Yerel yönetimler için bilgi teknolojileri çözümleri, coğrafi bilgi sistemi, veri tabanı yönetim sistemi, içerik yönetim sistemi, servis odaklı kurumsal entegrasyon altyapısı, yönetim bilgi sistemi, mobil belediyecilik vb. uygulamaları içermektedir. Akıllı kentler yolunda daha hızlı ilerlemek için bu uygulamalar doğrudan karar alıcıların ihtiyaçlarına yönelik, ön yatırım maliyeti gerektirmeyen, tüm bilgi teknolojileri uygulamalarını birleştiren, kurumsal entegrasyonu sağlayan ve aynı zamanda merkezi yönetimin e-devlet sistemleri ile uyumlu olması gerekmektedir.

Akıllı kentler için en önemli konu şehir insanı tarafından üretilen verinin sorumlu kurumlar tarafından doğru toplanması ve analizi sonucunda şehirdeki yenilikçi  çözümlerin savunmasız gruplar dahil bütüncül bir yaklaşım ile uygulanmasıdır. Bu veriler halka açık olmadığı zaman ya da kısıtlı erişim hakkı verildiği için kaynakları ilişkilendirip gerçek zamanlı ve doğru çözüm üretmekte sorun çıkabilir. Bu nedenle veri toplamanın yanı sıra verileri halka sunmak -vatandaş, özel şirket ve  profesyoneller- gelişmekte olan ülkelerde akıllı şehirlerin olmazsa olmazlarındandır. Çünkü akıllı kent ölçeğindeki gelişim insanların kentlerdeki ihtiyaçlarına odaklanarak en uygun çözümleri sunmaktır. Bu da yine onların sağladığı veriler ile gerçekleşebilmektedir, tek yapılması gereken bilgi edinmeyi mümkün kılmaktır!

Birçok Avrupa kentinde akıllı kent olmak için çalışmalar duraksız bir şekilde sürmektedir. Londra’da akıllı kent için bilgi teknoloji çalışmaları yürüten bir Kentsel Yenilikçilik Merkezi kuruldu. Bu yeni açılan merkez ile ulaşılmak istenen, Londralılar ile etkileşimde olacak 4 bilgi teknolojisi aracı ile ihtiyaç dinamik haritasını oluşturmak. Bu 4 teknolojik araç; Sensing Cities: hava kalitesi sensörleri, Sensing London: Londra hareketlilik sensörleri, Cities Lab: katılımcı süreci hızlandıracak uygulamalar ve teknolojik ortamlar ile Cities Unlocked: Microsoft ve Guide Dogs ortaklığı ile görme engellilerin şehirde rahat hareket etmesini sağlayacak sesli kulaklıklardan oluşmaktadır .

Kaynak: http://cloudtweaks.com/wp-content/uploads/2014/10/smart-cities.png

Türkiye yüzde 77 oranında kentleşme yüzdesi olan yani kırsaldan kente göçün yüksek ölçüde devam ettiği, bunun sonucu olarak da kent içinde yapılaşmanın, altyapı çalışmalarının, kamusal hizmetlerin sürekli arttığı bir ülke konumundadır. Bu sayısal artışın kentlerin lehine sonuç vermesi ya da sürdürülebilir sonuçlar üretilmesini sağlaması için bilgi teknolojilerine dayalı veri toplanması, dinamik yapısı yüksek olan şehirlerimizin kalkınmasını ön plana alarak bu verinin değerlendirilmesi ve şehre özel yenilikçi çözümlere dönüşmesi gerekmektedir. Şehre özel çözümler için bilgi sistemlerine bağlı veri toplama yöntemleri; bütünleştirici, akıllı yönetişim sağlayan ve sosyal ağ temelleri üzerine kurulu bir platform niteliği taşımakta olup karar alıcılara kent içindeki insanların ihtiyaçlarına yönelik gerçek zamanlı, imkanı sağlamaktadır.

