Sürdürülebilir Şehirler – TheCityFix Turkiye Sürdürülebilir Ulaşım Mon, 03 Oct 2022 10:05:21 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0.2 İklim krizinde kent yönetimlerinin payına düşenler ../../../iklim-krizinde-kent-yonetimlerinin-payina-dusenler/index.html ../../../iklim-krizinde-kent-yonetimlerinin-payina-dusenler/index.html#respond Mon, 24 Jan 2022 10:00:17 +0000 https://www.thecityfixturkiye.com/?p=38535 Son aylarda Türkiye’nin iklim gündemi hayli yoğundu: Önce, yıllardır rafta bekleyen Paris Anlaşması, TBMM’de hızlıca onaylandı. Buna bağlı olarak, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP26) da ülkemizde büyük ses getirdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı ‘2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi’ni, Türkiye’nin önde gelen özel sektör kurumları da kendi ‘Net 0 Karbon’ vizyon ve planlarını duyurdu. Benzer şekilde şehirler de kendi iklim eylem planlarını ilan etti. Bunların arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi de vardı. İBB, 5 Kasım’da düzenlediği etkinlikte İstanbul için 2050’ye kadar karbon nötr olma hedefi olduğunu açıkladı.

Herkes için yeterince açık ama yine de bir kez daha altını çizmekte fayda var: İklim krizi; bireylerin, tek bir sektörün, tek tek kurumların ve hükümetlerin çözebileceği bir sorun değil. Herkesin ayrı ayrı elini taşın altına koyması, iş yapış modelini değiştirmesi gerekiyor. Ve bu değişimde kent yönetimlerine de hiç azımsanmayacak görevler düşüyor.

Kentler iklim kriziyle mücadele böyle önemli bir rol oynuyor

Dünya Bankası verilerine göre, 2020 yılı itibarıyla dünya nüfusunun yüzde 56.15’i kentlerde yoğunlaşmış durumda. Hatta Türkiye’de nüfusun yüzde 76’sı kentsel alanlarda yaşıyor. Ve gerek Türkiye’de gerek dünyada bu yoğunluk giderek artacak. Dolayısıyla şehirlerimizde halihazırda çok yoğun olan enerji, hizmet, gıda tüketimi daha da artacak. Karbonsuzlaşmayı sağlayacak yöntem ve yaklaşımlar geliştirilemedikçe de bu tüketim artışı beraberinde yüklü bir emisyon getirecek.

Bunu özellikle enerji bağlamında ele alırsak, dünya genelinde toplam enerjinin yüzde 78’ini şehirler tüketiyor. Atmosfere salınan, enerjiye bağlı sera gazı emisyonlarının yüzde 75’inden şehirler sorumlu. Dolayısıyla şehirlerin, ulaşımdan atık yönetimine hemen her alanda aldıkları kararlarla ve bütüncül bir planlama ile, bir sistemi baştan başa karbonsuzlaştırma ve dirençli kılma potansiyeli var. Örneğin ulaşım alanında metro gibi ana toplu taşıma türleriyle bütünleşik ve etkileşimli yürüme ve bisiklet gibi aktif ulaşım yöntemleriyle özel araç kullanımını azaltmak, ardından da toplu taşıma araçlarını yeni nesil elektrikli filolar ile yenilemeyi önceliklendiren bir yaklaşımla kent içinde ulaşım sistemini karbonsuzlaştırmak mümkün.

Kentsel dönüşüm konusunda hükümetlere destek veren global bir inisiyatif olan Coalition for Urban Transitions’ın bir araştırmasına göre, karbon ayak izini azaltmaya yönelik iklim eylemleri, bir yandan kentlerden kaynaklanan emisyonları yüzde 90 azaltırken, diğer yandan 2050 yılına kadar kentlerde net $24 trilyonluk bir fayda sağlayabilir. Ve işin aslında umut veren tarafı, emisyon salımını neredeyse sıfıra indirmeye yardımcı olacak etkisi kanıtlanmış teknolojiler günümüzde mevcut.

Beş Alan Öne Çıkıyor

Hal böyle olunca, iklim kriziyle mücadele alanında kentler için önceliklendirilmesi gereken beş konu ön plana çıkıyor.

