Paris anlaşması, 21. Taraflar Konferansı sonunda 12 Aralık’ta 195 ülkenin onayı ile kabul edildi. Anlaşma, İklim değişikliği tehtidini ortadan kaldırma amacıyla harekete geçmeyi ve düşük karbon ekonomisine yatırım yapmayı öngörüyor. Bu anlaşmanın iş dünyası açısından yarattığı sonuçları, Türkiye’nin tutumunu ve özel sektörün yeni gündeme katkısını Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu ve CDP Türkiye Projeler Yöneticisi Mirhan Köroğlu Göğüş’e sorduk. 

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 21. Taraflar Konferansı 30 Kasım – 12 Aralık 2015  tarihleri arasında 195 ülkeyi Paris’te bir araya getirdi. İnsan etkisinden kaynaklı sera gazı salımlarını azaltarak iklim değişikliği tehditi ile mücadele için bir işbirliği zemini hazırlayan Taraflar Konferansı, gelişmekte olan ülkelere finansal yollarla desteğin güçlendirilmesini öngören bir anlaşma ile sonuçlandı.

• Paris İklim Değişikliği Müzakerelerine CDP Projesi kapsamında yatırımcılar adına bir sivil girişim olarak tanıklık ettiniz. Genel bir bakışla, müzakerelerde ön plana çıkan noktalar hangileriydi?

Paris Konferansı’nda iş dünyasının önceki senelerden çok daha aktif olduğunu ve farklı yapılar içinde hareket ettiğini gördük. Tüm süreç 3 eksen üzerinden akıyordu: Öncelikle BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri gündemde üst başlığı oluşturuyordu. Bildiğiniz gibi 13. Madde ilk kez iklim değişikliğine atıfları içeriyor. Taraflar bu kapsamda kamuoyuna beyanlarda bulundular. Özellikle Ulusal Katkı Niyet Beyanları (INDCs) da ulusal düzeyde 2020 sonrası iklim politikaları konusunda belirleyici olacak gelişmelere yön verdi. Özellikle Lima Paris Eylem Planı (LPAA) çerçevesinde devlet dışı kurumların taahhütlerde bulunduklarını görüyoruz. Lima’dan bu yana gündemimizde olan Nazca Action Agenda ile özelllikle iş dünyası, yatırımcılar, şehirler, bölge birlikleri ve devlet dışı diğer kuruluşların müzakere sürecini etkilediklerini ve sözleşmeyi beslediklerini gördük.

• Müzakereler ve sözleşme süreçlerini etkileyen ve işdünyasının da rol aldığı bu girişimleri bize tanıtabilir misiniz?

 “We Mean Business” Koalisyonu: 350’den fazla şirket bu koalisyon kapsamında yürütülen ‘Commit to Action Kampanyası’ içerisinde yer aldı ve iklim değişikliğinin birçok farklı alanında taahhütte bulundu. Bu şirketlerin 6’sı da Türkiye’den. Koalisyon, şirketleri iklim değişikliği ile ilgili açıkladıkları verilerin ötesine bakmaya ve küresel bir iklim anlaşmasını desteklemeye çağıran ve Paris’te iş dünyasının özellikle müzakerelerden beklentilerini ve anlaşmada yer almasını bekledikleri konuları vurgulayan çalışmalar yürüttü. Talep edilen başlıkların bir kısmı Paris Anlaşması’nda yer aldı. Science Based Targets (Bilime Dayalı Emisyon Azaltım Hedefleri) adı altında CDP’nin başı çektiği inisiyatif ise konferans öncesi ve sırasında bilim dünyasının ve hükümetlerin de kabul ettiği gibi küresel sıcaklık artışının en fazla 2 santigrat derece seviyesinde tutulmasını sağlamak amacıyla şirketlerden bilime dayalı metodolojilere göre emisyon azaltım taahhütlerinde bulunmalarını talep etti. Bu kapsamda toplam 114 şirket hedef belirledi. Bu şirketlerden ikisi de Türkiye’den TAV ve TSKB oldu. Portföy Karbonsuzlaştırma Girişimi (Portfolio Decarbonization Initiative): İşin yatırımcı ayağında Birleşmiş Milletler ve CDP’nin ortaklığında kurulan bir girişim.  Yatırımcılar bu girişim kapsamında portföylerinin karbon miktarlarını aşamalı olarak azaltmak için düzenli olarak portföylerinin karbon miktarını ölçmek ve açıklamakla yükümlü olması mantığına dayanan şeffaf bir yapı kurulması öngörülüyor. Paris konferansı sırasında özellikle Allianz ve ADP gibi lider iki yatırımcının koalisyona katılması süreci daha da görünür kıldı. Yatırımcılar özellikle tüm ülkelerin Paris konferansı öncesi ve sırasında Birleşmiş Milletlere sunduğu katkı beyanlarını sonuna kadar destekleyeceklerini  ve taahhüt edilen değişime hazır olduklarını belirttiler. Bu değişimin ana bileşenlerininse karbon fiyatlandırması, yatırım portföylerinin karbonsuzlaştırılması, teknolojik yatırım ve inovasyonun desteklenmesi olduğu vurgulandı. Caring for Climate: 2011 yılında BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon tarafından başlatılan bir girişim. Girişim kapsamında Paris’te bir iş dünyası forumu gerçekleştirildi. İş dünyası liderlerini iklim değişikliğine karşı çözümler ve politikalar üretmek üzere harekete geçirmeyi hedefleyen girişim kapsamında şirketler özellikle iklim değişikliği adaptasyonu konusunda yeni ve inovatif çözümler üretmek için çalışacaklarını vurguladılar.