Ülkemizde çeşitli bilgi sistem teknolojilerine dayalı veri toplama uygulaması geliştirilmekte olduğu bilinmektedir ancak bu aşamada Türkiye’nin birçok şehrindeki ilk sorun ortak ve kullanıcı dostu bir veri toplama şeklinin olmaması ve personelin inisiyatifine bırakılmasıdır. Tabi ki halihazırda halka açık bir veri sistemi de bulunmamaktadır.  İkinci önemli sorun ise toplanan verinin değerlendirilmesi için sürekli bir personelin ya da altyapının bulunmamasıdır. Bu durum planlamada ve strateji geliştirme süreçlerinde öngörülemeyen sorunlar oluşturabilmektedir.

Özellikle İstanbul’da gerçekleştirilen kentli anketlerine bakıldığında ortaya çıkan en önemli sorun trafik olarak görülmektedir. Bu sorunun alt başlıklarına bakıldığında ise trafik ile alakalı olarak plansızlık, güvenlik sorunu, uzun kuyruklar, yetersiz otopark, yetersiz toplu taşıma, denetim eksikliği, sinyalize kavşakların sürelerinin ayarsızlığı, sürdürülebilir bir toplu taşıma ağının olmaması öne sürülmüştür. Bu alt başlıkların hepsi bilgi teknolojilerinin kullanımı ile geliştirilen çözümler ile sonuçlanabilecek sorunlardır. Avrupa’daki örnekleri gibi dinamik planlama ile şehir planlamasında bütün etmenleri değerlendirecek trafik yoğunluğu hesaplamaları ile sizi en uygun güzergaha yönlendirebilecektoplu taşımanın optimizasyonu sağlanarak geliş gidiş saatleri ile ilgili doğru bilgilendirme yapabilecek sürekli denetim ile ihlallerin önüne geçecek akıllı elektronik sistemlerin uygulanması ile sinyalizasyon sistemindeki değişiklik ile trafikte kaybedilen zamanın önüne geçilecek.

*EMBARQ Türkiye Projeler Koordinatörü Pınar Köse’nin Unibusiness Dergisi’nin Nisan sayısında çıkan yazısıdır.

İstanbul’un havasını bir kez soluyan, her fırsatta trafikten ve aksaklıklardan şikayet etse de sonunda bir tek bu büyülü şehirde mutlu olabileceğini bilir. Peki İstanbul sakinleri şikayet etmektense İstanbul’u daha akıllı bir şehir haline getirmeye çalışsa ne olur?

26 Şubat Perşembe günü allryder, yerel ve uluslararası ortaklarla birlikte Lab4CITY Istanbul’da işte bu sorudan yola çıkan hararetli tartışmalara ev sahipliği yaptı.
“Kentsel veri halka aittir!”

Studio-X’te düzenlenen Lab4CITY, 3 ana panelden oluşuyordu. İlki, EMBARQ Türkiye Direktörü Arzu Tekir’in moderatörlüğündeki “Toplu Taşıma Açık Veriyi Seviyor” paneliydi. Konuşmacılardan TAGES CEO’su Leyla Arsan, “Kentsel veriler halka aittir” diyerek güne hızlı ve iddialı bir başlangıç yaptı.

Toplu taşıma verileri konusunda dev bir marka olan HERE yöneticilerinden Justus Brown, açık verinin yeniliği tetiklediğini vurgulayarak Leyla Arsan’a katıldığını belirtirken, Lab4CITY’ye İngiltere’den katılan City Building Blocks yöneticisi ve City Protocol Task Force üyesi Michael Mulquin, neredeyse tüm kentsel verilerin halka açık olduğu İngiltere’yle Türkiye’yi karşılaştırarak Leyla Arsan’a katıldığını belirtti.

Dubai’de yaşayan, Data Aurora’nın kurucusu, veri analisti Ali Rebae, birbiriyle işbirliği yapmayan devlet otoritelerine en azından özel sektörle birlikte çalışmayı önerirken panelin kamu sektöründen tek konuşmacısı IETT yöneticilerinden Kenan Kılavuz yeniliğe açık tavrıyla diğer konuşmacılara ve dinleyicilere İETT’nin çok yakında verilerini halka açmayı planladığını ve bu konudaki çalışmaların son aşamasında olduklarını müjdeledi.

