COP25, 2-13 Aralık 2019 tarihleri arasında Madrid’de gerçekleşiyor. Fotoğraf: Ministerio para la Transición Ecológica – España/Flickr

Temel Kavramlar

COP: Taraflar Konferansı veya küresel sera gazı emisyonlarını dengelemek amacıyla 1992 yılında kabul edilen uluslararası bir çevre anlaşması olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne (BMİDÇS) katılan 197 Taraf’ın her yıl yaptığı toplantı. Madrid’de gerçekleşen bu yılki COP 25. kere yapıldığı için COP25 olarak anılıyor.

Başkanlık: COP toplantılarının başkanlığını yapan ve siyasi liderliğini üstlenen ülkedir. Başkanlık beş bölgesel grup arasında döner. Şili, başlangıçta Santiago’da gerçekleşmesi kararlaştırılan COP’un başkanlığını yürütüyor. Şili Devlet Başkanı Sebastián Piñera, hükümetinin, kendilerine karşı gerçekleştirilen protestoların ardından ‘‘kamu düzeninin yeniden tesis edilmesine öncelik vermesi’’ gerektiğini söylemesinden sonra COP25’in konumu Madrid’e kaydırıldı.

Taraf: BMİDÇS veya Paris Anlaşması gibi uluslararası bir anlaşmaya katılan ülke veya Avrupa Birliği gibi bir ülkeler birliği.

Paris Anlaşması: BMİDÇS kapsamında yapılan uluslararası bir iklim değişikliği anlaşması. 2015’te Paris’teki COP21’de kabul edildi ve 4 Kasım 2016’da yürürlüğe girdi. Şu anda Paris Anlaşması’na resmi olarak katılan 187 Taraf var; Anlaşma’yı uygulamanın kuralları COP25’in ana  tartışma  konusunu oluşturuyor.

CMA: Paris Anlaşması Taraf’larının Resmi Toplantısını tanımlamak için kullanılan kısaltma. (Kısaltmanın kökeni daha da karmaşık: Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı olarak Taraflar Konferansı.) CMA, Paris Anlaşması’nın resmi yönetim kuruludur ve Paris Anlaşması’nın kuralları ve süreçleriyle ilgili önemli kararları alır.

Uzun vadeli hedefler: Paris Anlaşması’nın üç asıl hedefi 2. Maddesi’nde yer alıyor. Birincisi, küresel sıcaklık artışını 2 °C’nin (3,6 °F) altında tutmaya yetecek şekilde ve sanayi öncesi döneme göre 1,5 °C’yi (2,7 °F) aşmayacak şekilde ülkelerin emisyonları kitlesel şekilde azaltmalarıdır. Bunlar, bilim insanlarının iklim değişikliğinin en kötü etkilerinden bir kısmını önlemek için gerekli olduğunu söylediği sıcaklık eşik değerleridir. İkincisi, ülkelerin iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine uyum sağlama yeteneklerini arttırmaları ve iklim dirençlerini geliştirmeleridir. Üçüncüsü, düşük sera gazı emisyonları ve iklime dirençli bir kalkınma yolu ile tutarlı finansman akışları sağlamaktır.

Net sıfır emisyonlar: Bir ülke ya tüm emisyonları gerçekten atmosferden kaldırarak ya da saldığı emisyonları dengelemek için atmosferden yeterince karbon uzaklaştırarak emisyon üretmediğinde bu terim kabul edilir. (Buradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz.) Bilimsel araştırmaların çoğu, Paris Anlaşması’nın uzun vadeli sıcaklık hedeflerine ulaşmak için yüzyılın ortalarına kadar net sıfır karbondioksit emisyonuna erişmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Şimdiye kadar 66 ülke 2050 yılına kadar net sıfır emisyonlara ulaşmayı hedefleyen bir sürecin içerisinde.

NDC (UKB): Paris Anlaşması Tarafı’nın, ulusal katkı beyanı (UKB) olarak da bilinen iklim değişikliğine yönelik önlem alma planıdır. UKB’ler emisyon azaltma hedeflerini ve politikalarını, uyum planlarını ve diğer iklim eylemi hedeflerini tanımlar. Şehirler, eyaletler ve ticari kurumlar gibi devlet dışı aktörlerin eylemleriyle desteklenmiş olan ülkelerin UKB’leri, Paris Anlaşması’nın uzun vadeli hedeflerine ulaşmak için bir araya getirilmelidir. Tarafların her beş yılda bir yeni ve güçlendirilmiş UKB’leri ortaya koymaları gerekiyor.

