Bu tip araştırmalar ve onların bulgularına dair açıklamalar bize, sağlık yetkilileri tarafından önerilen önlemler uygulandığında, toplu taşıma araçlarında COVID-19’a yakalanma riskinin çok düşük olduğunu göstermektedir. Lakin, ülkemizde toplu taşıma sistemlerinde azalan talep ve buna bağlı olarak işletmecilerin halihazırda karşı karşıya kaldıkları finansal sürdürülebilirlik zorlukları düşünüldüğünde en önemli noktanın esasen atlandığını görmekteyiz. Bu nedir diye soracak olursanız: Veriye dayalı bilimsel çalışmaların yürütülmesi ve bu çalışmaları takiben güçlü ve etkili kamusal paylaşım ile yolcuların güveninin tekrardan kazanılmasıdır. Güncel 15 dakikalık şehir tartışmalarından hareketle, günümüz kentlerinin halihazırdaki yoğunluğu ve mevcut arazi kullanımlarına bağlı gelişimleri göz önünde tutulduğunda, ne Türkiye’de ne de başka bir ülkede toplu taşımanın yerini; kapasite, sürdürülebilirlik, güvenlik ve çevreci sıfatları ile doldurabilecek başka bir sistem yoktur.

Bu yazının orijinali Yol Teknolojileri Dergisi’nin Kasım-Aralık 2020 sayısında yayınlanmıştır.

Fotoğraf: redfalo

Londra’da Kasım ayında iki hafta içinde altı bisikletli hayatını kaybetti. Bu ölümlü kazalar bisikletliler için yol güvenliği ile ilgili sorunları yeniden gündeme getirdi.

Londra belediye başkanı Boris Johnson seçildiği 2008 yılından beri Londra’yı bir bisiklet şehri yapmayı hedefliyor. 2010 yılında uygulamaya konulan ve ‘Boris Bikes’ adıyla da anılan bisiklet paylaşım projesi kapsamında şehrin her yerine bisiklet istasyonları kuruldu. Bunun yanı sıra, çalışanların bisiklet satın alırken masraflarının bir kısmının işverenleri tarafından ödenmesine ve kalan paranın da faizsiz olarak taksitlendirilmesine olanak tanıyan bir uygulama başlatıldı. Johnson, 2013 yılının Mart ayında da bisiklet altyapısına önümüzdeki on sene içinde bir milyar poundluk bir bütçe ayrılacağını duyurmuştu. Tüm bu uygulamalar şimdiye kadar oldukça başarılı sonuçlar elde etti ve Londra’daki bisiklet kullanıcılarının sayısı önemli bir oranda arttı.

Fakat Londra henüz bisikletliler için güvenli bir şehir değil. Bunu Londra’nın caddelerinde sıklıkla rastlayabileceğiniz beyaza boyanmış hayalet bisikletlerden anlamak mümkün. Londralılar ölümle sonuçlanan bisiklet kazalarının gerçekleştiği noktalara beyaza boyanmış birer bisiklet bırakıyor.

Londra’da bisikletlere ayrılmış özel bisiklet yolları yaygın değil. Bunun yerine işaretlerle düzenlenen ortak yollar kullanılıyor. Örneğin, yolların sol şeritleri bazı saatlerde sadece otobüs, bisiklet ve taksilere ayrılıyor. Kırmızı ışıklarda bisikletlilerin en önde beklemesi için yol işaretleri bulunuyor. Bunun yanı sıra otobüs ve kamyon şoförlerine özel eğitimler veriliyor. Fakat tüm bu çabalara rağmen bisikletli ölümlerinin önüne geçilemedi.

Son beş yıllık verilere göre, Londra’da her ay bir bisikletli hayatını kaybediyor. 5 Kasım – 18 Kasım arasındaki 13 günlük süre içinde toplam altı bisikletli hayatını kaybetti. Altı kaza da otobüsler veya kamyonlar ile bisikletlilerin çarpışması sonucu meydana geldi. Bu son kazalarla beraber, 2013 yılı içinde Londra’da hayatını kaybeden bisikletli sayısı 14’e ulaştı. Londra’da 2012 yılında toplam 14 bisikletli, 2011 yılında ise 16 bisikletli hayatını kaybetmişti.

Politikacılar ve sivil toplum örgütleri Boris Johnson’a acil olarak önlem alması için çağrıda bulundu. Boris iki haftalık süreç içinde meydana gelen beşinci kazanın ardından yaptığı açıklamada bisiklet kullananların da trafik kurallarına uygun hareket etmesi gerektiğini, ve bisikletlilerin yaptığı tehlikeli hareketlerin ciddi sorunlar yarattığını söyleyince ciddi bir tepkiyle karşılaştı.

Bu kazaların ardından Londra polisi trafikte bisikletlilere yönelik kontrolleri arttırdı. Önemli sayıdaki bisikletlinin ön ve arka farları olmadan karanlıkta bisiklet kullandıkları konuşuluyor. Londra’da kask kullanmak mecburi değil, yine de son haftalarda polis bisikletlileri durdurarak kask kullanmaları konusunda uyarıyor.

Tüm bu tartışmalar bisiklet kullanımının artışı ile ilgili projelerin başarısının yeniden sorgulanmasına neden oldu. Şüphesiz ki Londra’nın bisikletliler için güvenli bir yer haline gelmesi için ciddi önlemler alınması gerekiyor.

 

Londra’nın simgesi çift katlı otobüs, İngiltere ve Türkiye arasındaki ticari ilişkileri geliştirmek hedefiyle başlatılan GREAT kampanyası kapsamında Türkiye’ye gelmişti. Bir ay boyunca Ankara, Bursa, İzmir, Eskişehir, Gaziantep ve Adana gibi pek çok şehri ziyaret etti. Bu turun son durağı yine İstanbul olacak, GREAT otobüsü 20-25 Kasım’da İstanbul’da olacak.

Londra’nın şehir içi hatlarında kullanılan çift katlı kırmızı otobüsler birkaç yıl önce Thomas Heatherwick tarafından yeniden tasarlanmış. Bu otobüsler çevre dostu hibrid teknoloji kullanıyor.

GREAT kampanyası kapsamındaki bir aylık tur boyunca öğrencilere İngiltere’de eğitim konusunda bilgiler verildi. Bunun yanı sıra İngiltere’de ticaret yapmak isteyen girişimciler için vizeler konusunda kapsamlı bilgiler aktarıldı.

Londra’nın toplu taşıma sistemleri ülkenin ticari ilişkilerini güçlendirme amaçlı kampanyalarda kullanılan güçlü birer simge haline gelmiş durumda. Londra’nın metrosu London Underground da ülkenin turistik ve simgesel değere sahip toplu taşıma sistemlerinden biri.