  • Kent yönetimleri Kent Eylem Planları’nı hazırlarken, bunların Ulusal Katkı Beyanları ile uyumlu olmasına dikkat etmeli. Eylem planlarında belirledikleri hedeflerin küresel ısınmayı 1.5derece ile sınırlandırma nihai hedefine katkı sunduğundan ve ölçülebilir olduğundan da emin olmalı.
  • Şehir planlama ve öncelik belirleme çalışmalarında bütüncül iklim eylemleri dikkate alınmalı. Evet, iklim eylem planlarının hazırlanması önemli bir adım, fakat ulaşımdan gıdaya, enerjiden atığa aklınıza gelebilecek tüm eylem planlarında, olmazsa olmaz bir başlık olarak iklime yer verilmeli. Ancak bu şekilde temiz hava, daha yeşil ve güvenli, herkesi kapsayan şehirlere kavuşabiliriz. Ayrıca bütüncül iklim eylemlerinin sağlık, istihdam gibi alanlarda da fayda sağladığını unutmamak gerek.
  • Sürdürülebilir hareketlilik alanında daha kapsamlı yaklaşımlar geliştirilmeli. Bu yılki COP26, ulaşım alanında sadece elektrikli araçlara odaklanarak büyük ulaşım sektörü namına büyük eleştiri topladı. Özellikle karayolu ulaşımının Türkiye’deki tüm emisyonların yüzde 18’ine sebep olduğunu düşünürsek, bu alanda etki yaratacak bütüncül çözümlerin geliştirilmesi şart. Sıfır emisyonlu ulaşım araçları söz konusu olduğunda, elektrikli araçların önemli bir rolü olduğu yadsınamaz bir gerçek. Ancak zaten bir iklim krizinin içinde olduğumuzu düşünürsek, tüm motorlu taşıtların elektrikliye dönmesi için de önümüzde daha uzun bir zaman var. Ne var ki iklim açısından bizim böyle bir zamanımız yok! O yüzden de çok daha kısa vadede, çok daha düşük bütçelerle hayata geçirilebilecek bir diğer sıfır emisyonlu ulaşım yöntemleri olan yürüme ve bisiklet gibi aktif ulaşım türlerine yatırım yapılmalı. Bununla birlikte kent yönetimleri toplu taşımayı kentliler için daha cazip, güvenilir ve konforlu hale getirecek projeleri hayata geçirmeli.
  • Su yönetimi ve kentlerin direncini artırma çalışmalarında, doğa temelli çözümler kullanılmaya ağırlık vermeli. Çevre konusunda uygulamaları ve politikaları iyileştirmeye yönelik çalışmalar yapan araştırma enstitüsü WRI’ın araştırmasına göre, Türkiye 2040 yılına geldiğinde ‘çok yüksek su stresi’ yaşayacak ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye’nin kullanılabilir su kaynaklarını değerlendiren Doğayı Koruma Vakfı WWF’e göre de Türkiye su sıkıntısı çeken bir ülke. Tahminlere göre yılda 400 metreküp olan kişi başına düşen su miktarının, 2030 yılında 100 milyon olması beklenen nüfusla birlikte 1.120 metreküpe düşmesi bekleniyor. Dolayısıyla su yönetimi aslında kentlerin ağırlık vermesi konuların başında geliyor. Buradan hareketle de su kaynağı, su yönetimi ve su uyum önlemlerinin birlikte ele alınması şart.
  • Kent eylemlerinin merkezine eşitlik ve kapsayıcılık ilkesi yerleştirilmeli. Dünya genelinde her üç kentliden biri; barınma, elektrik ya da temiz su ve sağlık gibi kritik öneme sahip hizmetlere erişemiyor. Enerji, barınma, alan kullanımı, ulaştırma gibi alanlarda herkesi kapsayan iklim eylemleri geliştirerek, kent eylemlerinin daha kapsayıcı bir nitelik kazanması mümkün. Çünkü kentleri yönetme ve kentlilere hizmet sağlama biçimleri değişmediği takdirde kentler yoksulluk çemberinde daha da sıkışacak. Yoksullukla birlikte düşük verimlilik ile çevrenin tahribatı, tüm kentlilerin yaşam kalitesini olumsuz etkilerken kalkınma ve iklim hedeflerine ulaşmaya da ket vuracak.
*Bu yazıyı Hande Dönmez Yeşil Haber için kaleme almıştır. Yazının orijinali 21 Ocak 2022 tarihinde burada yayınlanmıştır. 
]]>
../../../iklim-krizinde-kent-yonetimlerinin-payina-dusenler/feed/index.html 0
COVID-19 Sonrası Dünyada Daha Güvenli, Daha Sürdürülebilir Ulaşım ../../../covid-19-sonrasi-dunyada-daha-guvenli-daha-surdurulebilir-ulasim/index.html ../../../covid-19-sonrasi-dunyada-daha-guvenli-daha-surdurulebilir-ulasim/index.html#respond Wed, 29 Apr 2020 07:23:53 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=38249 COVID-19 krizi, şehirlerin işlevselliğini sağlamak için etkili bir toplu taşımanın ne kadar önemli olduğunu gösterdi. Sağlık hizmetleri, acil servisler, gıda hizmetleri ve diğer sektörlerde çalışan kilit role sahip kişilere hizmet vererek toplu taşıma sadece bazı insanlar için değil, tüm kent sakinleri için önemli bir hizmet haline gelmiştir.

Ancak koronavirüs salgını ile alınan karantina uygulamalarıysa dünya çapında toplu taşıma sistemlerine inanılmaz bir yük bindiriyor. Uzun süredir devam eden düşüşün ardından toplu taşımaya olan talep birçok yerde % 50-90 oranında düştü. San Francisco’nun BART sistemi, azalan toplu taşıma yolculuğu ve daha az satış vergisi geliri nedeniyle ayda 55 milyon dolar kaybediyor. Brezilya’da raporlar günlük 1 milyar R $ ‘dan (188 milyon $) fazla kayıp gösteriyor. Bazı hükümetler toplu taşıma sistemlerini iflasa karşı korumak için müdahale etmeye de başlıyor: “US CARES Act” (ABD Umursuyor Yasası), toplu taşıma kuruluşları için acil yardım paketinde 25 milyar dolar içeriyordu.

Kaynak: MTAPhotos/Flickr

Kısa vadede sistemleri ayakta tutmak için acil durum müdahaleleri gerekli olsa da, hükümetler de uzun vadeli düşünmelidir. Toplu taşıma, karbon emisyonlarını azaltırken, yolları daha güvenli hale getirerek ve insanların işlerine ve diğer fırsatlara erişimini iyileştirirken hızlı bir şekilde de iş yaratabilen bir yatırımdır.