•  Paris anlaşması ve Paris sürecinin biraz farklılaşan sonuçları görülüyor. Sürecin ivmesinin getirdiği Alianz örneği var. İş Dünyası’nın odaklandığı konular nelerdi?

Özellikle teknolojik yatırımlar ve inovasyon alanında fosil yakıtlara bağımlı bir ekonomi kapanından bir türlü kurtulamayan dünyanın halen eski teknolojileri kullandığını ve karbon emisyonlarının neredeyse yarısının bu eski teknolojilerden kaynaklı olduğu vurgulandı. Bu kapandan kurtulup yenilenebilir enerji ve inovasyon destekli bir ekonomik sisteme geçişin ancak finansal destekle sağlanabileceği, bunun da  yeşil büyüme ve yeni iş imkanlarının kapısını açabileceği konuşuldu. Ekonomik dönüşümün sağlanması için gerekli dinamiklerin henüz oluşmadığı ve fosil yakıtların hala pazarı domine ettiği vurgulanarak fosil yakıtlara verilen desteklerin acil olarak kaldırılması ve bu desteklerin yeni teknolojiler ve yenilenebilir enerjiye aktarılması gerektiği üzerinde duruldu.

•  Türk Delegasyonunun tutumu nasıl değerlendirirsiniz?

Türk Delegasyonu’nun temel talebi “gelişmiş ülke” statüsünden “gelişmekte olan ülke” statüsüne geçmek. Fakat bu talebin yerine getirilebilmesi için BMİDÇS metninde değişiklik yapılması gerekli. Bu değişiklik tek bir ülke için mümkün görünmüyor. Mümkün olmadığı için delegasyon anlaşma kapsamında tekrar özel durumunun Paris anlaşmasına yansıtılması talebiyle gitmişti. Ama bu tip bir gelişme olmadı. Bir başka ifadeyle Türkiye özel koşullar siyaseti gütmeye devam ediyor. COP21’e gelirken iklim finansmanına erişim hakkı istemişti fakat maalesef bu mümkün olmadı. Diğer yandan Türk Delegasyonu “insan hakları” “ekosistem bütünlüğü” gibi daha önce vurgu yapmadığı kavramların anlaşma metninde yer almasına yönelik bir tutumla sürece katkıda bulundu.

•  Türkiye’den iş dünyası temsilcilerinin Paris’te odağa aldıkları konular neydi? Paris sürecinin Türkiye’yedeki yansımalarını ne şekilde bekliyorsunuz?

Paris süreci Türkiye’de iş dünyası tarafından yakından takip edildi. Bunun sebebini yapılacak anlaşmadan iş dünyasının oldukça fazla etkilenecek olması ve de iş dünyasının artık ülkelerden bağımsız bir politika izleyerek sürece katkıda bulunma hatta etkileme gibi bir tavır içinde bulunması ile açıklayabiliriz. Özellikle yeni, temiz ve şeffaf bir ekonomik sisteme geçişin dinamiklerinin tartışıldığı bir ortamda Türk iş dünyasının üzerine düşen çok görev var. Gelişen temiz ve yenilenebilir enerji akımı ve teknolojik yatırımlar karşısında özellikle yüzyılın ikinci yarısından itibaren artık fosil yakıtların geçerliliğini yitirmesi beklenen bir dünyada Türkiye’deki dönüşümü başlatacak taraf özel sektör olacaktır. Dünyada hızla ilerleyen bu akım yeni teknolojileri, sektörleri ve iş imkanlarını yaratırken Türkiye’nin hızla giden bu dönüşüm trenine yetişmesini Türk iş dünyasının hızlı adapte olan, dinamik yapısının sağlayabileceğine inanıyorum. Elbette bu hükümetin desteği ve değişimin çerçevesini belirleyerek regülasyonlar ve kurumların yaratılmasına bağlı.

