Ölçeği biraz daha küçülterek ülkemizi ele alırsak, her yıl 10.000 kişinin hayatını kaybettiğini, 200.000 kişinin de sakat kaldığı gerçeğiyle yüzleşmekteyiz.

Ölümlü kazaların %90’ı orta ve düşük gelirli ülkelerde gerçekleşiyor. Halbuki bu ülkelerdeki toplam araç saysı dünya üzerindeki toplam araç sayısının yarısı bile etmiyor. İşte tam bu noktada akıllara yollarımız ne kadar güvenli sorusu geliyor.

RS10 – 10 Ülkede Yol Güvenliği

Yukarıda yer alan rakamlar ki bunlar insan sağlını ve hayatını temsil ediyorlar, 2010 yılından itibaren  birçok kurumu harekete geçirerek geç de olsa  yol güvenliği konusunda ciddi adımlar attırdı.

• 2010 yılında Bloomberg Philanthropies tarafından fonlanan ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) koordinasyonunda ilerleyen bir program başlatıldı. RS10 adı verilen bu program trafik kazalarının yoğun olarak yaşandığı, dünya genelinde gerçekleşen toplam kazalarının neredeyse yarısının  meydana geldiği on ülkeyi kapsıyor. Programın hedefi ise, 2020 yılında 5 milyon trafik çarpışması kaynaklı ölümün önüne geçmek. Bu hedef doğrultusunda, Brezilya, Kamboçya, Çin, Mısır, Hindistan, Kenya, Rusya, Meksika, Vietnam ile birlikte Türkiye de yol güvenliği arttırıcı çalışmalar için kolları sıvadı.
• Aradan iki seneye  yakın bir zaman geçti ve 2012 yılında, Türkiye’de yol güvenliği politikaları ve stratejilerini önceliklendiren Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu bir araya geldi. “Yol Güvenliğinde 10 yıllık Eylem Planı” adı altında,  trafik çarpışması kaynaklı ölümlerin 2020 yılına kadar %50 oranında azaltılmasını hedefleyen stratejiler geliştirdi.
• Takip eden süreçte, 2013 yılının Nisan ayında, Başbakan tarafından Yol Güvenliği Platformu aktif hale getirdi. Bu platform, yol güvenliği planını uygulmaya geçirerek kullanıcı alışkanlıklarının değiştirilmesi (yüksek hızın önlenmesi ve emniyet kemeri kullanımı gibi) üzerine yoğunlaştı. Yol güvenliği üzerine çeşitli çalışmalar ve kampanyalar gerçekleştirilmeye devam ediyor.
• 2013 yılı Aralık ayında da; Dünya sağlık Örgütü (WHO), Küresel Yol Güvenliği Ortaklığı (GRSP), Dünya Bankası, John Hopkins Üniversitesi (JHU), Uluslararası Güvenli Yol Seyahat Birliği (ASIRT) gibi RS10 projesinin uluslararası ortaklarından biri olan  EMBARQ Türkiye – Sürdürülebilir Ulaşım Derneği de, Yol Güvenliği Laboratuvarı Projesi’ni başlattı.

RSLab Yol Güvenliği Laboratuvarı

Yol Güvenliği Laboratuvarı, bir takım kriteler ışığında seçilmiş Türkiye’nin 5 şehrinin, yol güvenliği açısından en problemli 25 noktasında incelemelerin yapıldığı, yerel yönetimlere teknik destek sağlamak ve farkındalık yaratmak amacıyla hayata geçirilmiş bir proje.

Proje kapsamda EMBARQ Türkiye teknik ekibi, Konya, Kocaeli, Eskişehir, Kayseri ve Antalya şehirlerinin  geçmişe dönük trafik kaza kayıtlarının yer aldığı veri setleri üzerinden analizler yaparak, her şehir için belirledikleri 5 adet kaza kara noktasında Danimarka’lı yol güvenliği uzmanı eşliğinde saha çalışmaları gerçekleştirdi.

Her bir nokta için farklı yol güvenliği mühendislik ve tasarım önerileri ortaya kondu. Bu önerilerin hayata geçirilmesi ile birlikte ölümlü ve yaralanmalı kaza sayılarındaki tahmini azalma değerleri, hazırlanan raporlarla yerel yönetimlerin ilgili birimleriyle paylaşıldı.