Farklı teknoloji şirketlerinden yöneticilerin, girişimcilerin, yazılımcıların, Tunus’tan Amerika’ya uluslararası misafirlerin tanışıp ağ kurduğu kahve arasından sonra “Daha akıllı şehirlere doğru Kentsel Yenilik & Teknoloji” başlıklı 2. panel başladı.

Stage-Co’nun kurucularından Patrick Bosteels’in moderatörlüğünü üstlendiği panelde konuşmacı olarak Uber İstanbul yöneticilerinden Hazim Bumin, Volt’un Kurucusu Ali Halabi, Başakşehir Living Lab’in Proje Koordinatörü Ömer Onur ve Sampaş Bilişim’in İş Geliştirme Yöneticisi Serdar Yumlu yer alıyordu.

Panelde en çok akıllı şehir kavramının, akıllı bir şehirde yaşamanın ne anlama geldiğinin ve inovasyonun yaşadığımız şehirleri daha akıllı hale getirmede oynayabileceği rollerin üzerinde duruldu.

Trafiksiz yollar ve kendi kendini kullanan arabalarla dolu bir geleceğe doğru ilerlediğimizi söyleyen konuşmacılar bu aşamaya gelene kadar taşıma sektöründeki iş dağılımında veya alışkanlıklarda gerçekleşecek değişikliklerden ve yeni teknolojilere alışıp değişime kucak açmanın yollarından bahsetti.

Kendi arabamızı kullanmaktan vazgeçmeye hazır mıyız?
Volt’un kurucusu Ali Halabi, dinleyicilerin Türkiye’de var olan güven sorununa dair sorularına, ne olursa olsun ulaşıma paylaşım ekonomisini entegre etmenin gerekliliğinden bahsetti. Aynı yere giden insanların ayrı ayrı arabalar kullanmasının sonsuza kadar devam edemeyeceğini vurgulayan Halabi, Türkiye’nin de çeşitli davranışsal evrelerden geçerek bu kavrama alışacağını savundu.

İkinci panelin son konu başlığıysa şehirleri daha akıllı hale getirmede kamu sektörüne ve özel sektöre düşen rollerdi. Türkiye ve hatta Avrupa’daki genel tavrın, kentsel gelişimi devletten beklemeye eğilimli olduğunda hemfikir olan konuşmacılar, özel sektörün de bu konuda elinden geleni yapmasının gerekliliğini vurguladı.

“Kitle Temelli Gelecek” başlıklı üçüncü paneli allryder kurucu ortağı ve CEO’su Maxim Nohroudi yönetti. Yelp İstanbul’un Topluluk Yöneticisi Gülfem Akten, Atölye İstanbul’un kurucu ortağı Kerem Alper, Betterplace’in kurucu ortağı Moritz Eckert, EnterpriseDB müdürü Devrim Gündüz ve Nexthamburg’un kurucusu Julian Petrin, insanların neden kitlesel kaynak oluşturma topluluklarına katıldıklarını konuştu.

Kullanıcıları topluluklara katılmaya teşvik eden etkenler neler?
Belediyeler kentsel verileri halka açtıkça halk bu verileri kaydetmeye yardımcı olarak yaşadığı şehri daha akıllı hale getirebilir diyen konuşmacılar, açık veri ve inovasyonun ancak birlikte olursa ilerleyebileceğinde hemfikirdi. Kamu ve özel sektörün birlikte çalışarak insanların hayat şartlarını ileriye götüreceğinin vurgulandığı son panel, Maxim Nohroudi’nin kapanış konuşmasıyla son buldu.

Konuşmacıları dikkatle dinleyen ve sosyal medyada güne damgasını vuran konularda paylaşım yapan tüm katılımcılara; IETT, Şehir Hatları gibi şirketlerden Lab4CITY’ye katılan yöneticilere, yerel girişimcilere ve sevgili ortaklarımız EMBARQ Türkiye, TAGES, UBER, HERE ve Stage-Co’ya çok teşekkürlerimizle…
Sevgiler,
allryder

Şehirlerin sürdürülebilir kent içi ulaşım adına zamanında harekete geçmesi için iki seçeneği bulunmaktadır. İlki, otomobil odaklı şehirler inşa etmeye devam ederiz ve sürdürülemez yollarda sıkışıp kalırız. İkincisi ise daha kapsayıcı, erişilebilir ve birbirine bağlı şehirler oluşturmak için mevcut modelleri iyileştiririz. Kent içi yenilikçi ve akıllı hareketlilik seçeneklerini takip etmek, şehirlerin otomobil odaklı büyümesini engeller ve kapsayıcı ekonomik büyümeyi canlandıran hayat kalitesini de iyileştiren stratejileri benimsemelerine katkı sağlar, büyümesine yardım edebilir.