]]> ../../../paris-anlasmasi-is-dunyasi-icin-ne-ifade-ediyor/feed/index.html 0 ../../../pariste-dunya-sehirlerine-cikan-faturalardan-kent-ici-ulasim/index.html ../../../pariste-dunya-sehirlerine-cikan-faturalardan-kent-ici-ulasim/index.html#respond Fri, 22 Jan 2016 14:11:38 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=35748

Dünyamızın tahmini olarak karbon dioksit emisyonu emilim kapasitesi yani “karbon bütçesi”ne baktığımızda mevcut durum devam ederse sanayi devrimi öncesi değerler temel alınarak durumda Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında hedeflenen 2 derecelik artışı engellemek için tam olarak kapasitesinin yetmediği görülmektedir. Yani 2100 yılını göremeden 2 derece hedefini geçmiş ve dünyamız için tehlikeli konuma gelmiş olmamız söz konusu. Bunun en önemli nedeni ise kentleşme, enerji ve ulaşım nedeniyle fosil yakıtların hızla tüketilmeye devam edilmesidir.

 Bu kapsamda daha önemli bir nokta ise 21. İklim Değişikliği Taraflar Konferansı-COP21’de yapılan gözlemlere göre hükümetler Niyet Edilen Ulusal Katkı (INDC) değerlerinde iyi niyetli ama yeterli değiller. Şehirlerimiz ise iklim değişikliğinin engellenmesinde öncü güç olmalarına rağmen küresel iklim tartışmalarına tam anlamıyla entegre olamamıştır. Önemli INDC değerlerinden olan ulaşım konusunda %90 oranında niyet olmasına rağmen sadece %10’u ulaşımın alt sektörlerine atıfta bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi de kent içi ulaşım olarak geçmektedir.

Halbuki, COP21 şehirlere büyük fırsatlar sunmaktadır. “Kentler işlerini tamamlamayı başarıyorlar” ile Paris ve Micheal Bloomberg’in ev sahipliğinde gerçekleşen Yerel Liderler için İklim Zirvesi sırasında kentlerin görevlerini yerine getirdiğine dikkat çeken Bloomberg, küresel emisyonları büyük ölçüde şekillendirmek için kent seviyesinde eklemeler ile eylem kararları alınmıştır. Bu bakımdan, küresel iklim eylemleri için yerel liderleri güçlendirme zamanı gelmiştir.

COP21’in Şehirler Günü’nde aralarında Dr. Kadir Topbaş’ın da bulunduğu yaklaşık 400 belediye başkanı “Belediye Başkanları Antlaşması”nı imzaladılar. Bu imza Lima-Paris Eylem Programı ve İklim Eylem Planları için Kılavuz İlkelerini benimsemiş olmaları, şehir-enerji-ulaşım üçgeninde politikaların revize edileceğini gösterirken aynı zamanda uygulamalı eylemler için bütçelerin sağlanacak olması ile şehirler kentleşme, enerji verimliliği ve kent içi ulaşımın dönüşümü odaklı değişimlere yönelik gerekli ilk adımı atmak için öncü olabilir. Finansal açıdan bu destek, merkezi yönetimlerin şehirlerin kredibilitesini arttırmaları için rotalarını değiştirip ve geliştirip, ulusal planlar ile birlikte kentsel sürdürülebilirlik ve iklim eylem planları için özel fonlar yaratmayı sağlayacaktır.

Fotoğraf: neoporcupine, flickr.

COP21 çıktıları kapsamında Türkiye’nin INDC değerlerine baktığımızda, eğer azaltım senaryoları uygulanmazsa Türkiye’nin emisyon değerlerinin 2030’a kadar %100’ü geçmesi beklenmektedir. Bu sorunun ana nedeni de –dünya genelindeki durum ile paralel olarak- emisyonların %70’inin kentsel hizmetler, endüstri ve ulaşım sektörlerine hizmet eden enerji sektöründen gelmesidir. Bu rakamlar Türkiye’yi en çok salım gerçekleştiren 20 ülke arasına sokmaktadır.

COP21’de Türkiye ile ilgili gerçekleştirilen sunumlardan biri Sabancı Üniversitesi İstanbul Politika Merkezi Dr. Ümit Şahin tarafından koordine edilen “Kömür Raporu: Türkiye’nin İklim Değişikliği, Ekonomi ve Sağlık Perspektifinden Kömür Politikaları” araştırması olmuştur. Bu araştırma raporuna göre 1990’dan 2050 yıllına doğru bir projeksiyon çalışması yapıldığında, Türkiye’de sıcaklıkların her şehirde artış göstereceği ve sıcak geçen sezonun süre olarak uzayacağı saptanmıştır. Yağışlarda azalma, rüzgar kuvvetlerinde değişim ve deniz seviyelerinde düşüş de bunlara eklenince doğal su kaynaklarımızda da sıkıntı olması beklenmektedir.

Türkiye’nin hazırladığı INDC Raporu’na geri dönecek olursak; aşağıda verilmiş olan kent içi ulaşım alanındaki beş başlık, binalar ve kentsel dönüşüm alanında ise dört başlığın uygulamaya geçmesi büyük önem taşımaktadır.

