Bonn şimdiye kadarki en kent merkezli iklim zirvelerinden biri olma yolunda ilerliyor. Kaliforniya Valisi Jerry Brown ile New York eski Belediye Başkanı Michael Bloomberg’in şehirlerin ve diğer “taraf olmayan aktörlerin” iklim taahhütlerini bir araya getirmek amacıyla öncülük ettiği America’s Pledge çalışmasının ilk raporunu 11 Kasım 2017 tarihinde yayınlayacak. Üyeleri arasında dünya nüfusunun yüzde 9’una denk gelen 7,400’den fazla şehri kapsayan Belediye Başkanları Küresel İklim ve Enerji Sözleşmesi ise 2030 hedeflerini açıklayacak. Bir grup şehir ağı temsilcilerinden oluşan Urban Leadership Council oturumunda, özel sektör ve WRI’ın da dâhil olduğu şehir düşünce kuruluşları ilk defa bir araya gelecekler. Bu etkinliklerin ve daha pek çoğunun, 12 ve 13 Kasım tarihlerindeki Yerel ve Bölgesel Liderlerin İklim Zirvesi ve Küresel Belediye Başkanları Sözleşmesi ile birlikte doruğa ulaşması bekleniyor.

Şehirlerin iklime yönelik eylemlerinde yükselişe geçmeleri aslında çok olağan. Çünkü küresel nüfusun yarısından fazlası şehirlerde yaşıyor ve küresel sera gazı emisyonunun %70’e yakını  şehirlerden kaynaklanıyor. Her ne kadar önemli ve güçlü olurlarsa olsunlar, şehirlerin bunu yalnız başarması mümkün değil. Ulusal ve uluslararası düzeyde liderlerin desteğine ihtiyaçları var.

İklim müzakereleri Bonn, Almanya’da bu hafta başladı.
(Mundus Gregorius/Flickr)

Şehirler & Ulusal Hedefler

COP23, “Ulusal Katkı Beyanı (NDCs)” olarak bilinen, ülkelerin Paris Anlaşması hedeflerine ve ulusal iklim planlarına yönelik ilerlemeyi değerlendirecekleri, gelecek yılın “Talanoa” diyalogları için hazırlıklarını yapacak. Her ne kadar diplomatik çarklar çerçevesinde ulusal katkı beyanları ülkeler hesaba katılarak planlanmış olsa da; bunları gerçekleştirmek için gerekli uygulamaların çoğu, şehirlerin kilit rol oynadığı bölgesel ya da yerel düzeyde gerçekleşmektedir. Ulusal uygulama gündemlerinin münferit olarak şehirleri işin içine nasıl katacağı hala cevaplanmamış ciddi bir sorun olarak karşımızda duruyor.

Şehirler ve ülkeler arasında bunun gibi ortak planlamalar hâlihazırda bazı yerlerde görülüyor. Çin’de merkezi hükümet, ulusal karbondioksit yoğunluğunu azaltma hedefini gerçekleştirebilmek için vilayet ve kent özelinde hedefler belirlemekte. Brezilya’daki yeni bir ulusal mevzuat da yerel, bölgesel ve sektörel düzeyde NDC’nin uygulanmasına yardımcı olacak. Ancak bu örnekler sadece birer istisnadan ibaret.

Aynı zamanda şehirlerin tek başlarına yapabileceklerinin de bir sınırı var. Şehirler çok fazla tüketip salım yapmalarına rağmen, emisyon kaynakları üzerinde tam anlamıyla bir kontrole sahip değiller. C40 Kentleri İklim Liderliği Grubu’nun raporuna göre, sıradan bir şehrin varlık ve işlevlerinin yalnızca üçte biri doğrudan şehir yönetimine ait veya şehir yönetimi tarafından işletiliyor. Şehirler bazen ulaşım planlaması ve imar kanunları gibi yöntemler aracılığıyla enerji tüketimini yönetebiliyorlar fakat araç yakıt tasarrufu ve elektrik şebekesinin karbon yoğunluğu ulusal hükümetin yetki alanı altında.