Otomobil ve yolculuk paylaşımı sağlayan uygulamalar konferans katılımcılarının ilgi odağı oldu

Kuzey Amerika ve Avrupa’da yoğun olarak kullanılan otomobil ve yolculuk paylaşımı sağlayan uygulamalar Uber, Zipcar ve Buzzcar ile ilgili akıllı paylaşım çözümleri katılımcıların ilgi odağı oldu. Mevcut uygulamalarda araç paylaşımının ulaşım amacı ile iki şekli bir de üçüncül uygulama sayılabilecek sosyal ve kültürel amaçlı yolculuk görünmektedir. Uygulamaların ilki “yolculuk paylaşımı” olarak adlandırılan herhangi bir kişinin sahibi olduğu otomobilin, aynı rotada ya da aynı yöne giden insanlarla paylaşılmasıdır. Bu durumda ya otomobil sahibi sürücü ya da eşlik eden kişi olabilirsiniz. İkincisi bir şirkete ait otomobili, birçok insanın kiralayıp ortak kullanmasıdır. Bu iki paylaşım uygulamasının da amacı; kent içi bireysel otomobil kullanımını azaltarak, fosil yakıt kaynaklı kirleticilerin atmosfere saldığı sera gazı miktarını azaltmak ve ekonomik tasarruf sağlamaktır.

http://www.ortakkullanimhareketi.com/2013/09/araba-paylasm-turkiyede-gelisiyor.html

Otomobil paylaşım sistemleri Türkiye’de de yayılıyor

Türkiye’de de benzer uygulamalar büyük şehirlerde yerini almakta. Uber, İstanbul’lu kullanıcıların hizmetine bir süre önce açıldı. Akıllı telefonlarda bir uygulama üzerinden kullanılan Uber’in, Türkiye’de de hem taksi hem de şoförlü araç kiralama versiyonları bulunmaktadır. Nisan 2015’e kadar Uber üzerinden seyahat ettiğiniz taksiler de yüzde 20 indirimli olacak. Yine İstanbul ve Ankara’da da aktif olarak kullanılan ikinci taksi çağırma uygulaması ise BiTaksi’dir. Bu uygulamaya İstanbul’da yaklaşık olarak 5 bini aşan taksi şoförü kaydolmuş olup hem şoförler hem de yolcular için farklı ödül ve puanlama hizmetleri sunmaktadır.

Zipcar ve benzeri otomobil paylaşım sistemleri de aslında ihtiyaç duyulduğunda kullanılan pratik bir otomobil kiralama servisidir. Zipcar kurucusu Robin Chase’in Transforming Transportation konferansında söylediğine göre; uygulamanın kullanıcıları, otomobil sahiplerine göre ayda 500 Dolar masraf ve 219 milyon galon benzin tasarrufu yapmaktadır. Zipcar’ın benzeri Türkiye’de çeşitli şirketler tarafından ugygulanmaktadır. Daha önce bahsettiğim Uber, Mobicar ve Atlagit gibi şirketlerin hızla sayısı artarak bu uygulama büyükşehirlerimizde yaygınlaşmaktadır. Bu kapsamda otopark, benzin, sigorta, vergi, bakım, temizlik gibi bir otomobil sahibinin üzerinde dürekli yük oluşturan meseleleri, kullanıcıları düşünmesini sağlamaktadır.

Akıllı paylaşım uygulamaları teknoloji ve altyapı ile desteklenmesi gereken kilit bir pozisyona sahip; ancak koordine bir planlama ve kompakt bir tasarım ve kapsayıcı bir vizyon olmaksızın, bir ileriye gitmesi mümkün görünmemektedir. Bu uygulamalar sosyal, çevresel ve finansal açıdan sürdürülebilir şehirler sağlayacağı gibi hayat kalitesini iyileştirmek ve karar verme sürecini bilgilendirmek üzere teknoloji yatırımını geri getirebilir.