• Yük ve yolcu taşımacılığında karayollarının payının azaltılarak, demiryolu ve denizyolunun paylarının artırılması ile modlar arası dengenin sağlanması
• Kentlerde sürdürülebilir ulaşım planlama yaklaşımının uygulanması
• Alternatif yakıt ve temiz araç kullanımının arttırılması
• Ulusal Akıllı Ulaşım Sistemleri Strateji Belgesi (2014 – 2023) ve Eki Eylem Planı’nda (2014 – 2016) karayolu ulaştırması kaynaklı yakıt tüketimi ve emisyonlarının azaltılması
• Yeni yapılan konut ve hizmet binalarının Binalarda Enerji Performans Yönetmeliği’ne uygun enerji etkin olarak inşa edilmesi
• Yeni ve mevcut binaların Enerji Kimlik Belgesi oluşturularak enerji tüketimlerinin ve sera gazı emisyonlarının kontrol altında tutulması ve metrekare tüketimlerinin yıllara bağlı olarak azaltılması
• Yeni ve mevcut binalarda uygulanacak olan birincil enerji kaynaklarının tüketimini azaltan tasarım, teknolojik cihazlar, yapı malzemeleri, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının teşvik kanallarının geliştirilmesi (kredi, vergi azaltımı, vb)
• Yeşil Bina, pasif enerji, sıfır enerjili ev tasarımlarının yaygınlaştırılarak enerji ihtiyacının minimuma indirilerek, enerjinin tüketildiği yerde üretilmesinin sağlanması

Akdeniz Havzası’nda yer alan ülkemiz iklim değişikliği nedeniyle meydana gelen olumsuz durumlardan en çok etkilenecek ülkeler arasındadır. 2015 yılı içinde Samsun’da 13 ve Hopa’da 8 kişinin iklim değişikliği nedeniyle yaşanan doğal afetler sonucunda hayatını kaybetmesi, kentsel gelişimin uzun vadeli planlar üreterek, enerji, ulaşım ve bilgi teknolojileri ile bütünleşik bir şekilde ele alınmasının ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. Doğal afetler sonucunda oluşan olumsuz çevresel ve sosyal yaşam koşulları ile ekonomik kayıpların önüne geçmek istiyorsak şehirlerimizin enerji verimliliği ve ulaşım konularında toplu taşıma, bisikletli ulaşım, paylaşım sistemleri ve yürüme alt yapı, kalite ve farkındalık yatırımlarını arttırmamız gerekmektedir.

*Pınar Köse’nin Ocak 2016’ta Unibusiness Dergisi’nde yayınlanan köse yazısıdır.

Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo’ya göre “Şehirlerimiz çoktan iklim değişikliğine yönelik sürdürülebilir, kalıcı ve ekonomik çözümler geliştirmeye başladı.”

Hidalgo’nun dediğini daha açarsak, kentler ve belediye başkanları, dünyanın 2 derecelik ısı artışı etkileri karşısında toplumun uyum sağlayabilmesi için araç görevi gören iklim tartışmalarında değişimin birincil temsilcileridir. “Kentler işlerini tamamlamayı başarıyorlar” ile Paris ve Micheal Bloomberg’in ev sahipliğinde gerçekleşen Yerel Liderler için İklim Zirvesi sırasında kentlerin görevlerini yerine yerine getirdiğine dikkat çeken Bloomberg, küresel emisyonları büyük ölçüde şekillendirmek için kent seviyesinde eklemeler ile eylem kararları alınmıştır. Bu bakımdan, küresel iklim eylemleri için yerel liderleri güçlendirme zamanı gelmiştir.

Bu zirve sadece dünyanın farklı yerlerinden gelen belediye başkanlarını değil ayrıca Al Gore, Leonarda DiCaprio, Sean Penn ve Robert Redford gibi ünlüleriin ve daha sürdürülebilir şehirler inşa etmek için çalışan paydaşlarında dikkatini çekmiştir. Katılımcılar, dünyanın en geniş yerel lider koalisyonu olan Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesi’nden (Compat of Mayors) anlaşıldığı üzere 400 belediye başkanından fazlasının kendi bölgeleri için düşük karbonlu gelişme yoluna yatırımlarına çoktan başladıklarını duyuran Bloomberg’in ilanına tanıklık etmişlerdir. 10 Aralık 2015 tarihi itibariyle, toplam küresel nüfusun yüzde 5.19’unu ve 376 milyon insandan fazlasını temsil eden 428 şehir Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesi’ni taahhüt etmiştir. Beraberce, Anlaşma dahilinde şehirler 2020’ye kadar dünyanın kentsel sera gazı emisyonunun yarısını azaltma potansiyelini barındırmaktadır.

