Ancak, bu küresel hedefleri verimli hareketler ve dünyanın farklı yerlerindeki insanlar için somut faydaya çevirmek büyük bir emek gerektiriyor.  Farklı süreçlerin ve girişimlerin küresel, bölgesel, ulusal ve yerel seviyelerde aynı doğrultuda olmaları ve uygulamalardan sorumlu ulusal ve yerel yetkililerin desteği gerekiyor.

Çözüm olarak Ulaşım

Ulaşım, sadece iklim ve sürdürülebilirlik ile olan bağları nedeniyle değil, çözümün de büyük bir parçası olduğu bu taahhütlerin kalbinde yer alıyor.

Her şeyin normal olduğu bir senaryoda, enerji kaynaklı sera gazı salınımlarının toplam salınıma oranının 2050’ye kadar %23’ten %33’e yükselmesi bekleniyor. Yine 2050’ye kadar özel araçlar sayısının üç katına çıkarak iki milyar üstünde bir sayıya ulaşacağı, ağır vasıtalar ile gerçekleştirilen nakliyelinin iki katına çıkacağı ve hava ulaşımının kendini dört katına varacağı öngörülüyor.

Ayrıca, %90’ı düşük gelirli ülkelerde olmak üzere, karayollarında yılda 1.25 milyon hayatını kaybediyor.

Buna rağmen, karayollarından; demir ve deniz yollarına, metrolara, banliyö trenlerine ve kent içi otobüslere doğru yapılabilecek kapsamlı bir yönelme ile şehir merkezlerinde oldukça geniş bir etki yaratılabilir. Toplu taşıma; sera gazı salınımlarını ve enerji kullanımlarını düşürür, sıkışıklılık ve kirliliği azaltır, yolları daha güvenli hale getirir ve ihtiyacı olan kesimlerin mal ve hizmetlere ulaşımını kolaylaştırır.

Örneğin, Mexico City’nin Metrobüs sistemi günde 150.000 kişisel araç yolculuğunun yanında, yılda 122.000 ton CO2 salımını ve şehrin sakinlerinin diğer kirletici maddelerle etkileşmesini engelliyor. Sistemin Linha 4 hattı, WRI Ross Sürdürülebilir Şehirler Merkezi ve FIA Vakfı arasında kurulan yeni bir partnerliğin hedefi olan; yayaların, bisikletlerin, arabaların ve otobüslerin aynı yolda rahatlıkla ve güvenle yolculuk edinmesi amaçlayan bir “tam cadde” projesinin bir parçası.

Hindistan’ın yeni verimli demiryolları Yeni Delhi, Mumbai ve Kolkata’nın finansal bölgelerini bir araya bağlıyor. Yeni hatlar, 178 yüksek güçlü elektrik lokomatif ve 10.000 vagon ile 2042’ye kadar 67 milyon ton CO2 salınımının azaltılmasına katkı sağlayacak.

Benzer şekilde, iklim değişiminin getirdiği sonuçlara uyum sağlayabilen esnek ulaşım yöntemlerine yatırım yaparak, hareketlilik ve bağlılık arttırabilir. Doğal afetlerde ise bu yeni yöntemler uyum sağlayarak afetlerin etkilerini minimize edebilir.

Taahhütleri Etkilemek

2015 içerisinde ulaşım konusunda ciddi taahhütler verildi. COP 21 Paris Antlaşmasına ek olarak ülkeler ulusal iklim planlarını ve önerilerini sundular. Bu önerilerin %61’inden fazlası, ulaşım kaynaklı gaz salınımların azaltılmasına yönelikti. Kasım 2015’te yayınlanan Brasilia Yol Güvenliği Deklarasyonu, uluslararası toplumun Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 3.6’ya —2020’ye kadar karayollarında yaşanan kaza kaynaklı ölümleri yarı yarıya azaltmayı amaçlayan madde — olan bağlılığını gösterdi.

Şimdi görev, bu taahhütleri yerine getirmek için ulaşım topluluğunda.

İlk aşamada, kısa sürede uygulanabilinecek iki farklı eylem akla geliyor. Birincisi, küresel taahhütlerin; yerel, bölgesel ve sektörel seviyelerdeki diğer girişimlerle birlikte çalışmasının sağlanması. Örneğin, Lima-Paris Eylem Ajandası (LPAA) tarafından COP çatısı altında ulusal taahhütler içeren 15 farklı bağımsız girişim başlatıldı. Önümüzdeki Mayıs Washington DC’de gerçekleşecek olan İklim Eylem Zirvesi, ulaşım camiasını bir araya getirme konusunda etkili olacak.

İkincisi, ulusal seviyelerde verilen taahhütlerin gerçekleşmelerini takip edecek birleşik bir çerçeve oluşturmak. Bu çerçeve, bu yıl içerisinde BM Habitat tarafından düzenlenecek olan Habitat III zirvesi için momentum yaratmada önemli bir adım olacaktır.