Çekilme: Paris Anlaşması’ndan ayrılmanın uzun sürecidir. Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere sadece bir ülke, bu süreci resmen başlatmıştır. ABD’nin çekilmesi, başkanlık seçimlerinden sonraki gün olan 3 Kasım 2020’ye kadar yürürlüğe girmeyecektir. ABD, yeni başkan yönetiminde, 30 gün sonra yürürlüğe girecek şekilde, Paris Anlaşması’na tekrardan katılacağı yönünde bir bildiri sunabilir. (Buradan daha fazla bilgiye erişebilirsiniz.)

Konunun Özü

Geliştirilmiş UKB: Güncellenmiş, daha güçlü bir UKB. Paris Anlaşması uyarınca, ülkelerin her beş yılda bir gerçekleşen döngülere göre yeni ve daha güçlü bir UKB sunmaları gerekmektedir. Çoğu ülke 2015 yılında ilk UKB’lerini sundu; 2015’te Paris’teki COP kararı, Taraflar’ın 2020 yılına kadar güncellenmiş UKB’lerini ortaya koymalarını istemektedir. Şimdiye kadar 68 ülke, UKB’lerini 2020 yılına kadar geliştireceklerini belirtti. (Buradan daha fazla bilgi alabilirsiniz.)

Paris Kural Kitabı: Paris Anlaşmasını uygulamak için konulan kurallar ve yönergelerdir. (Buradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz.) Polonya’daki COP24 hem toplu hem de bireysel Taraflar için Paris Anlaşması’nın uygulanmasını kolaylaştırmak adına 300 sayfalık bir belge ile sonuçlandı. “Kural Kitabı”nın ana bileşenleri geçen yıl çözülmeden kaldı, bu sene UKB’ler için ortak bir zaman çerçevesi belirlenmesi ve uluslararası karbon piyasalarında 6. Madde ile birlikte COP25’te tartışmaya hazır olacaktır.

Ortak Zaman Çerçevesi: Tüm ülkelerin UKB’lerinin, izleme ve şeffaflığı kolaylaştırmak ve süreci hızlandırmak için aynı zaman çerçevesini kapsamasını sağlama çabasıdır. Ülkelerin 2015 yılında sundukları UKB’lerin süreleri bazılarında 2025’e diğerlerinde ise 2030’a kadar uzanmaktaydı. Ülkeler COP24’te 2031’den itibaren, tüm UKB’lerin ortak bir zaman çerçevesine uyması gerektiği konusunda anlaştılar. Ortak zaman çerçevesi için 2031-2035 gibi beş yıllık bir süre veya başka bir zaman aralığının belirlenmesi COP25’teki tartışma için bir diğer önemli konudur. (Buradan daha fazla bilgi alabilirsiniz.)

6. Madde: Paris Anlaşması’nın, ülkelerin emisyon azaltma hedeflerine ulaşmak için karbon piyasalarını kullanmalarına izin veren maddesidir. Bu düzenlemede, ülkeler veya proje geliştiricileri elde ettikleri emisyon azaltımlarını, azaltımları satın alan ülkelere satabilir ve UKB’lerine ulaşma konusunda bunları da sayabilir. COP25’te ana tartışma konusu olacak olan 6. Maddeyi düzenleyen kurallar, karbon piyasalarının emisyon azaltımlarını gerçekten kolaylaştırdığından ve UKB’lere ve Paris Anlaşması’nın amacına zarar vermediğinden emin olmak için kritik bir öneme sahiptir. (Açıklayıcı blogumuzda 6. madde ve COP25’te neyin mevzubahis olduğu hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz)

Çifte hesaplama: Madde 6’nın karbon piyasalarını düzenleyen kurallarda önlemesi gereken bir hesaplamadır. Çifte hesaplama, aynı emisyon azaltımları için kredi alan iki ülkeyi içerir ve böylece dünyanın emisyonları gerçekte olduğundan daha fazla azalttığı izlenimini verir. Örneğin, bir ülkeden gelen emisyon azaltma kredileri başka bir ülkeye satılabilirken, bu azaltımlar kredilerin elde edildiği ülkede UKB’nin başarılmasına yönelik olarak da sayılmaktadır. COP25’te neticelendirilecek çifte hesaplama kuralları, dünyanın Paris Anlaşması’nın hedeflerine ulaşma becerisinde kritik bir rol oynayabilir.