Toplu taşıma, diğer ulaşım yatırımlarından daha hızlı iş yaratabilir ve sürdürebilir. Büyük Durgunluk’tan sonra Amerika Birleşik Devletleri’ndeki son büyük ekonomik uyaranın etkileri üzerine yapılan bir araştırma, toplu taşıma yatırımlarının yeni yol ve köprü inşaatlarından dolar başına % 31 daha fazla istihdam yarattığını ve yol ve köprülerdeki onarım çalışmalarının, yeni köprü ve yol inşaatına kıyasla dolar başına %16 daha fazla istihdam yarattığını gösterdi. Güney Kore’de, Büyük Durgunluk’tan sonra toplu taşıma, bisiklet ve demiryollarına yatırım, tüm program kapsamında yaratılan toplam istihdamın yüzde 15’ine denk tahmini 138.000 istihdam yarattı

Yeşil bir teşvik yatırımı olmanın ötesinde, toplu taşıma, özel araç kullanımından daha verimli olduğu için, kişi başına daha az sera gazı yayar ve her yıl 7 milyondan fazla insanı öldüren daha az hava kirliliği yayar. Ayrıca, özel araçların yaygın kullanımından çok daha güvenli ve bu da yol ölümlerinin yükselen gelgitini azaltmaya yardımcı olabilir.

Kompakt, transit odaklı geliştirme, daha sağlıklı kent sakinleri için yürüyüş ve bisiklete binmeyi teşvik eder. Ve toplu taşıma, mevcut COVID-19 krizinin ortaya çıkması nedeniyle, büyük karayolu ağlarından daha fazla iş, eğitim ve hizmetlere daha adil erişim sağlayabilir.

Hükümetler, kalkınma bankaları ve ajanslarının toplu taşımayı ekonomik toparlanma için teşvik paketlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirebilmelerinin beş yolunu şu şekilde sayabiliriz:

  1. Toplu Taşıma Operasyonlarına Gelir Desteği Vererek İstikrarı Sağlayın

Koronavirüs salgını azaldıkça, ekonomik faaliyetlerin en azından başlangıçta yavaşça devam etmesi bekleniyor ve bu esnada toplu taşıma araçlarının sınırlı bir taleple karşı karşıya kalması oldukça muhtemel. Toplu taşımanın, hizmet kalitesini sağlamak ve kamusal alanı başkalarıyla paylaşma korkusu duyan yolcularda güven tesis etmek için güvenilir desteğe ihtiyaç olacaktır. Ulusal ve eyalet hükümetlerinin, güvenilir ve kaliteli toplu taşıma hizmeti sağlamak ve bu hizmetlere tam talep geri geldiğinde toplu taşıma sistemlerinin hem varlığını devam ettirip hem de etkili olmasını sağlamak için sürekli nakit desteği sağlamaları gerekebilir. Bu, sıkıntıda olan bir ekonomide çalışanlar için önemli işleri sürdürecektir. Amerika Birleşik Devletleri’nde toplu taşıma, 430.000 işi destekliyor.

Bu aynı zamanda toplu taşımayı desteklemek için gelir modelini de yeniden gözden geçirme zamanı.

Toplu taşımayı yalnızca ücretlerle finanse etmek hep bir sıkıntı olmuştur ve kısıtlı bir ekonomide, bu gideren artan açığı kapatmak için kamu fonları, özellikle gelişmekte olan ülkelerde her zaman geçerli bir çözüm olmayabilir. Ekonomik teşvik programları, trafikte yoğun saat ücretlendirmesi ve park yönetimi gibi gelirlere yönelik yenilikçi ve yeni yaklaşımlarını inceleyebilir ve para toplayabilmek için de özel araçlara olan talebi azaltıp toplu taşıma, yürüyüş ve bisiklet kullanımını teşvik edebilir.

  1. Yüksek Kaliteli Otobüs ve Toplu Taşıma Altyapısı Oluşturun

Koronavirüs salgını sırasında kent merkezlerinde araç trafiğinde ciddi bir azalma ile şehirler, yol alanını daha yaratıcı şekilde kullanma fırsatına sahip. Toplu taşıma yolcuları güvenilirlik, hızlı hizmet, düşük ücret, güvenlik ve konfor istiyor. Genişletilmiş bisiklet ve yürüyüş altyapısına ek olarak (bkz. Madde 4), ilk iki özelliği geliştirmenin bir yolu özel veya tercihli otobüs şeritleri uygulamak.

Özel otobüs şeritleri ve dünyada BRT adıyla da bilinen metrobüs sistemleri, emisyonları azaltıp yolları daha güvenli hale getirirken, seyahat sürelerinin ve iş imkanlarının erişiminin iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Meksiko, son 15 yılda her gün yaklaşık 1,5 milyon yolcuya hizmet veren yedi BRT koridoru inşa etti. Dünya genelinde BRT’deki büyüme yavaşlasa da, büyük şehirler bu anı stratejik açılımları dikkate almak için kullanabilir. Örneğin Minneapolis-St. Paul’de işletilen MetroTransit, ön ödemeli, sınırlı duraklı ve özel tasarlanmış istasyonlarıyla seyahat süresini azaltan iki hızlı otobüs hattı inşa etti. Dokuz koridor daha planlanmış ancak ekonomik teşvikten kaynaklanabilecek fonlar bekleniyor.

Bazı ülkelerde, boru hattında metro veya hafif raylı sistem gibi başka toplu taşıma projeleri de olabilir ve toplu taşıma projelerinin hızlandırılması da bir diğer mantıklı seçenek olabilir.