Aslında, bu eylemlerin çoğu şehirlerde gerçekleşerek küresel hedefler yerel somut çözümlere dönüşecek. Bu yüzden ulaşım camiası, yerel otoritelere, şehir planlamacılara ve diğer kent içi paydaşlara yardım etmeye odaklanarak, onların ulusal hedeflere ulaşmalarına yardımcı olmalı.

Transforming Transportation

Transforming Transportation 2016 bu hedefleri hayata geçirme noktasında önemli bir rol oynayacak. 14-15 Ocak tarihlerinde Washington DC’de gerçekleşecek konferans, canlı yayınlarla dünyanın farklı yerlerinden yerel ve ulusal hükümet temsilcilerini, uluslararası finansal ve araştırma enstitülerini, sivil toplumu ve ulaşım camiasının temsilcilerini ulaşım, sürdürebilir kalkınma ve şehir başlıklarını tartışmak için bir araya getirecek.

Konferans, ulaşım sektörün ve şehirlerin sürdürebilir kalkınma politikalarını uygularken karşılaşabilecekleri zorluklar ve fırsatlar üzerine odaklanacak. Küresel hedefleri detaylı ve yatırıma değer projelere dönüştürme konusunda en yenilikçi ve pratik yöntemlerin aranacağı toplantı, değişik ulaşım türleri ve sektörler arasında ortak çalışmayı arttırmayı hedefliyor.

Sürdürülebilir ulaşım türlerine geçişte bizleri uzun bir yol bekliyor. Umarız ki, tartışmalarda bizlere katılır ve ulaşımı sürdürülebilir büyüme için bir motora çevirme konusunda yardım edersiniz.

*Tunç Ekin Yavuz’un Türkçe’ye çevirdiği ve Holger Dalkmann ile Pierre Guislain’in birlikte kaleme aldığı “Transforming Transportation: From Global Targets to Local Action” başlıklı yazının orijinaline TheCityFix.com’dan ulaşabilirsiniz.

Evimiz, ofisimiz, kamu binalarının hepsi dahil olmak üzere binalardaki enerji kullanımı küresel ısınmaya katkıda bulunan yaklaşık %25 oranında emisyon üretiminden sorumludur. Önlem alınmazsa, binalarda sera gazı emisyonu 2050 yılına kadar iki veya hatta üç katına çıkması bekleniyor.

Binaların açıkça ve önemli bir şekilde küresel ısınmayla ilişkisi olmasına rağmen, uluslararası toplum çoğunlukla bu konuyu göz ardı etmektedir. Yakın zamanda kabul edilen Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve yaklaşan Paris iklim müzakereleri, bu konunun değişmeye başladığını göstermektedir.

COP21’de Bina Verimliliği

Yeni Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDGs), sürdürülebilir enerji ve altyapı ile ilgili küresel hedefleri başarmak için şehir ve binaların birbiriyle kesilen önemini fark etmektedir. Daha iyi binalar iklim değişikliğine yönelik olarak önemli katkılarda bulunabilirler.Bina verimliliği bileşenlerini içeren 45’ten fazla yeni ulusal iklim planlarının tanınmasını sağlamak  ise Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nin değindiği diğer bir konu olarak karşımıza çıkıyor.

COP21 iklim müzakerelerinde, Birleşmiş Milletler ile birlikte çalışan ve hükümet, işletme ve kar amacı gütmeyen tarafları barındıran onlarca sözleşmeye öncü olan Fransız hükümeti; 3 Aralık’ta ilk kez  “Binalar Günü”ne ev sahipliği yapacak. Gündemin başında olan yeni Binalar ve İnşaat için Küresel İttifak oluşumu, günümüzün en iyi politika ve dünyadaki en verimli bina materyalleri, tasarım ve teknolojilerinin yaygınlaşmasını teşvik etmek için tasarlanmış bir girişimdir. Bu İttifak’ın amacı yüksek enerji tasarrufu sağlayacak olan yeni binalar sayesinde en az yüzde 50 oranında öngörülen enerji tüketimini önlemek ve 2030 yılına kadar mevcut binalarda kapsamlı yenilemeleri başarmaktır. Eğer uygulanırsa, bu tedbirler 2050 yılına kadar yaklaşık 3 gigatonluk CO2 emisyonu önleyecektir. Bu bakış açısı ile ortaya konulursa, bir yıl boyunca yoldan 630 milyon otomobili almakla eşdeğer olacaktır.

COP21’de Bina Günü ve Enerji Günü, bina verimliliği konusunun iklim değişikliğine karşı verilen savaşta ne kadar kritik olduğunu gösterdi. Fotoğraf: Benoit Colin – WRI

“Binalar Günü” ve ayrıca “Enerji Günü” olan 7 Aralık’ta, bakanlar, belediye başkanları, iş liderleri temiz, sağlıklı ve düşük karbonlu bina sektörü için destek almış oldukları politika ve eylemleri paylaşacaklar. Ve daha fazlasını yapacaklardır.