Kayıp ve zarar: Kıyı topluluklarının, ekosistemlerin veya kültürel mirasın kaybı gibi uyum sağlayamayacak olanlar dahil, iklim değişikliğinden kaynaklanan etkilerdir. Kayıp ve zarar tüm ülkeleri giderek daha fazla etkilerken, Varşova Uluslararası Kayıp ve Zarar Mekanizması (WIM-Warsaw International Mechanism), En Az Gelişmiş Ülkeler (LDC-least developed countries) ve Küçük Ada Devletleri gibi en savunmasız Taraflar için özellikle önemlidir. Delegeler, Kayıp ve Zarar Mekanizması’nı COP25’te değerlendirecek ve ülkelerin savunmasız diğer ülke ve toplulukları nasıl destekleyebileceğini tartışırken, iklim değişikliğine bağlı yer değiştirme gibi konularda da somut politika önerileri getirecekler.

100 milyar $: 2009’da Kopenhag’da gerçekleşen COP15’te belirlenen ve gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelerin emisyonları azaltmalarını ve iklim değişikliğine uyum sağlamalarına yardımcı olmak için kamu ve özel kaynaklardan mali destek sağlamak için 2020 yılına kadar yılda 100 milyar dolar harcamayı kabul ettikleri bir hedeftir. Paris Anlaşması bu taahhüdü tekrar teyit eder. Yeşil İklim Fonu (GCF-Green Climate Fund), finansın bir kısmını bu amaca yönelik sağlamak için kilit bir kanaldır. Hedef için nelerin sayılması gerektiği konusunda anlaşmazlık olsa da, geçen yıl BMİDÇS’nin Finans Daimi Komitesi, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere tahmini toplam iklim finansmanının 2016’da 70 milyar doları aştığını belirten bir değerlendirme yaptı.

Yeşil İklim Fonu (YİF): Gelişmekte olan ülkelerde iklim azaltımını ve adaptasyonunu destekleyen kilit role sahip bir uluslararası fondur. 2014 yılında, hükümetler YİF’ye başlangıç finansmanı için 10,3 milyar dolar taahhüt etmiştir (Fakat ABD, taahhüt ettiği 3 milyar ABD dolardan yalnızca 1 milyar dolarını sağlamıştır). Fon, bu yıl ilk yenileme süresine giriyor. Şimdiye kadar 28 ülke 9,7 milyar dolar taahhüt etmiştir. COP25’te başka taahhütler beklenmektedir.

Adil Geçiş: Ülkelerin düşük karbonlu ekonomiye geçişlerinin, kömür işçileri gibi belirli topluluklara veya insanlara gereğinden fazla yük getirmediğinden emin olma ve iklim geçişinin ekonomik faydalarının geniş ve eşit bir şekilde paylaşılmasını sağlama çabalarıdır. Bazı ülkelerde, fosil yakıt çalışanları için yeniden mesleki eğitimler, düşük gelirli topluluklarda geliri yeniden yatırım yapan karbon fiyatlandırma sistemleri ve daha fazlası dahil olmak üzere adil geçiş politikaları tasarlamak ve elde etmek için çok-paydaşlı süreçler vardır.

Bu yazının orijinali, Sarah Parsons ve Deborah Zabarenko tarafından kaleme alınmış olup 4 Aralık 2019 tarihinde burada yayınlanmıştır. 

Hava kalitesini iyileştirmeyi, iklim değişikliğiyle mücadele etmeyi ve hayat kurtarmayı hedefleyen ilk küresel konferansıyla Dünya Sağlık Örgütü de bu konuya gösterdiği ilgiyi ortaya koydu. Temiz bir hava için verilen mücadelede artık tüm paydaşların bir araya gelmesinin zamanı geldi. Bir yandan politika, toplum ve bilim alanındaki liderler temiz havanın halk sağlığı açısından önemini  yakından incelerken; bir yandan da iklim dünyası daha geniş çaplı bir eyleme olanak sağlayacak önemli enstrümanlar sunuyor.