Ayrıca, özellikle hızlı kentleşme için etkili olan yerel iklim eylemleri ülkeleri geliştirmektedir. Johannesburg’un Belediye Başkanı, Park Tau’nun belirttiği üzere, “Gelişmekte olan ülke kentleri düşük karbon geleceğine yöneltmek için büyük bir fısattır.” Johannesburg,  Güney Afrika’nın tamamen uyumlu Sözleşme şehridir. Bunun anlamı şehir, Sorumluluk, Envanter, Hedef, Plan şeklinde olan uyumun 4 adımını tamamlamıştır. Aynı zamanda şehir, 2040 yılına kadar yüzde 65 oranında emisyon azaltımını gerçekleştireceklerini  taahhüt etmiştir. Johannesburg, 2015 yılında binalar, ulaşım ve atık sektörlerinde sırasıyla %64, %29 ve %7 oranında azaltımlarla bir adım daha ileriye gitmiştir. Ekonomik getirilerinin yanında, bu tasarruflar su baskını,aşırı sıcaklık ve kuraklık gibi yerel iklim riskleri ile savaşlarında 4 milyonluk Johannesburg halkına yardım etmiştir. Ayrıca, metrobüs (BRT) sistemlerine, ZAR1.5 milyon (yaklaşık $143 milyon) değerinde yeşil tahvile yapılan yatırımlar şehrin ekonomik gelişme ve sürdürülebilir dayanıklı geleceğine altlık oluşturmaktadır. New Climate Economy’nin hazırlamış olduğu yeni araştırmalar bu tarz yatırımların ülkesel ve yerel yönetimlerin büyük tasarruflarının 2050 yılı itibariyle toplamda 17milyon USD getireceğini göstermektedir.

İklim değişikliği ile mücadelede Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesi’ne katılarak daha fazla şehir emisyon azaltım ve uyumu için ülkesel sorumluluklarına hızlıca yardım edebilir.

Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesi Tarihi

2014 Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’nde, BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ve onun İklim Değişikliği ve Şehirler için Özel  Elçisi, Michael R. Bloomberg Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesini oluşturmuşlardır. Bu koalisyon dünyadan 376 milyon insanı temsil eden 428 şehirlik etkileyici üyeliğe  sahiptir. Bu sözleşme, yerel sera gazı emisyonunu kesme, iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı arttırma, ölçüm standartları ve şeffaflığa doğru bir süreç izleme sözünü veren şehir liderleri ve belediye başkanlarının koalisyonudur.

Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesi’nin gücü, iklim değişikliğine karşı uyum ve emisyon azaltımında şehirleri daha hevesli yaparak teşvik etme kabiliyetinden gelmektedir. Sözleşme hala, taraflarına yerel eylem planlarında kamu ve özel finansı çekmek için, üyelerinin kendi emisyon hedeflerine ulaşmasında ihtiyaç duydukları desteği sağlamak amacıyla teknik desteğe ihtiyaçları vardır.

2 Derece Senaryosunu Önlemek için Şehirlerin Kolektif Potansiyeli

Yerel Liderler için İklim Zirvesi’nde, Dünya Kaynakları Enstitüsü tarafından hazırlanan rapor üzerinden Micheal Bloomberg bütün Sözleşme şehirleri için emisyonu azaltmada toplu potansiyeli gözler önüne sermiştir. Analizler, Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesi için şehirler (360, 23 Kasım 2015 yılı itibariyle) tarafından alınan mevcut sorumlulukların 2030 yılında yüzde 50 oranında küresel kentsel sera gazı emisyonlarını kesebileceklerini göstermiştir. Detayda, yıllık seragazı emisyonu azaltımı potansiyeli 3.7 GtCO₂e olarak bulunmuştur. Bu azaltım, diğer 2derece ile küresel ısınmayı önlemek için yaklaşık yüzde 25 oranında emisyon boşluğunu doldurabilmektedir.

Şehirlere daha fazla destek için, Zirve sırasında, Belediye Başkanları İlkeler Sözleşmesi ve Avrupa Belediye Başkanları Mutabakatı arasında tarihi ortaklık ilerletilmiştir. Bu ortaklık iki koalisyonu resmi olarak şehirlerin gönüllü iklim eylemlerini desteklemek üzere bir araya getirmektedir. Beraber yürütülerek, bu çaba, küresel iklim tartışmalarında yerel yönetimlerin sahip olabileceği etkileri tanımlamaktadır. Ayrıca, şehirlerin ağı ile partnerler kayıttan uygulamaya kadar olan süreyi kavrayacaktır. Bu ortaklık “şehirler bir şeylerin gerçekleştiği yerlerdir” ve bina, ulaşım gibi büyük kontrollerin olduğu sektörlerde sağlam çözümleri tanımlamaktadır.

Hala önde duran zorluk, emisyonu azaltmak için daha fazla kentin ve Sözleşmeye taahhütte bulunan üye şehirlerin tümünün Sözleşmeyi imzalayana kadar eylemin tamamlanmayacak olmasıdır. 400’den fazla üyeden sadece 35 kent Sözleşme’nin tüm adımlarını başarmıştır.