Finansman ise bunun bir diğer örneği. Ülke ve şehir yönetimleri arasındaki koordinasyon büyük farklılık gösterebiliyor. Bu durum da kimi zaman iklim fonlarının belediyelere ulaşmasına veya önceliklerini gerçekleştirmelerine engel oluyor. Bunu değiştirmek için ulusal düzeydeki politika yapıcılar, iklim eyleminde şehirlerin artan öneminin farkına varmalı ve bu konuya eğilmelidir. Büyük ölçekli kent seviyesindeki çalışmalar için daha fazla fon kaynağı bulmak oldukça önemli bir yere sahip.

Şehirlerin konuya daha fazla dikkat verip fon kaynaklarını iyi kullanabilemesi için teknik kapasiteye de ihtiyacı var. Hızla büyüyen şehirlerimizde, gelecek sakinleri için ihtiyaç duyulacak altyapı, konut ve diğer hizmetlerin çoğu henüz yapılmadı. Bugün alınan kararlar yıllarca şehirlerin sürdürülebilirliğini etkileyecek. Bu kararların yanında getireceği ekonomik ve sosyal sonuçlar da cabası.

Şehirleri Doğru Şekillendirmek Neden Önemli?

ABD Kyoto Protokolü’nü onaylamadıktan ve Kopenhag’daki COP15 iklim müzakereleri başarısız sonuçlandıktan sonra, bağımsız bölgesel uygulamalar için benzer çağrılar yapıldığı yönünde eleştiriler vardı. Bunların sonucunda da emisyonlarda bir azalma olmamıştı. İklim liderleriğinin sadece belediye başkanları ve savunucuların eline bırakılması ile emisyonlarda bir azalma sağlanamayacak. Bu sefer bazı şeylerin değişmesi gerekiyor.

Kısacası daha sürdürülebilir, daha adil bir dünya için şehirlerin kilit rol oynamaları gerekiyor; yoksa istediğimiz seviyeye ulaşmamız riske girecek.

Şehirlerde iklim programını başarılı bir şekilde uygulamak için;  şehir ve ulusal planlama noktasında daha iyi bir koordinasyona, somut eylemlere ve bu eylemlerin daha büyük ölçekte nasıl fonlanacağına dair bir anlaşmaya ve bunların hayata geçmesi için de kapasiteye ihtiyacımız var. Küresel ölçekte emisyonun gidişatını sürdürülebilir bir noktaya getirmek için ülke ve kent yönetimlerinin el ele vererek birlikte çalışmasının zamanı geldi.

*Bu yazının orijinali Aniruddha Dasgupta, Wee Kean Fong ve Linus Platzer tarafından kaleme alınmış olup 6 Kasım 2017 tarihinde burada yayınlanmıştır.

Dünya Kaynakları Enstitütüsü (WRI) az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki barınma krizinin aşılması için çözüm önerileri sunuyor.

WRI Ross Center for Sustainable Cities’in yeni raporuna göre 330 milyon hane ve buna karşılık gelen 1.2 milyar insan sürdürülebilir ve karşılanabilir barınma garantisinden mahrum yaşıyor.  Derhal bir aksiyon alınmazsa bu rakamın 2025 yılında yüzde otuz artarak 1.6 milyar insanı bulacağı tahmin ediliyor.

WRI Ross Center for Sustainable Cities Global Direktörü Ani Dasgupta konuyla alakalı olarak yaptığı açıklamada “Şehirler ekonomik büyümenin lokomotifi işlevini görüyor. Karar vericilerin de bu doğrultuda çözümler üretmesi gerekiyor. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki şehirler hızlı bir şekilde büyürken aynı zamanda kentlilere çeşitli imkan ve faydalar sağlayabilir. Maliyeti karşılanabilir barınma imkanları yaratmak bu doğrultuda benimsenebilecek önemli politikalardan bir tanesidir” dedi.

Dasgupta açıklmasının devamında ise şunları ekledi: “2050 yılına gelindiğinde 2,5 milyar insan daha şehirlerde yaşayacak ve bu artışın yüzde doksanı Asya ve Afrika kıtalarında gerçekleşecek. Konut sıkıntısının insan, ekonomi ve çevre üzerinde ciddi etkileri var. Bu yüzden derhal aksiyon almalı ve üretken, verimli, kapsayıcı olmayan şehirlerin yaratılmasını engellemeliyiz.”