Hava kirliliği hem iklim hem de sağlık sorunu!

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından yakın zamanda yayınlanan rapor da iklim eylemlerine dair durumu olabildiğince net bir şekilde ortaya koydu: iklim değişikliğinin en korkunç etkilerini bertaraf etmek için küresel ısınmayı 1.5 derece ile sınırlama hedefinden sapmış görünüyoruz. Kömür kullanımını sonlandırmak, yenilenebilir kaynakların kullanımını arttırmak, enerji verimliliğini iyileştirmek ve gıda üretimimizde neredeyse bir devrim yaratmak için rotamızı hızla değiştirmemiz gerekiyor. Bir yandan da sürdürülebilir üretim yapmamız, hava kalitesini iyileştirmemiz ve insanlar için de daha iyi yaşam koşulları sunmamız gerekiyor.

Bu konuya hem sağlık hem de iklim hedefleri dolayısıyla ilgi gösterilmeli. Yeterince ele alınmayan bir konu ise hava kirliliği ile iklim değişikliği sebeplerinin ne kadar örtüştüğü. Bazı durumlarda bahsi geçen kimyasallar bile aslında aynı.

Metan, siyah karbon, hidroflürokarbon (HFC) ve troposferik ozon gibi kısa ömürlü iklim kirleticileri küresel sıcaklıklar üzerinde güçlü etkiye sahip; bir çoğu da aynı zamanda tehlikeli hava kirleticileri. Örneğin metanı ele alacak olursak; metan önümüzdeki 20 yıl içinde karbondioksite kıyasla küresel ısınmaya 86 kat daha fazla etki edecek bir seragazı gücünde. Kirli hava kütlesinin de en büyük unsuru olarak zemin düzeyinde de en büyük öncü madde olan metan, bronşit ve astımın kötüleşmesine sebep olurken bir yandan da akciğer dokusunu zedeleyebilir. Tek başına troposferik ozona maruz kalmak bile her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin erken ölümüne neden oluyor.

Diğer vakalarda ise sağlığa zararlı kirleticiler ile iklim değiştiren bileşenler aynı anda salınıyor. Örneğin enerji elde etmek için kömür yakıldığında karbondioksit, metan ve nitröz oksit gibi sera gazlarının yanı sıra kimi zaman toksik cıva ile beraber sağlığa zararlı ince parçacıklar da ortaya çıkıyor.

İklim Taahhütlerini Güçlendirmek Hava Kalitesini de İyileştirecek

İklim değişikliği ile ilgili geliştirilen enstrümanlar hava kirliliği ile mücadele ve halk sağlığını iyileştirme konularına da yeni bir ivme kazandırabilir. Tam da bu sebeple bu enstrümanlara sıkı sıkı sarılmalıyız.

Örneğin uluslararası Paris Anlaşması ülkelere 2020 yılına kadar daha güçlü ulusal eylem planı ya da “ulusal katkı beyanı”  (NDC) hazırlaması konusunda çağrıda bulundu. Finansmanı yönlendirip küresel salım eğrisini değiştirmek için bunlar önemli enstrümanlar.Bunları sadece ısınmayı 1.5 derece ile sınırlandırmak için gerekli diye düşünmemek lazım, ekonomik açıdan da oldukça etkili: New Climate Economy’nin bir araştırmasına göre cesur iklim eylemleri 2030 yılına kadar $26 trilyonluk küresel bir ekonomik kazanç sağlayabilecek.

Kısa ömürlü iklim kirleticileri ile mücadeleyi, güçlendirilmiş ulusal katkı beyanlarının merkezine yerleştirerek hem iklim hem sağlık hedeflerinde ilerleme sağlamak mümkün. Yakın zamanda yayınlanan bir çalışmaya göre iklim değişikliğinin önüne geçmek, hava kirliliğine bağlı ölümlerin önüne geçebilir; dolayısıyla iklim değişikliği ile mücadelenin faydaları emisyonları azaltmanın maliyetlerinin çok daha ötesinde. Bunlarla birlikte, sağlık eş faydalarının katma değeri bazen etki azaltma çalışmalarının maliyetinin iki katından bile fazla olabiliyor. Çin ve Hindistan için seragazı emisyonlarının maliyetlerini azaltmak başlı başına sağlık faydaları ile telafi edilebilir.