  1. Otobüs Filolarını Modernleştirin ve Elektriklendirin

Birçok ülkede ekonomik teşvik paketleri ile, halk otobüsü filolarının elektrifikasyonunu genişletmek için büyük bir fırsat var. Elektrikli otobüslerin toplam yaşam döngüsü maliyetleri geleneksel dizel otobüslerin maliyetlerine yaklaşıyor, ancak elektrikli otobüslerin daha yüksek ön maliyetlerinin olmasıbirçok şehirde elektrikli otobüs filosunun kurulmasının önünde engel oluşturuyor. Shenzhen’in tüm halk otobüsü filosunu elektrikli otobüslere dönüştüren ilk şehir olmasına yardımcı olmak için Çin’in ulusal hükümeti otobüs başına 150.000 dolarlık sübvansiyon sağladı. Benzer teşvikler, şehirlerin ilk tedarik güçlüğünü aşmasına ve elektrikli otobüslerin hava kalitesi ve sera gazı emisyon faydalarından yararlanmaya başlamasına yardımcı olmak için yeni teşvik paketlerine dahil edilebilir.

Bazı ülkelerde, arz tarafına yönelik sağlanan destek daha yararlı olabilir. Amerika Birleşik Devletleri’nde, üreticilerin e-otobüs arzı, talebi karşılayamıyor. Şili’nin elektrikli otobüslere zaten güçlü politikaları ve yatırımları var. Artan üretim, mevcut talebi karşılamaya ve yeni işler yaratmaya yardımcı olabilir.

Diğer yerlerde, özellikle yüzlerce bağımsız minibüs operatörünün baskın ulaşım tarzı olduğu Afrika şehirlerinde başka türlü iyileştirmeler daha iyi bir yatırım olabilir. Örneğin, Ruanda’nın Kigali şehri, “dokun ve devam et” gibi nakitsiz ödemeler, ücretsiz Wi-Fi (birçok Afrika şehrinde yüksek talep edilen bir kalem) ve kapalı otobüs durakları içeren daha büyük kapasiteli otobüsler sunuyor. Tüm şehirlerde toplu taşıma sistemlerinin dijitalleştirilmesi, hizmet kalitesini ve dolayısıyla yolculuğu önemli ölçüde artırmaya yardımcı olabilecek büyük bir yatırım alanı.

  1. Bisiklete binmeye ve yürümeye yatırım yapın

Bir ihtiyaç karşısında, COVID-19 karantina uygulamaları sırasında birçok şehirde bisiklete binildi. Zaruri ihtiyaçları yerine getirebilmek için kent içinde hareket etmenin en iyi yolu olarak karşımıza çıkıyor. Yayalar için kaliteli alanlara olan ihtiyaç da artış göstermiş, bazı şehirler sokakları yürüyenler için dönüştürmeye başladı. Bu ulaşım türleri sadece dirençli olmakla kalmıyor, aynı zamanda ekonomik, sağlıklı yaşamı teşvik eden ve bölgesel ekonomiyi güçlendiren taraflarıyla da karşımıza çıkıyor. Bunun yanı sıra, aynı zamanda insanların toplu taşıma araçlarına erişiminin de ayrılmaz birer parçası.

Bisiklet ve yaya projeleri de yol projelerinden daha fazla istihdam yaratabilir; nitekim ABD’de yapılan bir araştırma, yatırılan her 1 milyon dolar için 11’e kadar iş imkanının yaratıldığını gösteriyor. Güvenli tasarım ilkelerini takip eden akıllı yatırımlar, yoğun şehir sokaklarında korumalı bisiklet şeritlerinden daha geniş kaldırımlara ve stratejik sokakları düşük hızlı bölgelere, bisiklet bulvarlarına veya paylaşımlı yollara dönüştürerek trafikteki çarpışma oranını ve şiddetini önemli ölçüde azaltabilir.

Avrupa’nın en kirli şehirlerinden biri olan ve koronavirüs salgını tarafından en çok etkilenen Milano, kısa süre önce ekonomisini sıfırlama ve yaz boyunca ticareti teşvik etme çabalarının bir parçası olarak 35 kilometrelik cadde ve sokağı bisikleti ve yürümeyi desteklemek için kalıcı olarak dönüştürmeyi planladığını açıkladı.

  1. Yönetişimi Hakkıyla Yapın

Koronavirüs salgını, kentlerde olanların kentlerde kalmadığı modern dünyanın birbirine bağlı doğasını ortaya çıkardı. Bununla birlikte, şehir planlamasının da genellikle parçalı ve koordinasyonsuz olduğu görülüyor. Bu durum da toplu taşıma için önemli sonuçlar doğurmaktadır.

Örneğin Brezilya’daki São Paulo metropol bölgesinde 39 farklı belediye başkanına sahip 39 şehir var. Bu arada eyalet hükümeti şehirlerarası sistemleri yönetiyor. Şimdi, uzun süredir devam eden diğer uyum konularını ele almak için acil bir COVID-19 müdahelesi zorunluluğunu kullanarak şehirler, şehir bölgeleri ve ulusal hükümetler arasındaki koordinasyonu genişletme zamanı.

Son olarak, yeşil teşvik paketlerine yatırım yapmak, ulaştırma sektöründe Paris Anlaşması’nın gerçekleştirilmesine ve ayrıca trafikte can kayıplarını yarıya indirmeyi ve güvenli, uygun fiyatlı, erişilebilir ve 2030’a kadar herkes için sürdürülebilir toplu taşıma  hedeflerini içeren Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları‘nı karşılamaya yönelik gelişmiş iklim eylemini teşvik edebilir.