Oldukça kapsamlı yapılan bu çalışmaların birçok aşamasında karşılaşılan problemler, değerli birer bilgi olarak projenin çıktısında yer aldı. Veri setleri analizi aşamasında yaşanan sorunlara birkaç örnek vermek gerekirse,

• Trafik kaza tutanakları doldurulurken, kullanılan araç GPS’lerinin kaza yerine dair her zaman sağlıklı bilgi verememesi,
• Kaza tutanaklarının eksik doldurulması veya başka bir ortama aktarılırken verilerde önemli kayıpların/ hataların meydan gelmesi ( kaza saati, kaza yeri koordinatları, vb.),
• Bazı şehirlerde geriye dönük verilerin bir ya da iki yıllık bir zaman dilimiyle sınırlı kalması,

gibi durumlardan bahsedilebilir. Bu problemlerin ortak özelliğiyse, yol güvenliği çalışmalarının ilerlemesinin , hızlanmasının ve diğer şehirlere yayılmasının  önünde duran en büyük engellerden biri olan veri seti problemleri olmaları.

Kaza Verilerinin Önemi 

Ölümlü, yaralanmalı trafik çarpışmalarının meydana geldiği, yol güvenliği açısından eksiklerin ya da hataların bulunduğu yerlerin güvenli hale getirilmesi bir yana, bu yerlerin tespit edilmesi, bir kaza kara noktası olup olmadığının saptanması ve eğer öyle ise bu durumun kaynağının araştırılması için kaza verilerine ihtiyaç duyulur. Analizlerin sağlıklı sonuçlar ortaya koyabilmesi için de, paylaşılan veri setlerinin hata içermiyor olması gerekir.

Veri setleri içerisinde yer alan hataların giderilmesi amacıyla Trafik Emniyet Müdürlüğü’nün çeşitli eğitimler vermesi bir çözüm olabilir. Bununla birlikte, teknolojik imkanlar dahilinde, trafik ekipleri kaza tutanaklarını el ile değil tabletler aracılığıyla güvenilir bir şekilde doldurup, varsa bir diğer sisteme aktarımını bu şekilde gerçekleştirebilir.

Böylelikle daha sürdürülebilir, doğruluk payı yüksek ve sağlıklı sonuçlar ortaya çıkartacak kalitede işlenebilir veri depolama şansına sahip olunur ve bu zengin kaynak üzerinden daha kapsamlı çalışmalar yürütülerek, yol güvenliği çalışmalarında kısa sürede büyük gelişmeler elde edilebilir.

Bu merkezde,  AUS (Akıllı Ulaşım Sistemleri) olarak adlandırılan gelişmiş yüksek teknoloji uygulamalarından faydalanılarak , kentteki trafik akışı  kamera ve sensörle izleniyor, veriler işlenerek trafik yoğunluk haritaları çıkarılıyor ve bu haritalar üzerinden sunulan bilgilerle, hergün artan ulaşım problemlerinin en aza indirilmesi için çalışmalar yapılıyor.

Üniversitelerle İşbirliği 

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Trafik Müdürlüğü, İstanbul Kalkınma Ajansı’nın da desteğiyle  şehir içi trafiğin yönetildiği  Trafik Kontrol  Merkezi’nin  küçük ölçekli modellerini üniversitelere taşıyan bir projeye gerçekleştirdi ve Yıldız Teknik Üniversitesi bu projede pilot üniversite olarak yerini aldı.

Türkiye’de bir ilk olan ‘Üniversiteler İçin Trafik Kontrol Merkezi’ adlı bu proje ile birlikte, artık İstanbul trafiği YTÜ-İBB Trafik Kontrol Merkezi ve Akıllı Ulaştırma Sistemleri Laboratuvarı’ndan 7/24 takip edilebilecek. Pek çok öğrenci ve araştırma görevlisi İstanbul trafiği ile ilgili her türlü projelendirme, yapım, bakım, onarım, yönetim ve işletme sorunları, trafik çarpışmaları ve bunları meydana getiren durumlar üzerinde çalışabilecekler. Trafik sorununa yönelik çözümler aramanın yanında  araştırma ve bitirme tezlerini birer bilimsel çalışmaya dönüştürme imkanı da bulabilecekler. Öğrencisi olduğum üniversitenin bu derece kapsamlı bir projede diğer ünivesitelere örnek olacak nitelikte çalışmalar yürütecek olması, bir anlamda liderlik vasfını üstlenmesi gerçekten gurur verici.