WRI&Oxfam’ın yeni yayınladığı bir makale de ülkelerin kısa ömürlü iklim kirleticileri ile ilgili kilit sektörlere dair hedef, politika ve eylemleri nasıl yeni ya da güncellenen ulusal katkı beyanlarına dahil edebileceğine dair seçenekler sunuyor. Böylece ülkeler,  bir yandan iklim ve sağlık faydalarının katma değerlerinden hızlı bir şekilde yararlanırken bir yandan da iklim değişikliğinden en az sorumluluğa sahip kişilerin giderek artmakta olan olumsuz etkilerle mücadelede yalnız kalmamalarını sağlayabilir.

Kısa ömürlü iklim kirleticileri ile mücadele

İklim değişikliğinin etkilerini ve hava kirliliğine bağlı riskleri azaltmanın aynı şey olmadığının altını çizmek gerekir. Ancak havadaki kirleticilerin yoğunluğu da iklim değişikliğinin odak noktalarından biridir. Sağlık eylemleri ile iklim eylemlerini birbiriyle uyumlu hale getirmekse, beraberinde pek çok yeni ve inovatif stratejiyi barındırır. Kısa ömürlü iklim kirleticileri ile mücadele etmek, hava kirliliğini ve iklim değişikliğini kontrol altına almak için önemli bir yol sunmaktadır.

Katherine Ross & Jessica Seddon tarafından kaleme alınan bu yazı 29 Ekim 2018 tarihinde World Resources Institute’un (Dünya Kaynakları Enstitüsü) blog sayfasında yayınlanmıştır. Orijinalini buradan okuyabilirsiniz. 

Bonn şimdiye kadarki en kent merkezli iklim zirvelerinden biri olma yolunda ilerliyor. Kaliforniya Valisi Jerry Brown ile New York eski Belediye Başkanı Michael Bloomberg’in şehirlerin ve diğer “taraf olmayan aktörlerin” iklim taahhütlerini bir araya getirmek amacıyla öncülük ettiği America’s Pledge çalışmasının ilk raporunu 11 Kasım 2017 tarihinde yayınlayacak. Üyeleri arasında dünya nüfusunun yüzde 9’una denk gelen 7,400’den fazla şehri kapsayan Belediye Başkanları Küresel İklim ve Enerji Sözleşmesi ise 2030 hedeflerini açıklayacak. Bir grup şehir ağı temsilcilerinden oluşan Urban Leadership Council oturumunda, özel sektör ve WRI’ın da dâhil olduğu şehir düşünce kuruluşları ilk defa bir araya gelecekler. Bu etkinliklerin ve daha pek çoğunun, 12 ve 13 Kasım tarihlerindeki Yerel ve Bölgesel Liderlerin İklim Zirvesi ve Küresel Belediye Başkanları Sözleşmesi ile birlikte doruğa ulaşması bekleniyor.

Şehirlerin iklime yönelik eylemlerinde yükselişe geçmeleri aslında çok olağan. Çünkü küresel nüfusun yarısından fazlası şehirlerde yaşıyor ve küresel sera gazı emisyonunun %70’e yakını  şehirlerden kaynaklanıyor. Her ne kadar önemli ve güçlü olurlarsa olsunlar, şehirlerin bunu yalnız başarması mümkün değil. Ulusal ve uluslararası düzeyde liderlerin desteğine ihtiyaçları var.

İklim müzakereleri Bonn, Almanya’da bu hafta başladı.
(Mundus Gregorius/Flickr)

Şehirler & Ulusal Hedefler

COP23, “Ulusal Katkı Beyanı (NDCs)” olarak bilinen, ülkelerin Paris Anlaşması hedeflerine ve ulusal iklim planlarına yönelik ilerlemeyi değerlendirecekleri, gelecek yılın “Talanoa” diyalogları için hazırlıklarını yapacak. Her ne kadar diplomatik çarklar çerçevesinde ulusal katkı beyanları ülkeler hesaba katılarak planlanmış olsa da; bunları gerçekleştirmek için gerekli uygulamaların çoğu, şehirlerin kilit rol oynadığı bölgesel ya da yerel düzeyde gerçekleşmektedir. Ulusal uygulama gündemlerinin münferit olarak şehirleri işin içine nasıl katacağı hala cevaplanmamış ciddi bir sorun olarak karşımızda duruyor.