Bu ilkeler, teşvik paketlerinin şehirlerin sadece koronavirüs salgınından sonra sadece kendilerine gelmelerini değil, aynı zamanda daha iyi bir  şekilde kendilerine gelmelerini sağlamaya yardımcı olabilir. Yani daha fazla iş imkanı yaratabilirler; toplumun daha geniş bir kesimi için fırsata erişimi artırabilirler; daha iyi hizmet sağlayarak toplu taşımadaki yolculuk sayısını artırabilirler; emisyonları azaltmaya devam edebilirler; ve trafikten kaynaklanan can kaybı ve yaralanmaları azaltabilirler.

 

Bu yazının orijinali Ben Welle ve Sergio Avelleda tarafından kaleme alınmış olup 23 Nisan 2020 tarihinde WRI Insights’ta yayınlanmıştır. 

]]>
../../../covid-19-sonrasi-dunyada-daha-guvenli-daha-surdurulebilir-ulasim/feed/index.html 0
KENTSEL GELİŞME DAHA ÇOK BİNA VE YOL YAPMAK DEMEK DEĞİLDİR. ../../../kentsel-gelisme-daha-cok-bina-ve-yol-yapmak-demek-degildir/index.html ../../../kentsel-gelisme-daha-cok-bina-ve-yol-yapmak-demek-degildir/index.html#respond Wed, 31 Oct 2018 14:35:05 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=37966

BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin 11. maddesinde sürdürülebilir şehir ve yaşam alanlarının oluşturulması gerekliliğine atıfta bulunuluyor ve “2050 yılına kadar dünya nüfusunun üçte ikisi kentlerde yaşıyor olacak. Kentsel alanlarımızı inşa etme ve yönetme biçimimizi önemli ölçüde değiştirmezsek, sürdürülebilir kalkınmayı başaramayız”deniliyor. Bu kapsamda, KSS Türkiye Dergisi Ekim 2018 sayısı için WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler Direktörü Dr. Güneş Cansız ile kentlerin sürdürülebilir hale gelmesi, kapsayıcı yerel yönetimler, Türkiye’nin sürdürülebilir şehircilik karnesi üzerine bir söyleşi yaptı.

Türkiye’de, “sürdürülebilir şehir” kavramı ve bunun gerekleri doğru anlaşılıyor mu?

Sürdürülebilir kent, kendi yaşam döngüsünü kendi sağlayabilen yani çevreye zarar vermeden kendi madde ve enerji giriş çıkışlarını yapabilen kenttir. Yani arzın talebi karşıladığı ve atıkların da geri dönüştürüldüğü bir sistemi vardır. Sürdürülebilir bir kent aynı zamanda odağına insanı almalı; dolayısıyla da yaşanabilir olmalı. Bu açıdan ele alırsak, yaşanabilir ve sürdürülebilir bir şehir kompakt ve kapsayıcı olmalı ve orada yaşayan kentliler de işe, okul / sağlık gibi hizmetlere ve çeşitli imkanlara kolaylıkla erişebilmeli.

Aynı zamanda kentliler, gitmek istedikleri yere ulaşmak için çok uzun mesafeler katetmek zorunda kalmamalı. Bisiklet, yürüme gibi hem aktif hem de herkes için ulaşılabilir ulaşım alternatiflerine sahip olmalı. Böylece ulaşımdan kaynaklanan ve iklim değişikliği ile hava kalitesine etki eden emisyonların önüne geçilerek sağlık harcamalarından da tasarruf sağlanabilir. Ülkemizde “sürdürülebilir kent” kavramına ilişkin genel yaklaşımları incelediğimizde, bu kavramın daha çok kentsel gelişme olarak algılandığını gözlüyoruz. Gelişmeden kasıt da daha çok bina, daha çok yol yapmak üzerine kurulu. Ancak bunun sürdürülebilirliği, kaynakların doğru yönetimi ve en önemlisi insan boyutu sıklıkla ihmal ediliyor.

Dünyada sürdürülebilir kentleri tanımlayan kriterleri inceleyecek olursak, başlıca şunları sıralayabiliriz:

  • Uzun dönemli ekonomik ve sosyal güvenliğin sağlanması,
  • Biyoçeşitlilik ve doğal ekosistemlerin korunması ve yeniden tesis edilmesi,
  • Kentlerin kültürel karakterlerinin tanınması,
  • İnsanlara sürdürülebilir gelişme sürecinde yetki verilmesi,
  • Sürdürülebilir gelecek doğrultusunda işbirliği ağları kurulması,
  • Sürdürülebilir üretim ve tüketimin çevreci teknolojilerin kullanımı ve verimli talep yönetimi doğrultusunda geliştirilmesi,
  • Şeffaf yönetim

Bir kent yönetimi ne kadar ekonomi, ekoloji, kültür, teknoloji, katılımcılık ve şeffaflık gibi kriterleri birlikte karşılayabilir hale gelirse, o kent de o kadar sürdürülebilir bir yönetim ve gelişme yapısına kavuşmuş olur.Türkiye’de, bu kriterlerin her birinin bulunduğu kent ya da kentler bulmak pek kolay değil.

Özellikle Seferihisar gibi daha küçük ölçekli yerleşimlerin, örneğin yavaş şehirler, yaratıcı şehirler ağı gibi oluşumların ve çeşitli birliklerin bu kriterlere ulaşma doğrultusunda çalışmalar yaptığını biliyoruz. Örnekler henüz istenilen seviyede olmamasına karşın yerel yönetimlerin ve ilgili karar verici kurumların sürdürülebilir şehir kavramını giderek artan bir ciddiyet ve dikkatle ele aldıklarını söyleyebiliriz. Gelişen bir ülke olarak bu konuyu şehir planlama perspektiflerine katmaktan başka şansımız da yok.