Proje kapsamında, 5-6 Mayıs tarihinde  Merter’de  bulunanan Trafik Kontrol Merkezi’nde bir eğitim gerçekleştirildi. Bu eğitime katılan 20 kişilik  İnşaat Mühendisliği bölümü öğrencileri arasında ben de yerimi aldım. Kent içi ulaşım, AUS (Akıllı Ulaşım Sistemleri) , EDS ( Trafik denetleme Sistemleri ), İBB Cep Trafik  ve  geliştirilmekte olan bir takım projeler ve bunların işleyişlerinden tutunda yazılım süreçlerine kadar tüm konular hakkında bilgi verildi. İstanbul’un trafik sorunuyla ilgili merak ettiklerimizi sorma, geliştirilen teknolojilerin sürdürülebilir ulaşıma katkılarının ne boyutta olduğunu  konuşma fırsatı bulduk.

İstanbul’un kent içi ulaşım ve trafik problemlerine daha güncel , daha bilimsel, daha teknik, daha  yaratıcı çözümler getirmek için çalışmalar  yürütülecek bu laboratuvarı  kullanacak kişilerden birisi olarak;  ulaştırma konusunda yeni teknolojilerin araştırılması ve raporlanması, seyahat süresi öngörülmesi, yoğunluk tespitleri, kaza uyarı sistemleri  kısacası İstanbul’un ulaştırmasını ilgilendiren her türlü konuda çalışma imkanına sahip olmanın heyecanını ve mutluluğunu yaşıyorum. Türkiye’de herkesin yakındığı ama  yakınmaktan öteye de geçmediği araştırma-geliştirme çalışmalarının mevcut durumu, umuyorum ki  bu gibi projeler sayesinde daha ileri taşınacak.

Kaynak: http://bligoo.com/media/users/7/392378/images/public/26620/brt_bogota_poster.jpg?v=1271433409781

Günümüzde dünyanın çeşitli bölgelerinde yer alan 160 kentte toplam 4200 kilometre uzunluğunda metrobüs hattı bulunuyor. Bu sistemler günde ortalama 30 milyon yolcu taşıyor. İstanbul trafiğinin de vazgeçilmez bir parçası olan metrobüs sistemlerinin, kullanıcıları üzerindeki etkileri büyük.

Peki biz bunların ne kadarının farkındayız?

1.  Kısalan yolculuk süresiÖzel şeritlerde ilerleyen metrobüs otobüsleri  daha yüksek hızda hizmet verir.
   • Ücretleri metrobüse binmeden önce toplayarak,
   • Yüksek kapasiteli otobüsler kullanarak,
   • İndi-bindi süresini kısaltarak yolda geçirdiğiniz süreyi kısaltmaktadır.

   Bekleme süreleri ise, trafik sinyalizasyon yöntemi ve sefer sıklığının artırılmasıyla azalır.
   

2.   Azalan emisyonlar

   Metrobüs hatlarında, eskiyen otobüsler yerine yeni ve temiz yakıtlı otobüsler kullanılır.

   Sürücüleri, az yakıt tüketimi sağlayacak sürüş teknikleri üzerine eğitimler alır.
   

3. Hava kirleticilerine daha az mazuriyetMetrobüs sistemlerinde temiz araç ve yakış teknolojileri kullanılır. Böylelikle hem otobüslerin içindeki hem de şehir içerisindeki hava kalitesi iyileşir.

   Yolculuk sürelerindeki kısalma sayesinde de yolcuların zararlı kirleticilere maruz kalma oranı azalır.

   

4. Daha güvenli yollar ile azalan çarpışmalarMetrobüs otobüslerinin diğer motorlu araçlardan ayrı olarak kendi özel şeritlerde seyahat etmeleri, çarpışma riskini azaltır.

   Yaya geçitlerinde yapılan iyileştirmeler sayesinde karşıdan karşıya geçişler, yayalar için çok daha güvenli bir hale gelir.

5. Artan fiziksel hareketlilik

Metrobüs duraklarının arasındaki mesafe genellikle (metro hariç) diğer toplu taşıma alternatiflerine göre daha uzundur. Yürüme mesafelerindeki artış, hareketliliğimizi artırarak  sağlığımızı olumlu yönde etkiler.

Metrobüsün verdiği hizmetin hızlı ve sürekli olması insanlarda metrobüs kullanma isteğini, dolayısıyla da yürüme isteğini artırır.

 Metrobüsün Sosyal, Çevresel ve Ekonomik Etkileri hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Metrobüsün Sosyal, Çevresel ve Ekonomik Etkilerinin değerlendirildiği videoya buradan ulaşabilirsiniz.