*EMBARQ Türkiye Projeler Koordinatörü Pınar Köse’nin Şubat 2015′te yayınlanan Unibusiness yazısıdır.

Fotoğraf: Mariana Gil / EMBARQ Brezilya

TheCityFix’in 2014 İnsan Odaklı Şehirler serisi, yüksek kaliteli toplu ulaşım, toplu taşıma odaklı gelişim ile yürünebilir ve bisiklete binilebilir bölgeler içeren birbiriyle bağlantılı şehirler için bir kılavuz özelliği taşıyor. 

Ulaşım ve kentsel gelişim doğal olarak birbirleriyle bağlantılı iki kavram. Dünyanın en büyük şehirlerinde yaşayanların büyük bir kısmı otomobile sahip olmasa da, şehirler genelde insanların ihtiyaçlarına göre değil, otomobillerin ihtiyaçlarına göre planlanıyor. Meksika’da, kent içi yolculukların üçte birinden az bir miktarı arabayla yapdığı halde, devlet ulaştırma bütçesinin dörtte üçlük bir kısmı karayollarına ayrılıyor. Bu durum, çarpık kentleşme, sıkışık ve güvensiz yollar, toplu taşımaya erişimin yetersizliği ve kamusal alan eksikliğigibi durumlara yol açıyor. Bununla beraber, özellikle son dönemde şehirleri arabalar yerine insanların ihtiyaçlarına göre tasarlayan birtakım stratejiler de oluşturuluyor.

TheCityFix’in 2014 “İnsan  Odaklı Şehirler” serisi, kontrollü otomobil kullanımı ile kentsel gelişimin sürdürülebilir ulaşım etrafında şekillenmesi için gerekli olan içeriği araştırıyor. Kompakt ve karma kullanımı ön plana alarak ”toplu taşıma odaklı gelişim”i  teşvik eden, kaliteli toplu ulaşım sistemlerine yatırım yapan, şehirleri yürünebilir ve bisiklete binilebilir hale getiren söz konusu yaklaşımlar, hem kentlilerin zaman ve bütçeden tasarruf etmelerini sağlıyor hem de sağlık, ekonomik fırsatlar ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkı sunuyor.

Akıllı Sürüşler, Akıllı Şehirler

Otomobiller her zaman kent içi ulaşımda bir role sahip olacak, en azından yakın gelecekte. Sürdürülebilir kent içi ulaşımı teşvik için ilk adım, otomobil kullanımını etkin bir şekilde yönetmek. Daha fazla araba, şehirler için, kara yolu ölümleri, trafik sıkışıklığı, uzayan seyahat süreleri ve hava kirliliği artışı gibi daha fazla sorunu beraberinde getiriyor. Bu noktada, trafik tıkanıklığının ücretlendirilmesi, parklanmanın kısıtlanması, şeritlerin daraltılması ve yaya geçitlerinin önceliklendirilmesi gibi stratejilerle daha güvenli yollar tasarlanarak şehirlerde araba kültürü kontrol altına alınabilir.

Bu ulaşım talep yönetimi stratejilerini kullanmak, şehirlerin kentsel gelişimi şekillendirmek için araba kullanımını teşvik etmesi yerine, arabaları sürdürülebilir hareketlilik seçenekleri ağına entegre etmesini sağlayan önemli bir ilk adımdır.

Karma Kullanım ve Toplu Taşıma Odaklı Gelişim için Planlama

Şehirler hızlı kentleşme ile başa çıkmaya çalışırken çoğunlukla dışa doğru yayılıyor.  Örneğin, Mexico City’nin  çeper mahallelerinde yaşayan insanlar, her gün 2.5 saat kadar bir süreyi işe gidiş-geliş sırasında harcıyor. Oysa, toplu taşıma odaklı gelişim, arazi kullanımı ve ulaşım planlamasını entegre ederek bu eğilimi tersine çevirmeye ve daha yaşanabilir çevreler oluşturmaya yardımcı olabilir. Bu planlama stratejisi,  kaliteli toplu taşıma sistemine sahip transfer merkezleri etrafında yoğun, karma kullanımlı kentsel gelişim gerektiriyor.

