Bugün Barselona’da okuldan çıkan çocukları seyrediyordum. Arkadaşlarıyla koşa oynaya, gülüşerek evlerine gidiyorlardı. Bir kısmı oturduğum parka yöneldi. Sırt çantalarını bırakıp başladılar kovalamaca oynamaya. Kimileri ortadaki fıskiyenin duvarlarına tırmanıyordu. Birkaçı da kurumuş yaprakları toplayıp havaya atıyor, kahkahalarla düşüşlerini seyrediyordu. Parkta oynayan çocukları seyrederken sorumun cevabını buldum. Yaşanabilir kent olmanın en önemli kriteri, çocuklarını sevmek. Çocuklarını seven kentte yaşayan çocuklar, arkadaşlarıyla düzgün kaldırımlarda, güven içinde okula yürüyerek gidip geliyorlar. Böyle kentlerin de her mahallesinde çocukların oynayabileceği parklar, oyun alanları var. Bu şehirlerde yaşayan çocuklar sağlıklı büyüyor. Obeziteye yakalanma sorunları yok. Yaşanabilir kentlerde, çocukların ciğerleri sağlıklı gelişsin diye hava kirliliğine izin verilmiyor.

Hoşgörü, Özgürlük, Eşitlik, ve Dayanışma…

• Çocuklarını seven kentlerde hayal güçlerinin gelişmesi için kütüphaneler, tiyatrolar var. O kütüphanelerde en güzel hikayeler okunuyor. O sahnelerde en eğlenceli oyunlar oynanıyor.
• Çocukları akıllı olsun, dünyayı keşfetsinler diye bu kentlerin müzeleri, akvaryumları, hayvanat bahçeleri de var. Ve çocukları dağları, denizleri, gökyüzünü merak ederek büyüyor; hayvanlarını seviyor.
• Çocuklarını seven kentlerde anneler, babalar işyerlerinde güven içinde çalışıyor. Adil kazançları olan annelerin, babaların çocukları geceleri sıcak yataklarına karınları tok yatıyor.
• Çocukların geleceklerinin sağlam temeller üzerine kurulması için bu kentler geçmişlerini koruyor.
• Çocuklarını seven kentlerin çocukları hoşgörü, özgürlük, eşitlik ve dayanışma içinde büyüyor.
• Çocuklarını seven kentlerin çocukları mutlu, akıllı, sağlıklı, olarak büyüyor. Ve bu mutlu, akıllı, sağlıklı bireylerin çocukları da mutlu, akıllı, sağlıklı olarak büyüyor.

Yaşanabilir kent olmanın en önemli kriteri, çocuklarını sevmek….

Türkiye’de durum parlak değil, toplumumuzun %75 i hareketsiz. Hareketsizliğe bağlı gelişen hastalıklardan sadece obezitenin sağlık sistemimize maliyeti yaklaşık 15 milyar TL.

AB, fiziksel inaktiviteyi çözecek politikalar üzerinde çalışıyor, soruna çözüm bulmak için pek çok proje yürütülüyor, kampanyalar yapılıyor, şirketler çalışanlarının işe bisikletle gidip gelmeleri için  teşvik mekanizmaları geliştiriyor. Geçtiğimiz günlerde yayımlanan bir raporda, yürüyüş ve bisiklet kullanımının katkısıyla yeterince fiziksel aktivite yapıldığında sağlık hizmeti harcamalarında her birey için yıllık 1,300 € tasarruf edileceği ortaya konmuş. Yürüme ve bisiklet gibi aktif ulaşım türlerini tercih eden bireylerin artması, araç kullanımı ve trafik sıkışıklığında (İstanbul’a yıllık maliyeti 5 milyar TL) azalma, hava kirliliğinde azalma, enerji verimliliğinde iyileşme gibi olumlu kazanımları da beraberinde getiriyor.