WRI bünyesinde “Daha Adil Bir Şehir” başlığıyla yayınlanan Dünya Kaynakları Raporu’na göre barınma, sürdürülebilir ve refah seviyesi yüksek şehirler yaratmak için ana koşullardan bir tanesidir.

Baş yazarlardan ve aynı zamanda WRI Ross Center Bilgi ve İşbirliği Direktörü olan Robin King ise konuyu şu şekilde özetledi; “Barınmanın kamusal alana mı yoksa özel alana mı dahil olduğu tartışılan bir konu. Fakat biz barınma konusunu mülkiyet, alan, hizmet ve finans gibi farklı bir çok unsuru içerisine alan daha geniş bir perspektiften ele alıyoruz. Bu perspektif daha incelikli ve nitelikli bir tabloyu ortaya çıkarmamızı ve gelişmekte olan ülkelerdeki konut piyasısına daha gerçekçi bir biçimde bakmamızı sağlıyor.”

Slum/Shack Dwellers International’ın kurucu üyesi ve yönetim kurulu başkanı olan Sheela Patel ise “Bu araştırmanın sonuçları tam da satın alınabilirlik, yeterlilik ve güvence gibi temaların özellikle üçüncü dünya ülkeleri için kritik bir duruma geldiği son derece önemli bir zamanda yayınlanıyor. Şehirler çeşitli arzular yaratıyor. Fakat siz bu arzuların içini güvenli bir mahalle, yaşanalabilir bir çevre, iyi bir eğitim gibi somut kavramlarla doldurmadığınızda sadece bir memnuniyetsizlik yaratıyorsunuz.

Çalışma şehir yetkilileri tarafından barınma krizine karşı uygulanabilicek, dünya çapında örnekleri de olan üç önemli yaklaşımı ele alıyor:

1.      Ev sahiplerini şehir merkezinin dışında kalan bölgelere yerleşmek durumunda bırakmadan varolan konutlarda iyileştirme ve geliştirmeler yapmak

Genelde gecekondusuz şehir kavramı fakir insanların şehir dışına atılması anlamına gelmektedir. Fakat esas yapılması gereken, insanları yerlerinden edip şehrin ücra köşelerine göndermeden onları şehrin içerisinde ortak bir bilinç, ortak bir enerji ve ortak bir sosyal topluluğun parçası haline getirmektir. Karşıtı olan bakış açısı şehre geniş boyutta zararlar vermektedir. Bunun başarılı bir örneği Tayland’da gerçekleştirilen Baan Mankong Programı’dır. Bu program doğrudan hükumet tarafından sağlanan fonlarla ihtiyaç sahiplerinin evlerini iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Program sayesinde 2016 yılına karar 345 şehirdeki 1,903 ihtiyaç sahibi komünite evlerini yeniledi ve 101,224 ihtiyaç sahibi aile sağlıklı bir çevrede konut güvencesine kavuştu.

2.      Kira piyasasını her gelir grubundan insanı içine alacak şekilde tekrar düzenlemek

Konut sahibi olmak şehir gelişiminde çokça üzerinde durulan ve konut sahibi olmaya gücü yetmeyen insanları da bir hayli yaralayan bir konu. Kira piyasasını ev sahiplerini hukuki anlamda güvence altına alarak her türlü gelir grubundan insanın faydalanabileceği bir hale getirmek hem şehir içerisindeki esnekliği ve piyasa odaklı gelişimi destekleyecek hem de barınma ihtiyacını çözmeye yardımcı olacaktır. Johannesburg’u da içerisine alan Güney Afrika’daki Gauteng Vilayeti, 687,000 kişilik konut eksikliğini normalde yasadışı olan arka bahçe apartmanlarını kiralayarak aştı. Bu düşük gelir sahibi insanların kendilerine yaşam alanı bulmalarını kolaylaştırdı ve hükümet yardımı olmadan çeşitli hizmetlerin geliştirilmesini sağladı.