Bölgeleme düzenlemeleri kullanmak, transfer merkezlerinde karma kullanımı ve yoğunluğu teşvik etmek, ulaşım hizmetleri için talep yaratmaya ve yüksek kalite ulaşım sistemlerini mali açıdan uygun hale getirmeye yardımcı oluyor. Toplu taşıma odaklı gelişim aynı zamanda ulaşım hizmetlerine daha fazla insanın erişilebilmesini, topluluklar arasında bağlantı kurulmasını ve iş olanaklarının artmasını sağlıyor.

Aynı şekilde, topluluklarda yoğun, karma kullanımı teşvik etmek, yerel sosyal ve ekonomik faydalar oluşturuyor. Bu kentsel tasarım stratejisi, ticaret ve konut  işlevlerini entegre ederek, uzun mesafeleri katetme ihtiyacını azaltıyor, kentlilerin maddi tasarruf yapmasını sağlıyor ve ulaşım sistemleri üzerindeki yoğunluğu azaltıyor. Bu strateji, yürüyüşün arttırılmasıyla yerel işletmeler için de avantajlı olabilir. Transport for London’ın araştırmalarına göre, yayalar, araba ile seyahat eden kişilere göre yerel işletmelerde ayda %60 oranında daha fazla harcamada bulunuyor. Karma kullanımlı gelişmenin yayalaştırma ile birlikte uygulaması bu faydaları güçlendirecektir. Dolayısıyla, karma kullanım, sosyal etkileşimi arttıran ortak kamusal alanları beraberinde getiriyor.

Yürünebilir, Bisiklete Binilebilir Mahalleler Tasarlamak

Ulaşım dostu, yüksek yoğunluğa sahip semtleri desteklemenin yanı sıra, kentler aynı zamanda semtlerinde yürümek ve bisiklete binmek için gerekli koşulları temin etmeli. Aktif ulaşımın bu formlarını teşvik etmek şehirlere; trafik yoğunluğunun azalması, yerel hava kirliliğinin azalması, trafik güvenliğinin iyileştirmesi ve fiziksel aktivitenin artması gibi birçok fayda sağlıyor.

Yürüme ve bisiklete binmeyi teşvik etmek için merkeze konması gereken üç tasarım prensibi var: birbiriyle bağlantılı caddeler, araca kapalı sokaklar ve “aktif sokaklar”. Birbiriyle bağlantılı sokaklar ağı, semtlerin birbirine bağlı olmasını sağlıyor.  Yayalaştırılmış sokaklar, banliyölerde yaşayanların iş yerlerine ve merkeze ulaşımında kolaylık sağlayarak ve insanların boş zamanlarını iyi şekilde değerlendirmesini teşvik ederek, insan odaklı aktivitenin yapıtaşıdır. Aktif sokaklar ise, yayalar ve bisikletliler için korunmuş ve ayrılmış alanlar öngörüyor.

Birçok şehir hızlı kentleşme ve araç sahibi olmak konusunda artan bir talep ile karşı karşıya kalıyor. Şehirlerin ulaşımı yönetme biçimleri, kalkınmaları üzerinde güçlü bir etkide bulunacak. Yöneticiler, insan odaklı stratejiler kullanarak, bireysel ulaşım yerine toplu ulaşımı teşvik eden büyümeye, şehir dışına dağılan toplumlar yerine birbiriyle bağlantılı topluluklara ve ayrık şehirler yerine bütüncül kentleşmeye öncelik verebilirler. Artık tüm dünyadaki şehirler için, hareket eden arabalara değil insanlara odaklanma vakti. 

2015’teki İnsan Odaklı Şehirler serisinin gelecek yazıları için takip etmeye devam edin. Otomobiller değil insanlar için şehirler yaratmak hakkında daha fazla bilgiye sahip olmak için EMBARQ’ın hazırladığı Transit-oriented Development (TOD) Guide for Urban Communities‘i (Kentliler için Ulaşım Odaklı Gelişme Kılavuzu) inceleyebilirsiniz.