2016’da Şehirler ve İklim için İlerleme Yolu

COP21 iklim hareketleri için harika bir iş çıkarmıştır. Ancak, tüm şehirlerin güçlenmesi için, Kesin Katkılar İçin Ulusal Niyet Beyanı (INDCs)’na ve ulusal programlara daha entegre olmak zorundadırlar. Ulusal hükümetler yasal düzenlemeler hazırlayarak, finansal sistem sağlayarak ve yerel liderlerin emisyonu önlemesi ve uyumlu ölçmelerin uygulamasını sağlayarak yerel eylemleri desteklemelidir. Şimdilerde C40, iklim değişikliğine karşı şehirlerin alması gereken hareketleri ve daha fazla neler yapabileceklerini gösteren Megakentlerde İklim Eylemleri 3.0 ve İklim Eylemleri için Potansiyeller olarak yeni araştırma dizisi kurmuştur.

Daha fazlası için, çok yönlü ve ulusal bankalar iklim değişikliğine hitaben yapılan yatırımlarda ulusal ve yerel liderleri desteklemek amaçlı fonlama kuvvetlerini arttırmak zorundadır. Paris sonrası, şehirler için HabitatIII ve İklim Eylemleri 2016‘da küresel çabalarını güçlendirici destek finans taahhütünü ölçeklendirmede fırsatlar bulunmaktadır. Toplamda, yaratıcı politika araçları ve yenilikçi finanslama, şehirlerin düşük karbonlu geleceklerine geçişi ve eylemleri uygulayabilme becerileri olarak yer almak zorundadır. Örneğin, Şehirlerin İklim Finansı Liderlik Anlaşması kentler için finansmanı hızlandırma ve katalize etme amacıyla, yatırım boşluklarını azaltmak için yardımcı olmaktadır.

* 11 Aralık 2015 tarihinde TheCityFix’te Holger Dalkmann, Benoit Lefevre, Angela Enriquez ve Neha Yadav tarafından kaleme alınan “Empowering City Leaders: Pacing Local Climate Action after COP21” yazının Türkçe çevirisidir.

Geriye dönük incelediğimizde, iklim politika tartışmaları şehirleri problemlerin kaynağı olarak tasvir etmiş. Bir yandan şehirleri en önemli kirleticiler olarak resmederken diğer yandan da yoğun kaynak tüketim alanları olarak görmüştür. Ulusal hükümetlerin küresel çevresel problemleri çözebilecek kapasiteye sahip tek merci olarak  görüldüğüne dair yaygın bir anlayış vardı. Şehirler ise bu tartışmaların tamamen dışında bırakılmıştı.

Ancak, son beş yıl içinde tartışmaların yönü değişti. Artık şehirlerin küresel ölçekte sorun çözücü, iklim değişikliği gibi geniş konularda mücadele edebilen kapasiteye sahip olduğuna dair algı yaygınlaşıyor. Paris’teki COP21 ise bu tartışmaları daha da öteye taşıma fırsatı sunarken iklim krizinin çözümüyle şehirlerin ne kadar bağlantılı olduğunun bir göstergesi.

Daha iyi bir İklim için Daha iyi Şehirler

Şehirleşme ile birlikte kentlerde yaşayan 3.5 milyar vatandaşa ek olarak, 2050 yılına kadar 2,5 milyar kişinin daha eklemesi bekleniyor. Şehirlerin dünyamızda yaşayan insanların çoğuna ev sahipliği yapmasının yanı sıra, küresel refah için de kritik bir öneme sahip olduğu unutulmamalı. Aslında, 2015’te küresel GSYİH’sının yüzde 85’i şehirlerden sağlanmıştır. Konut ve büyüme merkezi olarak ikili rolünü yerine getirebilmek adına şehirler artan nüfusa hizmet götürmek zorunda kalırken bir yandan sürdürülebilir kalkınmayı sağlayan zenginlik merkezi olarak kalacak.

Kent liderleri giderek bu görevi önde tuttuklarını, dünyaya kendi geliştirdikleri ve uyguladıkları yenilikçi çözümleri sadece iklim değişikliği için değil ayrıca kendi şehirlerinin yatırım, çalışma, yaşama ve oynama için daha iyi bir mekan haline gelmesi için çalıştıklarını gösteriyorlar. Örneğin, Portland karbon emisyonlarında yüzde 80 azaltımı hedefleyen 2050 iddialı hedefi barındıran İklim Eylem Planı’nı başarılıyla hayata geçirdi. Yerleşim alanlarına, belediyede verimlilik ve yenilenebilir enerji standartlarına, yaşayan farkındalık seviyesine, hafif raylı ve tramvay hatlarına yatırım yapmıştır. Sao Paulo ise girişimlere adım atmış başka bir şehir. Bir çok toplu taşıma modlarını bağlamayı amaçlayan entegre metro hattını içeren sürdürülebilir hareketlilik ağlarını genişletmek için özel işbirliklerini barındırıyor. Bir yandan emisyonlarla ilgilenirken, diğer yandan da şehrin geçim kaynaklarını geliştirmeye yönelik çok sektörlü çözüm odaklı çalışan şehirler şimdi her zamankinden çok iklim değişikliğine karşı çözüm fabrikası olarak konumlandırılıyor.