İngiltere’de seçimler öncesinde dikkat çeken haberlerden biri, sağlık, hukuk, finans, bankacılık, telekom gibi farklı sektörlerden büyük şirket CEO’larının, parti yöneticilerine gönderdikleri mektuptu. Bu mektupta, parti liderleri, İngiltere’de 2025 yılına kadar tüm seyahatlerin %10’unun bisikletle yapılmasını sağlamak için ulaşıma ayrılan bütçenin %5’inin yürüyüş ve bisiklete ayrılması taahhütte bulunmaya davet ediliyordu.

GlaxoSmithKlein’ın Sürdürülebilirlik Programı Başkanı, Matt Wilson, şirketlerinin teşviki ile ülkedeki tüm çalışanların %3’ünün bisikleti günlük yaşamlarının bir parçası haline getirdiğini,  Londra ofislerinde ise bu oranın %9’a çıktığını belirtmiş.

Bu haberlerden kısa bir süre sonra Hindistan’ın Gurgaon şehrinde, hava kirliliğinin insan sağlığını etkileyecek düzeye yükselmesi sebebiyle, CEO’lar ve yönetim kurulu başkanlarından oluşan 80 kişilik bir grup, bisikleti geniş kitlelere sevdirmek ve bisiklet kullanımını teşvik etmek için medyanın büyük ilgi gösterdiği bir bisiklet turu gerçekleştirdi.

Danimarkalı Lån & Spaar Bank, işe çalışanlarının beden kütle endeksini hesaplayarak başlamış ve anketlerle çalışanların yaşam ve beslenme tercihlerini ortaya koymuş. Kişiye özel çözümlerle sigarayı nasıl bırakacakları, hangi fiziksel aktiviteleri gerçekleştirecekleri ve nasıl sağlıklı beslenecekleri gibi konularda çalışanlarına kılavuzluk etmiş. Bankanın CEO’su John Christiansen, 6 yıllık sürecin sonunda, banka çalışanları arasında obezitenin %20 oranında azaldığını ve çalışanların %93’ünün bu bankada çalışmaktan “mutlu” ya da “çok  mutlu” olduklarını ifade ettiklerini söylüyor.

Çalışan memnuniyeti, üretkenlik, verimlilik artışı, karlılık üzerine çok kafa yoran ve son dönemde biraz da sürdürülebilirlik konularına ağırlık veren Türk şirketlerinin artık konuya farklı pencereden bakmalarının gerektiğini düşünüyorum.

“Ancak kadınlar sürerse bisiklet hayatın içine girer!”

Kadın ve çocukların sokakta, trafikte daha görünür olduğu  şehirlerin daha güvenli şehirler olduğu bilinen bir gerçek. Geçen yıl hazırladığımız, Center for Active Design’dan Mükemmellik Ödülü alan “İstanbul’da Güvenli Bisiklet Yolları Uygulama Kılavuzu”nda anketimizi cevaplayan yaklaşık 4,000 bisiklet kullanıcısının sadece %30’u kadındı. Kadınların %48’i, trafikte bisiklet kullanmaktan çekindiklerini belirtmiş, yaya ve mevcut bisiklet yollarında bisiklet sürdüklerini ifade etmişti.

Bisikletli Kadın İnisiyatifi, kadınların gündelik yaşamda bisikleti aktif olarak kullanmasını amaçlıyor. Her hafta etkinlikler düzenliyor, şehir trafiğinde bisikletin nasıl sürüleceği konusunda yeni başlayanlara yardımcı oluyorlar. Daha detaylı bilgi için facebook ta ‘”Bisikletli Kadın İnisiyatifi”ni takip edebilirsiniz.

Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu 19-20 Kasım 2015, tarihi şimdiden not edin!