Binalar ve İnşaat için Küresel İttifak’ın yönetsel partneri olarak WRI bu çabayı desteklemekten gurur duyuyor. Bina Verimlilik Hızlandırcı için Sürdürülebilir Enerji’nin koordinatör partneri olarak, alt ulusal hükümetlerle direkt olarak, hem binaları geliştiren hem de kendi toplumları için enerji tasarrufu sağlayan proje ve politikaları uygulamalarında yardımcı olmak için çalışıyoruz.  Gelecek iki yıl içinde, Bina Verimlilik Hızlandırıcı 30 alt ulusal hükümete binalarındaki verimliliği arttırmak için yardım edecektir.

Bina Verimliliği Kazan-Kazan Stratejisidir

Bina Günü’nü daha açıklayıcı hale getirirsek, bina sektörü hem küresel iklim hem de sürdürülebilir kalkınma hedeflerinde sonuçlar elde edebilir. Ayrıca, küresel GSYİH’nin yüzde 15’inden fazlasında sorumlu olan inşaat sanayi ile, binaları geliştirmek ekonomik bir politika olarak düşünülebilir: geçim kaynakları, temiz teknoloji alanında yeni iş kolları, yerel altyapı yatırım artışları gibi alanlar için fayda sağlayabilmektedir.

Bina ve İnşaat için Küresel İttifak ve Bina Günü yıllık forumları, sanayi ve politika üreticilerine iklim diyaloglarında uzun süren ve üzerinde durulan ilave olarak özel hedefli yeni binalara karşı yapılan eylem ve ilerleme süreçlerini yaygınlaştırmada büyük bir rol oyunuyor.

COP21 bu sektörün en çok ihtiyaç duyduğu potansiyelinin önemsenmesi için ışık tutacak ve düşük karbonlu çözümlerin nasıl sunulacağını paylaşacaktır, ancak bu anın sadece başlangıç olması önemlidir. Ek olarak ülkeler, şehirler ve işletmeler kendi iklim eylem planlarının birleşeni olan bina verimlilik stratejilerini uygulamaya ihtiyaç duymaktadır. Gerçekten, iklim değişikliği sorununun üstesinden  gelmek, bina sektörü dahil tüm sektörler dahilinde önemli bir çaba gerektirmektedir.

Daha Fazla Bilgi Edinmek İçin: Geleceğin şehirleri için bir çözüm olarak binaların güncellenen konuları için Bina Verimlilik Girişimleri bültenlerine abone olunuz. 

* TheCityFix’te Jennifer Layke ve Eric Mackres tarafından kaleme alınan “Building Efficiency Finally Gets its Day in the Sun at COP21″un Türkçe’ye çevirisidir.

Dünyanın önde gelen karar alıcı kurumları ve iklim değişikliği uyum süreci ile ilgili yönetim mekanizmaları Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (UNFCCC)’na “yıl ortası karnelerini” sunmak üzere Temmuz ayının başında Avrupa’nın çeşitli kentlerinde farklı başlıklar altında toplantılar düzenledi. Bu toplantıların asıl amacı UNFCCC’nin Aralık 2015’te gerçekleştireceği COP21  etkinliğinde elle tutulur azaltım başarılarının hangi yöne gittiğini görmek. Karnelere genel olarak bakıldığında belirli başlıklarda kırıklar devam etmekte ama aynı zamanda umut vaat eden yönde yüksek not alan gelişmeler olduğu da görülmektedir. Ne yazık ki iklim değişikliğinin uyum sürecinde kentsel gelişim ve kent içi ulaşım alanında çok parlak bulunmadı.

Birleşmiş Milletler, sürdürülebilir kalkınma ile iklim değişikliği uyum ve azaltım uygulamaları konusunda yerel yöneticilere birçok dökümanında yükümlülük vermiştir. Bunlardan ilki, 15 senelik süreci bulunan ve bu sene sonunda COP21 ile değerlendirilecek olan Binyıl Kalkınma Hedefleri (Millennium Development Goals – MDGs), buna bağlı olarak 2015 sonrası için Rio+ 20 Konferansı’nda  geliştirilmiş olan Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (Sustainable Development Goals – SDGs)’dir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Binyıl Kalkınma Hedeflerini desteklemek üzere belirlenmiş on yedi yükümlülüğü içermekte olup, binyıl hedeflerinin önüne geçmeden taraflarca uygulanması istenmektedir.  Bir diğer önemli döküman ise ikincisi 2006 yılında İstanbul’da düzenlenmiş olan Birleşmiş Milletler Habitat Konferans raporlarıdır. Habitat-II’de kentlere ve karar alıcılara kentleşme ve hareketlilik ile ilgili önemli yükümlülükler verilmiştir. Raporun dokuzuncu ve onuncu maddelerine göre taraflar kentlerdeki barınma olanaklarını ekonomik olarak uygun hale getirirken, konut alanlarının sürdürülebilirlik açısından sosyal ve çevresel etmenlere göre tasarlanmış olmasını istemektedir. Ayrıca küresel açıdan sürdürülebilir çevre sağlamak ve kentlerde yaşam kalitesinin arttırılması için tarafların üretim, tüketim, ulaşım, kentleşme, kirlilik azaltımı, ekosistemin korunumu konusunda iyileştirmeler yapması beklenmektedir.