Şehirler, Sao Paulo gibi, sürdürülebilir ve yaşanabilir olmak için girişimlerini arttıyorlar. Fotoğraf Mariana Gil/WRI Brezilya Sürdürülebilir Şehirler’ e aittir.

The Compact of Mayors (Belediye Başkanları Anlaşması), şehirlerin nasıl katkı sunabileceğini ayrıntılı göstermektedir.  Bu çığır açan girişim,  COP21 için hazırlanan ulusal seviyede kalan taahhütlerden bağımsız olarak, üye şehirleri ortak bir platformda iklim eylem sorumlulukları vaatleri için bir araya getiriyor. 300’den fazla şehir, Compact of Mayors’a çoktan katılmış olup, işbirlikçi forumda iklim etkisini azaltma ve uyumlandırma çabalarına büyük potansiyel oluşturmaktadır.

 Paris’te Bina Gelişim Süreci

İlgili paydaşlar olarak tanınan ve Yerel Liderler için İklim Zirvesi gibi etkinlikleri gerçekleştiren  şehirler, nihayet küresel iklim tartışmalarında yer alıyor. Zirve’de, önceki New york Belediye Başkanı Micheal Bloomberg ve Paris Belediye Başkanı Hidalgo, COP21 sürecinde eşi görülmeyen bir forum için kent politikacılarını bir araya gelecek. Umuyorum ki müzakereler sonunda, resmi UNFCCC sürecine paralel olarak şehirler her 5 yılda bir kendi iklim eylem sorumluluklarını yerine getirirler. Bu alanlarda yapılacak eylemler, iklim politikası arenasında şehirleri hayati aktörlerden biri olarak meşru kılacaktır.

Bütün bunlara rağmen, şehirlerin küresel iklim tartışmalarına tam anlamıyla entegre olamadıkları ortada. Bu yüzden COP21 büyük bir fırsat sunuyor. Politika girdileri için forumla birlikte şehirlere destek olmak, aynı zamanda uygulamalı eylemler için güçlü finansal destek sağlamak, bütün kentlerin dönüşümsel değişimlere yönelik gerekli ilk adımı atmak için politik cesarete öncü olabilir. Mali zemine yatırıldığında, hükümetler belediyeler için kredibilite rotalarını geliştirebilirler ve ulusal planlar ile birlikte kentsel sürdürülebilirlik ve iklim programları için özel fonlar yaratabilirler. İklim politikası alanında şehirlerin öncü konumunu muhafaza etmelerini sağlayacak bazı COP çıktıları;

1) Compact of Mayors için güçlü bir destek ve spesifik kent hedeflerini uygulamaya geçirmek için fon kuruluşlarından bir taahhüt;

2)Finansal boşlukları tanımlanması , bu boşlukları Şehirlerin İklim Finans Liderliği İttifakı (CCFLA)  yoluyla doldurulması;

3) COP döküman diliyle şehirlerin iklim politkalarına olumlu katkı sağlayıcı ve önemli aktörler olarak ulusal hükümetler tarafından resmen tanınması

İklim üzerinde yapılan herhangi bir anlamlı küresel tartışma yerel eylemlere öncü olmak durumundadır. Bunun anlamı, hem yerel değerlere saygılı hem de çevre için alınan küresel hedeflere çalışan değişimlere etki edebilecek kapasitede kurumlara ihtiyaç duyduğumuzdur. Genel anlamda, şehirler bu kurumlardır. Şehirler iklim değişikliğinin en büyük problemi üzerinde ilerlemenin merkezi olarak destekleniyor, bu durumda başarılı kentsel politika tecrübelerine devam etmeleri olasıdır. Şehirler yeni ve cesur politikalarla birlikte en büyük riskleri alırlar ve onların deneyimlerinden öğreneceğimiz çok şey vardır.

*TheCityFix’te Ani Dasgupta tarafından kaleme alınan “COP21: An Opportunity to Put Cities Squarely on the Climate Agenda” yazının Türkçe’ye çevirisidir.

Evimiz, ofisimiz, kamu binalarının hepsi dahil olmak üzere binalardaki enerji kullanımı küresel ısınmaya katkıda bulunan yaklaşık %25 oranında emisyon üretiminden sorumludur. Önlem alınmazsa, binalarda sera gazı emisyonu 2050 yılına kadar iki veya hatta üç katına çıkması bekleniyor.

Binaların açıkça ve önemli bir şekilde küresel ısınmayla ilişkisi olmasına rağmen, uluslararası toplum çoğunlukla bu konuyu göz ardı etmektedir. Yakın zamanda kabul edilen Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve yaklaşan Paris iklim müzakereleri, bu konunun değişmeye başladığını göstermektedir.