EMBARQ Türkiye’nin bu yıl üçüncüsünü düzenlediği etkinlik, şehirlerin daha yaşanılır olması için yapılması gerekenleri; enerji verimliliği, ulaşım ve kentsel gelişme ekseninde ele alıyor. Yerel ve uluslararası iyi uygulamaların paylaşıldığı etkinlikte bu yıl akıllı şehirler, enerji verimliliği konularına ağırlık verilecek. Daha detaylı bilgi için:

www.embarqturkiye-yasanabilirsehirler.org

Aktif Yaşam Derneği ve ETİ işbirliği içerisinde yepyeni bir projeye imza atıyor: ETİ Sarı Bisiklet Projesi

Aktif Yaşam Derneği, yaptığı araştırmaların sonucunda dünyada ve ülkemiz de yaşanan yoğun kentleşme ve yaşam koşullarımızın neticesinde gün geçtikçe insanların daha çok hareketsiz kaldığına dikkat çekiyor. Hatta 2010’daki çalışmaların gösterdiğine göre Türkiye’de hareketsizlik yüzde 75’leri bulmuş durumda. Daha da ilginç olan bulgu ise en hareketsiz grup, 15-19 yaş arasındaki gençlerden oluşuyor.

Halbuki fiziksel aktiviteye dayalı bir yaşam tarzı sadece fiziksel sağlık için değil, ruhsal sağlık için de uzmanlar tarafından tavsiye ediliyor. Ülkemizde giderek yaygınlaşan bu soruna eğilmek için ETİ ve Aktif Yaşam Derneği için Sarı Bisiklet Projesi’ni başlattı. Her ne kadar reklam kampanyaları daha yeni yayınlanmaya başlamış olsa da, Sarı Bisiklet Projesi aslında bir süredir Eskişehir’de uygulama geçmişti.

Sağlıklı yaşam için hareket etminin gerekliliğine dair farkındalık yaratmak ve bisiklet kullanımını teşvik etmek isteyen bu projenin dört farklı ayağı var:

1) İlkokul öğrencilerine yönelik güvenli bisiklet sürme teorik ve pratik eğitimi

Güvenli bisiklet sürüş eğitimi 2-3-4. sınıf öğrencilerini hedef alıyor. Bilgilendirici panoların da yerleştirildiği okullarda, haftanın 5 günü teorik eğitim ve okul bahçelerine kurulan parkurlarla pratik eğitim veriliyor. Bu eğitimler bisiklete binmeyi bilmeyen öğrenciler için güzel bir başlangıç olurken, bilenlerin de sürüş hakimiyetlerini artırmasına yardımcı oluyor.

2) Üniversite kampüslerinde ücretsiz bisiklet paylaşım sistemi

Belirli üniversitelere bisiklet kiralama stantlarının kurulduğu bu sistemde, öğrencilere ücretsiz bisiklet kiralama imkanı veriliyor. Bu sayede üniversite öğrencileri sadece kimliklerini vererek kiraladıkları bisikletlerle çok daha “hareketli” bir kampüs yaşantısına sahip oluyor. Şimdiye kadar Eskişehir Osmangazi Üniversitesi kampüsünde yapılan uygulama, yeni öğretim döneminde Anadolu Üniversitesi Kampüsü’nde de yer alacak.

3) Semt pazarlarında ücretsiz üç tekerlekli bisiklet (kargo bisiklet) kiralama hizmeti

Projenin ilgi çekici ayaklarından biri ise semt pazarlarında kadınlara yönelik koyulan üç tekerlekli bisikletler. Üç tekeri sayesinde denge sağlaması çok daha kolay olan bisiklet, sepetleri sayesinde kadınları ellerinde ağır poşet taşıma derdinden kurtarıyor. Öte yandan da hareket etmelerine katkıda bulunuyor. Eskişehir Semt Pazarı’nda kurulan sistem şimdiden olumlu tepkiler almış.

4) Mobil Tamir Aracı

 Projenin son ayağı ise Mobil Tamir Aracı. Atıl durumda çürümeye bırakılan bisikletlerin tekrar sokağa kazandırılmasını amaçlayan tamir aracı sokak sokak gezerek ücretsiz bisiklet bakım onarım hizmeti sunuyor.

