİST, TEMA Vakfı ve EMBARQ Türkiye’den gelen farklı alanlardaki konuşmacıların sunumlarıyla son buldu. Avrupa Hareketlilik Haftası ve Dünya Otomobilsiz Seyahat Günü kapsamında gerçekleştirilen seminerde ekolojik okuryazarlık, iklim değişikliği ve sürdürülebilir ulaşım konularına dikkat çekildi.

21 Eylül günü ise farklı buluşma noktalarında kendi gruplarıyla bir araya gelen katılımcılar, farklı toplu taşıma türleriyle Tarihi Yarımada’daki ana buluşma noktasına geldi. Gün boyunca ise bulmacaları çözerek sürpriz rotadaki çeşitli kültürel odakları tanıma, Tarihi Yarımada’nın daha önce keşfetmedikleri güzelliklerini yapılan yayalaştırma projesinden sonra yaya olarak keşfetme fırsatı buldular. Gün sonunda ise Gülhane Parkı’nda buluşan tüm gruplar, soruları doğru bilmelerine, zamanlamalarına, yaratıcılıklarına göre değerlendirildi, en yüksek puanı toplayan grup ise ödüllendirildi.