3.      Yeterince kullanılmayan merkezi alanlarda maliyeti uygun yeni konutlar inşa etmek

Fakir insanları şehir dışına atan politikalar az kullanılan ya da hiç kullanılmayan alanlar yaratıyor. Hatta şehre yeni yerleşenler merkezde ev bulmakta zorlanıyor. Bu nedenle barınma ihtiyacına vurgu yapan bir politik istek günümüzde son derece kritik durumda. Özellikle bazı kamusal alanların barınmaya uygun hale getirilmesi, bu bölgelere maliyeti uygun binalar inşa edilmesi kent içi yayılımı engelleyeceği gibi aynı zamanda varolan kaynakların kullanılması ve ekonomik gelişmenin sağlanması açısından da avantajlar sağlayacaktır. Cochabamba, Bolivia’da, María Auxiliadora Komünitesi’nde yaşayan 420 aile Komünite Emlak Güveni adı altında bir felsefeyi benimseyerek komünite mülkiyetine bağlı bir yaşam sürmektedir. Bu komünitenin yönetimi iki yılda bir kadınlar arasında değişmekte, komünite içerisindeki insanlara destek sağlanmakta ve yerel şiddet uygulayan erkekler reddedilmektedir. Bu komünite anlaşmasına göre toprak kar elde etmek amacıyla satılamamakta ve konutlar mali anlamda karşılanabilir olarak tutulmaktadır.

King, “Bu çözümler karar alıcı ve politikacıların hızlı büyüyen şehirlerde hem ekonomik büyümeyi teşvik etmelerine, hem güvenli ve temiz bir çevre oluşturmalarına, hem de barınma ihtiyacını tam anlamıyla karşılamalarına yardımcı olacaktır. Satın alınabilir, yeterli ve güvenli barınma olanakları yaratarak konut sıkıntısı ortadan kaldırmak sadece fakir ve ihtiyacı olanlara değil herkese fayda sağlayacak, şehirleri daha üretken, sürdürülebilir ve sahici mekanlar yapacaktır” dedi.

Geriye dönük incelediğimizde, iklim politika tartışmaları şehirleri problemlerin kaynağı olarak tasvir etmiş. Bir yandan şehirleri en önemli kirleticiler olarak resmederken diğer yandan da yoğun kaynak tüketim alanları olarak görmüştür. Ulusal hükümetlerin küresel çevresel problemleri çözebilecek kapasiteye sahip tek merci olarak  görüldüğüne dair yaygın bir anlayış vardı. Şehirler ise bu tartışmaların tamamen dışında bırakılmıştı.

Ancak, son beş yıl içinde tartışmaların yönü değişti. Artık şehirlerin küresel ölçekte sorun çözücü, iklim değişikliği gibi geniş konularda mücadele edebilen kapasiteye sahip olduğuna dair algı yaygınlaşıyor. Paris’teki COP21 ise bu tartışmaları daha da öteye taşıma fırsatı sunarken iklim krizinin çözümüyle şehirlerin ne kadar bağlantılı olduğunun bir göstergesi.

Daha iyi bir İklim için Daha iyi Şehirler

Şehirleşme ile birlikte kentlerde yaşayan 3.5 milyar vatandaşa ek olarak, 2050 yılına kadar 2,5 milyar kişinin daha eklemesi bekleniyor. Şehirlerin dünyamızda yaşayan insanların çoğuna ev sahipliği yapmasının yanı sıra, küresel refah için de kritik bir öneme sahip olduğu unutulmamalı. Aslında, 2015’te küresel GSYİH’sının yüzde 85’i şehirlerden sağlanmıştır. Konut ve büyüme merkezi olarak ikili rolünü yerine getirebilmek adına şehirler artan nüfusa hizmet götürmek zorunda kalırken bir yandan sürdürülebilir kalkınmayı sağlayan zenginlik merkezi olarak kalacak.