Şehirler ve ülkeler arasında bunun gibi ortak planlamalar hâlihazırda bazı yerlerde görülüyor. Çin’de merkezi hükümet, ulusal karbondioksit yoğunluğunu azaltma hedefini gerçekleştirebilmek için vilayet ve kent özelinde hedefler belirlemekte. Brezilya’daki yeni bir ulusal mevzuat da yerel, bölgesel ve sektörel düzeyde NDC’nin uygulanmasına yardımcı olacak. Ancak bu örnekler sadece birer istisnadan ibaret.

Aynı zamanda şehirlerin tek başlarına yapabileceklerinin de bir sınırı var. Şehirler çok fazla tüketip salım yapmalarına rağmen, emisyon kaynakları üzerinde tam anlamıyla bir kontrole sahip değiller. C40 Kentleri İklim Liderliği Grubu’nun raporuna göre, sıradan bir şehrin varlık ve işlevlerinin yalnızca üçte biri doğrudan şehir yönetimine ait veya şehir yönetimi tarafından işletiliyor. Şehirler bazen ulaşım planlaması ve imar kanunları gibi yöntemler aracılığıyla enerji tüketimini yönetebiliyorlar fakat araç yakıt tasarrufu ve elektrik şebekesinin karbon yoğunluğu ulusal hükümetin yetki alanı altında.

Finansman ise bunun bir diğer örneği. Ülke ve şehir yönetimleri arasındaki koordinasyon büyük farklılık gösterebiliyor. Bu durum da kimi zaman iklim fonlarının belediyelere ulaşmasına veya önceliklerini gerçekleştirmelerine engel oluyor. Bunu değiştirmek için ulusal düzeydeki politika yapıcılar, iklim eyleminde şehirlerin artan öneminin farkına varmalı ve bu konuya eğilmelidir. Büyük ölçekli kent seviyesindeki çalışmalar için daha fazla fon kaynağı bulmak oldukça önemli bir yere sahip.

Şehirlerin konuya daha fazla dikkat verip fon kaynaklarını iyi kullanabilemesi için teknik kapasiteye de ihtiyacı var. Hızla büyüyen şehirlerimizde, gelecek sakinleri için ihtiyaç duyulacak altyapı, konut ve diğer hizmetlerin çoğu henüz yapılmadı. Bugün alınan kararlar yıllarca şehirlerin sürdürülebilirliğini etkileyecek. Bu kararların yanında getireceği ekonomik ve sosyal sonuçlar da cabası.

Şehirleri Doğru Şekillendirmek Neden Önemli?

ABD Kyoto Protokolü’nü onaylamadıktan ve Kopenhag’daki COP15 iklim müzakereleri başarısız sonuçlandıktan sonra, bağımsız bölgesel uygulamalar için benzer çağrılar yapıldığı yönünde eleştiriler vardı. Bunların sonucunda da emisyonlarda bir azalma olmamıştı. İklim liderleriğinin sadece belediye başkanları ve savunucuların eline bırakılması ile emisyonlarda bir azalma sağlanamayacak. Bu sefer bazı şeylerin değişmesi gerekiyor.

Kısacası daha sürdürülebilir, daha adil bir dünya için şehirlerin kilit rol oynamaları gerekiyor; yoksa istediğimiz seviyeye ulaşmamız riske girecek.

Şehirlerde iklim programını başarılı bir şekilde uygulamak için;  şehir ve ulusal planlama noktasında daha iyi bir koordinasyona, somut eylemlere ve bu eylemlerin daha büyük ölçekte nasıl fonlanacağına dair bir anlaşmaya ve bunların hayata geçmesi için de kapasiteye ihtiyacımız var. Küresel ölçekte emisyonun gidişatını sürdürülebilir bir noktaya getirmek için ülke ve kent yönetimlerinin el ele vererek birlikte çalışmasının zamanı geldi.

*Bu yazının orijinali Aniruddha Dasgupta, Wee Kean Fong ve Linus Platzer tarafından kaleme alınmış olup 6 Kasım 2017 tarihinde burada yayınlanmıştır.