3 yıl boyunca Eskişehir, İstanbul ve Konya olmak üzere üç farklı şehirde faaliyet gösterecek Sarı Bisiklet Projesi’nin hedefleri hiç küçük değil:

• 20,000’e yakın ilköğretim öğrencisine güvenli bisiklet sürüş eğitimi
• Mobil Tamir Aracı sayesinde  atıl durumda 10,000 bisiklet tekrar sokaklara dönecek
• Üniversite kampüslerinde açtığı paylaşım sistemleriyle 25,000 öğrenciye bisiklete kullanma fırsatı

ETİ Sarı Bisiklet Reklam Filmi için tıklayınız.

Fotoğraf: David Baron

The Trust for Public Land: Şehirde Yeşil Alanlar ne işe yarar A.B.D.’den parkların neden kent içinde yaşayan insanların fiziksel aktiviteleri için önemli olduğunu sekiz adımda anlatan bir video hazırladı.

Sağlıklı, ekonomik ve çevre dostu alanlar neden önemli:

1) Daha fazla parkı olan mahallelerde daha fazla insan egzersiz yapıyor.
2) Parklara yakın yaşayan insanlar daha fazla egzersiz yapıyor.
3) Parklara yakın yaşayan insanların ruhsal sağlıklarının daha iyi olduğu saptanmış (egzersiz yapsalar da yapmasalar da).
4) Bakımlı park alanı yaratın – Parkların ne kadar güvenli, yeşil ve düzenli ise o kadar insan egzersiz yapmaya gidiyor.
5) Farklı alanlar yaratın – Parklarda futbol sahası, kaykay alanı, köpek dolaştırma alanı, bisiklet yolu gibi farklı zevklere hitap eden alanlar yaratmak daha çok insanı park alanına çekiyor.
6) Organize olun – Parklarda çeşitli etkinlikler, grup aktiviteleri düzenlemek daha çok insanı park alanına çekiyor.
7) Ekipmanlanın – Parklara ergonomik standartlara uygun egzersiz ekipmanı yerleştirmek, fiziksel aktivitesi düşük olan insanların eğilimlerini değiştiriyor.
8) Parklar bütçenize katkı sağlar – Yerel parklarda yapılan egzersiz hem ruhsal hem de fiziksel sağlığınıza yaptığı katkı ile sağlınızı koruduğu gibi cebinizi de korur!

Video için: http://youtu.be/fujIjTedVfs

Fotoğraf: Steve Koukoulas

Claudia Adriazola imzasıyla EMBARQ.org’da yayınlanan bu makaleyi EMBARQ Türkiye ekibinin çevirisiyle sunuyoruz.

Sağlığımız ve hayat kalitemiz, içinde yaşadığımız kentin nasıl tasarlandığı ile yakından ilişkilidir. Kent halkı için tasarlanan kamusal alanlar günlük hayatımızı yakından etkiler.

İdeal bir dünyada şehir yaşantısındaki günlük faaliyetlerimizin hayat kalitemizi yükseltmesi, en azından sağlığımız açısından bir tehdit yaratmaması gerekir. Fakat ne yazık ki, günümüzde şehir hayatı halk sağlığı için ciddi tehlikeler içermektedir.  Trafik kazaları sonucunda meydana gelen ölüm ve yaralanmalar, hava kirliliği ile şehir hayatının getirdiği hareketsiz yaşam biçimi ömürlerimizin kısalmasına neden oluyor, hayat kalitemizi düşürüyor ve ekonomik kalkınmanın önünde bir engel oluşturuyor.