Kent liderleri giderek bu görevi önde tuttuklarını, dünyaya kendi geliştirdikleri ve uyguladıkları yenilikçi çözümleri sadece iklim değişikliği için değil ayrıca kendi şehirlerinin yatırım, çalışma, yaşama ve oynama için daha iyi bir mekan haline gelmesi için çalıştıklarını gösteriyorlar. Örneğin, Portland karbon emisyonlarında yüzde 80 azaltımı hedefleyen 2050 iddialı hedefi barındıran İklim Eylem Planı’nı başarılıyla hayata geçirdi. Yerleşim alanlarına, belediyede verimlilik ve yenilenebilir enerji standartlarına, yaşayan farkındalık seviyesine, hafif raylı ve tramvay hatlarına yatırım yapmıştır. Sao Paulo ise girişimlere adım atmış başka bir şehir. Bir çok toplu taşıma modlarını bağlamayı amaçlayan entegre metro hattını içeren sürdürülebilir hareketlilik ağlarını genişletmek için özel işbirliklerini barındırıyor. Bir yandan emisyonlarla ilgilenirken, diğer yandan da şehrin geçim kaynaklarını geliştirmeye yönelik çok sektörlü çözüm odaklı çalışan şehirler şimdi her zamankinden çok iklim değişikliğine karşı çözüm fabrikası olarak konumlandırılıyor.

Şehirler, Sao Paulo gibi, sürdürülebilir ve yaşanabilir olmak için girişimlerini arttıyorlar. Fotoğraf Mariana Gil/WRI Brezilya Sürdürülebilir Şehirler’ e aittir.

The Compact of Mayors (Belediye Başkanları Anlaşması), şehirlerin nasıl katkı sunabileceğini ayrıntılı göstermektedir.  Bu çığır açan girişim,  COP21 için hazırlanan ulusal seviyede kalan taahhütlerden bağımsız olarak, üye şehirleri ortak bir platformda iklim eylem sorumlulukları vaatleri için bir araya getiriyor. 300’den fazla şehir, Compact of Mayors’a çoktan katılmış olup, işbirlikçi forumda iklim etkisini azaltma ve uyumlandırma çabalarına büyük potansiyel oluşturmaktadır.

 Paris’te Bina Gelişim Süreci

İlgili paydaşlar olarak tanınan ve Yerel Liderler için İklim Zirvesi gibi etkinlikleri gerçekleştiren  şehirler, nihayet küresel iklim tartışmalarında yer alıyor. Zirve’de, önceki New york Belediye Başkanı Micheal Bloomberg ve Paris Belediye Başkanı Hidalgo, COP21 sürecinde eşi görülmeyen bir forum için kent politikacılarını bir araya gelecek. Umuyorum ki müzakereler sonunda, resmi UNFCCC sürecine paralel olarak şehirler her 5 yılda bir kendi iklim eylem sorumluluklarını yerine getirirler. Bu alanlarda yapılacak eylemler, iklim politikası arenasında şehirleri hayati aktörlerden biri olarak meşru kılacaktır.

Bütün bunlara rağmen, şehirlerin küresel iklim tartışmalarına tam anlamıyla entegre olamadıkları ortada. Bu yüzden COP21 büyük bir fırsat sunuyor. Politika girdileri için forumla birlikte şehirlere destek olmak, aynı zamanda uygulamalı eylemler için güçlü finansal destek sağlamak, bütün kentlerin dönüşümsel değişimlere yönelik gerekli ilk adımı atmak için politik cesarete öncü olabilir. Mali zemine yatırıldığında, hükümetler belediyeler için kredibilite rotalarını geliştirebilirler ve ulusal planlar ile birlikte kentsel sürdürülebilirlik ve iklim programları için özel fonlar yaratabilirler. İklim politikası alanında şehirlerin öncü konumunu muhafaza etmelerini sağlayacak bazı COP çıktıları;

1) Compact of Mayors için güçlü bir destek ve spesifik kent hedeflerini uygulamaya geçirmek için fon kuruluşlarından bir taahhüt;

2)Finansal boşlukları tanımlanması , bu boşlukları Şehirlerin İklim Finans Liderliği İttifakı (CCFLA)  yoluyla doldurulması;

3) COP döküman diliyle şehirlerin iklim politkalarına olumlu katkı sağlayıcı ve önemli aktörler olarak ulusal hükümetler tarafından resmen tanınması