Kaynak: WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler / Flickr

Türkiye’nin sürdürülebilir şehir/şehircilik envanterinde durum nedir? Eylem planı, öncelikli olarak hangi alanlarda yapılmalıdır?

Sürdürülebilir kent kavramı ekonomi, ekoloji, kültür, teknoloji, katılımcılık ve şeffaflık gibi konuların birlikte sağlanmasını içeriyor. Bu kapsamdaki kriterlerin hepsini bir arada bulunduran ya da bu amaçla çalışmalar yürüten kentler ise maalesef oldukça azınlıkta. Özellikle İstanbul gibi çok büyük ölçekli megakentlerde bu unsurların gerekliliklerini yerini getirmek zorlaşıyor. Ancak mahalle ölçeğinde ve ilçe ölçeğinde yukarıda sıralanan kriterler ele alındığı taktirde, aşağıdan yukarıya-yerel ölçekten kent bütününe uygulanacak sürdürülebilir kent modeli yaratmak mümkün olabilir. Oluşturulacak eylem planları da bu öncelik alanlarını kapsamalıdır. Ülkemizde de sürdürülebilirlik alanında Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı, kent özelinde İklim Değişikliği Eylem Planları gibi planlar hazırlanıyor. Dolayısıyla elimizde eylem planları mevcut, ancak burada kritik nokta baştan ölçülebilir hedeflerle bu eylem planlarının hayata geçirilmesi.

Göçlerin de etkisiyle gitgide kalabalıklaşan kentlerin, başa çıkmakta en çok zorlandığı konular nelerdir/ neler olacak?

Türkiye’de özellikle ekonomik yapının dönüştüğü yıllar olan 1950’li yıllardan itibaren, sanayi faaliyetlerinin da artmasıyla, köyden kente ve küçük kentlerden büyük kentlere yoğun göç faaliyetleri yaşandı. Göç faaliyetleri sonucunda ise özellikle öncelikle konut, sonrasında çarpık kentleşme ve ilerleyen yıllarda trafik problemleri ortaya çıktı. İlk göç edenlerin konut talebi genel olarak yine kendileri tarafından giderilip, bu ihtiyaç altyapı sorunları barındıran gecekondular ile çözüldü. 1980’li yıllarda yaşanan göç dalgası ile de kente yeni gelenler ilk göç edenlerin kiracısı olmuş ya da yine kendi gecekondusunu yaptı, ilk göç edenler ise artık ikinci konutlarını da inşa etti. Kentler ise yoğun altyapı ve yol sorunları barındıran gecekondu bölgeleriyle doldu.

Günümüzde yaşadığımız trafik sorunları ise, bahsettiğimiz dönemlerden beri süregelen plansızlık ve çarpık kentleşmenin bir sonucudur. Özellikle büyük kentlerin belli mahallelerine erişim ve ulaşım sıkıntıları bulunuyor; ana hatlara entegrasyon sorunları yaşanıyor. Buna çözüm bulmak amacıyla daha esnek faaliyet gösteren dolmuşlar ortaya çıktı; ancak trafik problemine geçici çözüm olarak geliştirilen bu ulaşım türü kalıcı hale gelerek, günümüzün önemli trafik sorunlarından biri haline geldi.

Özel araç kullanımı da bunlara paralel olarak yaygınlaştı. Farklı sebeplerle özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere üç büyük kentte göç hareketleri ve yığılmalar devam ediyor; kentsel dönüşüm faaliyetleri neticesinde mevcut sokak dokusunun ve otopark kapasitesinin kaldıramayacağı ölçekte binalarda kat sayıları artıyor. Bu durumda da kentleşme ve trafik sorunlarının devam edeceği maalesef söylenebilir.

Kentsel sorunların tespiti ve çözüm yolunun belirlenmesinde belirli/kitabi bir sistematik var mıdır? Çözüm süreci nasıl işlemelidir?

Bu konuda genellikle iyi ve yetersiz örnekleri tespit etmeye yarayan ve karşılaştırmaya imkan tanıyan kriterler kullanılıyor. Örneğin çeşitli kurumlar tarafından Avrupa’nın ya da dünyanın en yaşanabilir şehirleri, en yeşil şehirleri, en mutlu şehirleri vb. seçiliyor. Bu şeçim sürecinde sağlıklı bir veriye ulaşabilmek için öncelikle uzmanlar tarafından kriterler belirleniyor; sonrasında ise verilere ve uygulamalara ulaşılarak kriterlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılıyor. Bu yöntemi biz de çalışmalarımızda sıklıkla kullanıyoruz. Örneğin 2016-2017 yıllarında İzmir’in Tarihi Kemeraltı Bölgesi’ne yönelik bir sürdürülebilir ulaşım projesi yürüttük. Bu proje kapsamında Kemeraltı’ndaki 19 alt bölgeyi birbiriyle kıyaslamak, eksikliklerini ve potansiyellerini görmek amacıyla evrensel yayınlardan çıkarımlarımızla oluşturduğumuz ve kentlilerin hareketlilik ve erişilebilirlik ihtiyaçlarını ön plana alan bir kriter listesi kullandık ve sonuca ulaşmada çok da başarılı olduk.

Başarılı olmak için öncelikle bir vizyon ortaya koymak, ardından da bu vizyona giden yolda gerçekçi hedefler belirlemek gerekiyor. Ve bu hedeflere ulaşırken atılan adımların etkilerinin ölçülmesi ve asıl hedefe oranla nerede olduğunun gerçekçi kıyaslamasının yapılması gerekiyor. Ancak bütün bunlar yapıldıktan sonra çözüm sürecinin istenilen sonuca ulaşıp ulaşmadığına dair ayağı yere basan bir yorum yapılabilir.