Çocuklarımız için aydınlık, güvenli ve sağlıklı bir gelecek istiyorsak, şehirlerimizi arabaların egemen olduğu değil, şehir halkının hayat kalitesini yükseltecek şekilde tasarlamaya başlamalıyız.  Şehirlilerin sağlıklı ve mutlu bir hayat sürmesi, ancak hareketli yaşam biçimine imkân sağlayan güvenli kamusal alanlar ve insan dostu ulaşım sistemleri ile mümkün olabilir.

Böyle bir kentsel tasarım anlayışı, şehirleri daha yaşanabilir hale getirmenin yanı sıra iklim değişikliği gibi çevresel sorunların çözümünde de yararlı olabilir. Ulaşım sistemlerini geliştirerek halk sağlığına katkı sağlama konusunda EMBARQ üç ana stratejiyi benimsiyor:

Trafik Kazalarını Azaltmak

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada her sene 1,2 milyon kişi trafik kazaları sonucunda hayatını kaybediyor. Bu ölümlerin %90’ından fazlası ekonomik açıdan orta ve düşük gelir seviyesindeki ülkelerde meydana geliyor. Kazalarda hayatını kaybedenlerin yarısından fazlasını ise yayalar, bisikletliler ve motosikletliler oluşturuyor. Trafikte en büyük risk grubu ise, diğer kullanıcılar için neredeyse hiçbir tehlike yaratmayan yayalar.

EMBARQ özel araç kullanımına alternatif ulaşım türlerine  yönelimi artırarak trafiğin yavaşlatılmasını, altyapının geliştirilmesi için yürüttüğü çalışmalar ile caddeleri daha güvenilir bir hale getirmeyi ve trafik kazaları sonucu meydana gelen ölümleri azaltmayı amaçlıyor.

Fiziksel Aktiviteyi Artırmak

Fiziksel aktivite eksikliği obezite, kalp hastalıkları, diyabet ve kanser gibi bir dizi hastalığın gelişiminde çok önemli bir risk faktörü oluşturuyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre fiziksel aktivite eksikliğine bağlı sağlık sorunları nedeniyle her yıl 3,2 milyon kişi hayatını kaybediyor. Oysa haftada sadece 150 dakika yürüyüş veya bisiklete binme gibi egzersizler yaparak sağlığınızı düzeltebilir ve hastalık riskinizi azaltabilirsiniz.

EMBARQ toplu taşımayı yaygınlaştırma, bisiklet ve yaya yollarının artırılması, erişilebilirliğin geliştirilmesi ve hayat kalitesini yükselten kentsel tasarımı destekleme amacıyla yürüttüğü projeler yoluyla fiziksel aktiviteyi teşvik ediyor.

Hava Kirliliğini Azaltmak 

Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, şehirlerde giderek artan hava kirliliğine bağlı sağlık sorunları nedeniyle her yıl 2 milyon kişi hayatını kaybediyor. Motorlu taşıtlardan kaynaklanan partikül madde (PM2.5) ve diğer zararlı maddelerin şehirlerin hava kirliliğindeki payı oldukça yüksek. Maruz kalınan kirli hava akciğerlere zarar veriyor, astım ve amfizem gibi hastalıkların ilerlemesine neden oluyor, kalp krizi ve ölüm riskini artırıyor.

EMBARQ toplu taşımayı yaygınlaştırmayı, yürüme ve bisiklet gibi motorsuz ulaşım modlarının kullanımını çoğaltmayı hedefleyen projeleri ile şehirlerdeki hava kirliliğini en aza indirmeyi amaçlıyor.

EMBARQ, Sağlık ve Yol Güvenliği Programı kapsamında yürüttüğü bu çalışmalar ile çevre için bir takım faydalar sağlamayı ve kentli nüfusun sağlığını riske atmamayı hedef alıyor. EMBARQ, genellikle birbirinden ayrı olarak ele alınan sağlık ve ulaşım sorunları arasındaki bağı kurmak, bunlara bütüncül çözümler geliştirmek ve şehir hayatının kalitesini artırmak dileğinde ve azminde.