İklim üzerinde yapılan herhangi bir anlamlı küresel tartışma yerel eylemlere öncü olmak durumundadır. Bunun anlamı, hem yerel değerlere saygılı hem de çevre için alınan küresel hedeflere çalışan değişimlere etki edebilecek kapasitede kurumlara ihtiyaç duyduğumuzdur. Genel anlamda, şehirler bu kurumlardır. Şehirler iklim değişikliğinin en büyük problemi üzerinde ilerlemenin merkezi olarak destekleniyor, bu durumda başarılı kentsel politika tecrübelerine devam etmeleri olasıdır. Şehirler yeni ve cesur politikalarla birlikte en büyük riskleri alırlar ve onların deneyimlerinden öğreneceğimiz çok şey vardır.

*TheCityFix’te Ani Dasgupta tarafından kaleme alınan “COP21: An Opportunity to Put Cities Squarely on the Climate Agenda” yazının Türkçe’ye çevirisidir.

Bu vesileyle TheCityFix, tanınmış mimar ve kent tasarımcı Jan Gehl ve WRI Ross Sürdürülebilir Şehirler Merkezi’nin Küresel Direktörü Ani Dasgupta ile bir araya geldi. Her ikisine de hızla büyüyen kentlerin neden araçları hareket ettirmekten çok insanları hareket ettirmeye öncelik vermeleri gerektiğini ve başta çocuklar olmak üzere hepimiz için güvenli şehirlere nasıl kavuşulacağını sordu.

Bu yıl Yol Güvenliği haftasının en büyük odak noktası çocukların hayatını kurtarmak. Daha güvenli şehirler yaratma noktasında çocuklar neden önemli?

Jan: Kısa bir öyküyle başlamak isterim. Kısa bir süre önce Vietnam’ın Hanoi kentindeydim ve daha geçenlerde Kopenhag’ı ziyaret eden Ms. Lan ile tanıştım. Yolları çocuklarla dolu Kopenhag fotoğrafları görünce Kopenhag’da doğum oranlarında artış olup olmadığını sordu. Ben de durumun tam tersi olduğunu; böyle giderse 200 yıl içerisinde hiç Danimarkalı kalmayacağını anlattım. Ms. Lan buna inanamadı. Keza Kopenhag çocuklar için yeterince güvenli yollara sahip olduğu için kaldırımlarda ana okulu öğrencileri yürüyor, pek çok çocuk bisikletiyle geziyor, biraz daha büyük çocuklar ise aileleri ile birlikte bisiklet yollarında bisiklet sürüyor ve bazı çocuklar da okula yürüyor. Benim 7 yaşındaki torunum kesintisiz devam eden kaldırımlarda yürüyor. Bunlar aslında çocukların hayatı için önemli değişiklikler. Hep söylediğim bir şey vardır: “Bir şehrin kalitesine dair fikir edinmek istiyorsanız, etrafta ne kadar çocuk gördüğünüze dikkat edin.”

Ani: Ben Hindistan’da büyüdüm. İster Chennai, ister Delhi ya da Mumbai olsun hemen hemen tüm Hint şehirleri ürkütücü yerler. Sürekli itilme ya da ezilme riski altındasınız. Bizim motivasyonumuzu sürdürülebilir şehirler oluşturuyor; ancak insanların çocuklarını yetiştiremediği bir şehir  sürdürülebilir olamaz. Hızla gelişen şehirlerde trafik çarpışmaları çocuklar için başlıca ölüm sebepleri arasında yer alıyor.

Hızla büyüyen şehirlerde, belediye başkanlarını ve şehirleri insan dostu politikaların bir öncelik olması gerektiğine nasıl ikna ediyorsunuz?

Jan: Curitiba ve Bogota’da şöyle bir politika geliştirilmişti: yavaş bir otobüste üç saat kaybetmek yerine yoksul insanları daha hareketli kılarak zamandan kazanmalarını sağlarsınız. Kazandıkları bu zaman ve iyileşen erişim hakkı sayesinde hem çalışmaları hem de boş vakitleri için fırsat yaratırsınız. Bu sayede bu kişilerin hem ekonomik koşullarını hem de yaşam koşullarını iyileştirmiş olursunuz.