COP21’de Bina Verimliliği

Yeni Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDGs), sürdürülebilir enerji ve altyapı ile ilgili küresel hedefleri başarmak için şehir ve binaların birbiriyle kesilen önemini fark etmektedir. Daha iyi binalar iklim değişikliğine yönelik olarak önemli katkılarda bulunabilirler.Bina verimliliği bileşenlerini içeren 45’ten fazla yeni ulusal iklim planlarının tanınmasını sağlamak  ise Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nin değindiği diğer bir konu olarak karşımıza çıkıyor.

COP21 iklim müzakerelerinde, Birleşmiş Milletler ile birlikte çalışan ve hükümet, işletme ve kar amacı gütmeyen tarafları barındıran onlarca sözleşmeye öncü olan Fransız hükümeti; 3 Aralık’ta ilk kez  “Binalar Günü”ne ev sahipliği yapacak. Gündemin başında olan yeni Binalar ve İnşaat için Küresel İttifak oluşumu, günümüzün en iyi politika ve dünyadaki en verimli bina materyalleri, tasarım ve teknolojilerinin yaygınlaşmasını teşvik etmek için tasarlanmış bir girişimdir. Bu İttifak’ın amacı yüksek enerji tasarrufu sağlayacak olan yeni binalar sayesinde en az yüzde 50 oranında öngörülen enerji tüketimini önlemek ve 2030 yılına kadar mevcut binalarda kapsamlı yenilemeleri başarmaktır. Eğer uygulanırsa, bu tedbirler 2050 yılına kadar yaklaşık 3 gigatonluk CO2 emisyonu önleyecektir. Bu bakış açısı ile ortaya konulursa, bir yıl boyunca yoldan 630 milyon otomobili almakla eşdeğer olacaktır.

COP21’de Bina Günü ve Enerji Günü, bina verimliliği konusunun iklim değişikliğine karşı verilen savaşta ne kadar kritik olduğunu gösterdi. Fotoğraf: Benoit Colin – WRI

“Binalar Günü” ve ayrıca “Enerji Günü” olan 7 Aralık’ta, bakanlar, belediye başkanları, iş liderleri temiz, sağlıklı ve düşük karbonlu bina sektörü için destek almış oldukları politika ve eylemleri paylaşacaklar. Ve daha fazlasını yapacaklardır.

Binalar ve İnşaat için Küresel İttifak’ın yönetsel partneri olarak WRI bu çabayı desteklemekten gurur duyuyor. Bina Verimlilik Hızlandırcı için Sürdürülebilir Enerji’nin koordinatör partneri olarak, alt ulusal hükümetlerle direkt olarak, hem binaları geliştiren hem de kendi toplumları için enerji tasarrufu sağlayan proje ve politikaları uygulamalarında yardımcı olmak için çalışıyoruz.  Gelecek iki yıl içinde, Bina Verimlilik Hızlandırıcı 30 alt ulusal hükümete binalarındaki verimliliği arttırmak için yardım edecektir.

Bina Verimliliği Kazan-Kazan Stratejisidir

Bina Günü’nü daha açıklayıcı hale getirirsek, bina sektörü hem küresel iklim hem de sürdürülebilir kalkınma hedeflerinde sonuçlar elde edebilir. Ayrıca, küresel GSYİH’nin yüzde 15’inden fazlasında sorumlu olan inşaat sanayi ile, binaları geliştirmek ekonomik bir politika olarak düşünülebilir: geçim kaynakları, temiz teknoloji alanında yeni iş kolları, yerel altyapı yatırım artışları gibi alanlar için fayda sağlayabilmektedir.

Bina ve İnşaat için Küresel İttifak ve Bina Günü yıllık forumları, sanayi ve politika üreticilerine iklim diyaloglarında uzun süren ve üzerinde durulan ilave olarak özel hedefli yeni binalara karşı yapılan eylem ve ilerleme süreçlerini yaygınlaştırmada büyük bir rol oyunuyor.

COP21 bu sektörün en çok ihtiyaç duyduğu potansiyelinin önemsenmesi için ışık tutacak ve düşük karbonlu çözümlerin nasıl sunulacağını paylaşacaktır, ancak bu anın sadece başlangıç olması önemlidir. Ek olarak ülkeler, şehirler ve işletmeler kendi iklim eylem planlarının birleşeni olan bina verimlilik stratejilerini uygulamaya ihtiyaç duymaktadır. Gerçekten, iklim değişikliği sorununun üstesinden  gelmek, bina sektörü dahil tüm sektörler dahilinde önemli bir çaba gerektirmektedir.

Daha Fazla Bilgi Edinmek İçin: Geleceğin şehirleri için bir çözüm olarak binaların güncellenen konuları için Bina Verimlilik Girişimleri bültenlerine abone olunuz. 

* TheCityFix’te Jennifer Layke ve Eric Mackres tarafından kaleme alınan “Building Efficiency Finally Gets its Day in the Sun at COP21″un Türkçe’ye çevirisidir.