WRI’ın Türkiye için sürdürülebilir kentsel çözümleri, önerileri nelerdir?

WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler olarak 2005 yılından bu yana Türkiye’de özellikle kent içi ulaşım alanında olmak üzere farklı çalışmalar yürütüyoruz. Türkiye’de ilk çalıştığımız konu da İstanbul’daki ulaşım ihtiyacını karşılamaya yönelik Metrobüs projesiydi. O zamandan bu yana da ülkemizde 14 şehirde kent içi ulaşımda otomobile bağımlılığı azaltmayı amaçlayan toplu taşıma sistemlerinin entegrasyonu, bu sistemlerin hizmet kalitesinin arttırılması, bisikletli ulaşım ve yürünebilirlik çözümleri öneriyoruz.

Bu çözüm önerilerini de yediden yetmişe herkes için erişilebilir olacak şekilde sunmaya önem veriyoruz. Çünkü bir şehir ne kadar kompakt ve yürünebilirse, o kentte yapılan yolculuk mesafeleri de o kadar kısalır. Böylece özellikle düşük gelir grubundan kişilerin ulaşım harcamaları azalır. Bu da herkese eşit fırsatlar sunan bir şehri beraberinde getirir.

Öte yandan, yürüme ve bisiklet imkanının güvenli şekilde sağlandığı şehirler, araçlardan kaynaklanan karbondioksit saliminin azalması ile daha iyi bir hava kalitesine kavuşur. Daha iyi hava kalitesi ve daha aktif bir yaşam tarzı ise sağlık alanında yapılan harcamalarda önemli bir tasarruf sağlar.

“Mahalle Konseyleri vasıtasıyla, ken t konseylerinde gözden kaçabilecek detayda ve mahalleleri İlgilendiren ölçekte sorunlar tartışılıyor, mahallelinin aktif katılımıyla da çözüm önerileri geliştiriliyor.”

Şehirlerin yaşanılabilir alanlar olabilmesinde, yerel yönetimlerin şüphesiz ki kilit rolü var. Yerel yönetimler kapsayıcı, katılımcı süreçler yürütebiliyor mu? Eksik veya olumlu gördüğünüz yanları nelerdir?

Evet aslında pek çok belediye bu konuda çeşitli çalışmalar yürütüyor. Kentlerimizde en yaygın katılımcılık araçları olarak kent konseylerini sayabiliriz. Kent Konseyleri 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 26313 sayılı Kent Konseyi Yönetmeliği’ne dayanarak kurulmuş yapılardır. Kuruluş amaçları ise “kent yaşamında, kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım, yönetişim ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmektir. Buna ek olarak örneğin Bursa Nilüfer Belediyesi Mahalle Konseyi uygulamasına da geçti. Mahalle Konseyleri vasıtasıyla, kent konseylerinde gözden kaçabilecek detayda ve mahalleleri ilgilendiren ölçekte sorunlar tartışılıyor, mahallelinin aktif katılımıyla da çözüm önerileri geliştiriliyor. Bu yönüyle kent konseylerinden çok daha katılımcı bir uygulama olduğu söylenebilir. Bu nedenle, diğer belediyelerde de geliştirilmesi gereken bir yapıdır. Bunun dışında belediyeler, çeşitli STK ve derneklerin görüşlerini de alarak gerek sosyal uygulamalarda gerekse fiziksel planlamalarda daha kapsayıcı olmalı, halkın beklentilerini karşılayacak verimli uygulamalar gerçekleştirmelidirler.

Şehirlerimizin geleceğine dair, gelecek yıllar için öngörüleriniz nelerdir?

Ölçekleri birbirinden çok farklı olmakla birlikte Türkiye’de şu an 30 büyükşehir belediyesi bulunuyor. Ancak nüfus yığılmaları genellikle üç büyük kentte yoğunlaşıyor. İstanbul, gerek ekonomik, gerek sosyal gerekse sorunlar anlamında ölçek olarak Türkiye’deki hiçbir kentle kıyaslanamayacak durumda. Bu eğilim bu şekilde devam ettiği takdirde İstanbul ve nüfus yığılmalarının gerçekleştiği büyük kentlerde sorunlar artarak devam edecektir. Bu nedenle ekonomik ve sosyal anlamda dengeli bir yapı sağlamak amacıyla yatırımlar Türkiye geneline yayılmak, her kent kapasitesi ve potansiyelleri doğrultusunda kendi bölgesinin çekim merkezi haline getirilmelidir.

]]>
../../../kentsel-gelisme-daha-cok-bina-ve-yol-yapmak-demek-degildir/feed/index.html 0
“Bisikletin atık yönetiminde kullanılması devrim niteliğinde bir hareket olacak” ../../../bisikletin-atik-yonetiminde-kullanilmasi-devrim-niteliginde-bir-hareket-olacak/index.html ../../../bisikletin-atik-yonetiminde-kullanilmasi-devrim-niteliginde-bir-hareket-olacak/index.html#respond Wed, 03 Oct 2018 09:09:30 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=37962

2013’ten bu yana düzenlenen Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu‘nun altıncısı “Ölçeği Büyüt” teması ile 24 Ekim’de İTÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek.

Kentlerde karbon emisyonunun azaltılması ve hareketlilik konularının konuşulacağı sempozyum öncesi WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler Direktörü Dr. Güneş Cansız Yeşil Gazete’den Merve Damcı’nın sorularını yanıtladı.