Aslında ihtiyaç duyulan politika da böyle bir şey. Kopenhag’da yürüme ve bisikleti yaygınlaştırmayı 50 yıldır konuşuyoruz. Bunun sonucunda da şimdi belediye başkanından tutun da tüm kentlilere kadar herkesin algısının bir parçası oldu. Algıyı değiştirebildiğiniz zaman, insanlar belli başlı politikaların arkasında duracaktır.

Ani: Tamamen katılıyorum; ancak sorun şu ki elimizde 50 yıl yok. Bizi köşeye sıkıştıracak dev etkilerden kaçınmak için çok ufak bir penceremiz var sadece. Hindistan’ın Kolkata kentine ziyarete gittiğimide Belediye Başkanı bana bisikletleri yasaklayıp yolları genişlettiklerini söyledi. Halbuki araba sürücüleri nüfusun sadece yüzde 7’sini oluşturuyor. Anlayacağınız eşitlikten son derece uzak bir yaklaşımdı. Peki biz bu dönüşümü nasıl hızlandırabiliriz?

Jan: İnsanlar bilmedikleri ya da görmedikleri bir şeyi talep  edemezler. İyi uygulamalar bizim en etkili ilacımız aslında. Dolayısıyla insanları başka seçeneklerin olduğuna dair bilgilendirmemiz gerekiyor.Curitiba ya da Bogota’da veyahut da başka bir yerde gördükleri örnekten ilham almaları gerekiyor.

Ayrıca, insanlar işin finansal boyutunu da fark edince aslında şunu da farketmiş oluyorlar: Bir kişi her 1 km bisiklete bindiğinde, toplum 42 cent kazanıyor. Bir kişi her 1 km araba sürdüğünde ise, toplum 20 cent kaybediyor. Bunların hepsini bir araya getirdiğinizde de bisiklete binmek hem çok daha ucuz bir yöntem oluyor, hem de toplumun ilerleyen yaşlarda sağlık giderlerinden tasarruf etmesini sağlıyor.

Ani: Sorun biraz da kapasiteden kaynaklanıyor. Hızla gelişen pek çok kent gezdim ve belediye başkanları ile görüştüm. Pek çoğunun gelen talebi karşılamak için yeni bir metro hattı ya da hızlı bir toplu taşıma hattı kuracak kapasitesi yok.

Jan:  Politik sistem ve yolsuzluğun önüne geçmede ciddi sorunların olduğunu biliyorum. Ama Çin’de bile -kısa süre önce Şangay’da çalışıyorduk- gördük ki eskiden takip ettikleri araba odaklı politikaların gelecekte bir yeri olmadığını artık fark etmeye başlamışlar.

Kopenhag gibi Avrupa kentlerinden başarılı örnekleri çeşitli sorunlarla karşılaşan hızla büyüyen şehirlere nasıl uygulayabiliriz?

Ani: Brezilya, Çin, Hindistan, Meksika ve Türkiye gibi ülkelerde çalışıyoruz. Çalışmalarımızı yürüttüğümüz kentlerde orta sınıf ailelerinin ebeveynleri arabasız büyüdüler, ki buna benim kendi ailem de dahil.  Arabalar, sosyal bir statü göstergesi. Kentleri araba kullanımını azaltmanın faydalarına ikna etmeye çalışırken bir yandan bu kentlerin gerçeğinin farkında olmalıyız.

Jan: Kesinlikle doğru ancak bu kentleri bir ilham kaynağı olarak kullanarak zekice hazırlanan politakalarla nasıl değişiklik yaratılabileceğini göstermeliyiz. Güney Amerika ülkelerindeki belediye başkanları buna iyi birer örnek. Yaptığım bu çalışmalarda insanoğlunu evrensel bir öğe olarak kullanıyorum. Yani bu demek oluyor ki hepimiz aynı şekilde yaratıldık; dolayısıyla aynı duyulara sahibiz. Bu durumda çözümler de evrensel olabilir. Kopenhag’da iyi sonuç veren, pekala Hindistan’da da iyi sonuç verebilir.

*Aslı www.thecityfix.com’da yayınlanan yazının Türkçe’ye çevirisidir.