“İzmir Metabolik Bisiklet Ağı” adlı projeyi anlatan Cansız, kentlerin daha yaşanabilir olması için geliştirilen projelerin günlük değil uzun vadeli hedefler doğrultusunda hazırlanması gerektiğinin altını çiziyor.

 

Öncelikle sohbetimize sürdürülebilir kelimesinden başlamak istiyorum. “Sürdürülebilir kent” ne anlama geliyor?

Sürdürülebilir kent, kendi yaşam döngüsünü kendi sağlayabilen yani çevreye zarar vermeden kendi madde ve enerji giriş çıkışlarını yapabilen kenttir. Yani arzın talebi karşıladığı ve atıkların da geri dönüştürüldüğü bir sistemi vardır. Sürdürülebilir bir kent aynı zamanda odağına insanı almalı; dolayısıyla da yaşanabilir olmalı. Bu açıdan ele alırsak, yaşanabilir ve sürdürülebilir bir şehir kompakt ve kapsayıcı olmalı ve orada yaşayan kentliler de işe, okul/sağlık gibi hizmetlere ve çeşitli imkanlara kolaylıkla erişebilmeli.

Aynı zamanda kentliler, gitmek istedikleri yere ulaşmak için çok uzun mesafeler katetmek zorunda kalmamalı. Bisiklet, yürüme gibi hem aktif hem de herkes için erişilebilir ulaşım alternatiflerine sahip olmalı. Böylece ulaşımdan kaynaklanan ve iklim değişikliği ile hava kalitesine etki eden emisyonların önüne geçilerek sağlık harcamalarından da tasarruf sağlanabilir.

Bisiklet hem ekolojik hem de ekonomik bir ulaşım aracı hayatımızda. WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler’in bu alanda projeleri var. Bunlardan biri de “Metabolik Bisiklet Ağı”. Metabolik bisiklet ağı tanımını açabilir misiniz?

Sürdürülebilir kentler için metabolik kent yaklaşımı çok önemli. “Metabolik Kent Yaklaşımı” Birleşmiş Milletler tarafından da kullanılan bir şehir planlama yaklaşımı. “Metabolik” denmesinin sebebi ise, kentleri de tıpkı insanlara benzeterek her ikisinin de benzer bir metabolizmaya sahip olduğu görüşünü savunmaları. Daha basitçe şunu söyleyebiliriz: Nasıl ki insan vücudu damarları vasıtasıyla hücrelere ihtiyaç duydukları madde ve enerjiyi iletiyorsa, kentler de elektrik ve yol ağları ile kent içinde enerji aktarımı, eşya taşıması ve insan hareketliliğini sağlıyor. Ne var ki insan vücudu bunu döngüsel bir sistem içinde gerçekleştirirken, kentlerde bir sistemin girdisi aynı sistemin atığı olarak yatay bir düzlemde işliyor. Metabolik kent yaklaşımında yani sürdürülebilir kentlerde ise, kentlerde bir sistemin atığı olarak görülen bir unsurun başka bir sistem içinde kaynak olarak değerlendirildiği döngüsel ekonomi ile kaynak verimliliği esas alınıyor.

Günümüzde küresel nüfusun yüzde 55’i kentlerde yaşıyor ve yaklaşık 10 yıl içinde kentsel nüfus yoğunluğu daha da artacak ve yüzde 60’ları geçecek. Ve daha şimdiden kentler, dünyadaki kaynakların yüzde 75’inin tüketiminden sorumlu. Öyle bir durumdayız ki Dünya Limit Aşım Günü verilerine göre, 1 Ağustos 2018, tarihteki en erken limit aşım günü olarak kayda geçti. Her geçen gün bir sonraki yılın kaynaklarından hızla harcadığımızı göz önünde bulundurursak, kaynaklarımızı verimli bir şekilde kullanmamız gerekiyor sözü artık az bile kalıyor. İşte metabolik kent yaklaşımı da tam bu noktada tek bir altyapı yatırımıyla birden fazla amaca hizmet etmeyi öngören stratejik bir yaklaşım.

Metabolik Bisiklet Ağı Projesi de bisikletin bu kentsel metabolizmaya uygun olarak hayata mümkün olabilen her anlamda daha fazla ve daha planlı olarak dahil edilmesini hedefleyen bir proje. Projenin bisikletin ulaşımda kullanımını teşvik ederek artırmak, insanların bisikleti daha fazla tercih etmesi için bisikleti kentlerin uzun vadeli planlamalarına dahil etmek, ayrıca yalnızca ulaşımda değil örneğin atık toplama gibi alanlarda da bisiklet kullanılmasını sağlamak gibi hedefleri var. Biliyorsunuz bazı kentlerin çöp kamyonlarının giremeyeceği kadar dar sokakları var, bu alanlarda atık toplanması bisiklet sayesinde rahatlıkla yapılabilir.

Ayrıca artık hepimizin bildiği üzere global ısınmanın ve iklim değişikliğinin en büyük nedenlerinden biri yüksek oranlı karbon salımları. Bisikletle atık toplanması, karbon salımını düşürmeye de yardımcı olacak şekilde fosil yakıt kullanan araçların (bu örnekte: çöp kamyonlarının) kullanımını da azaltmak anlamına geliyor. Bugün bir çöp kamyonunun yaptığı işi 100 bisikletle rahatlıkla yapabiliyorsunuz ki bunun insanların daha sağlıklı yaşaması, sağlık ve sigorta harcamalarında da azalma gibi dolaylı ama önemli sonuçları da var.

Ayrıca Metabolik Bisiklet Ağı Projesi ile sadece bu alanlarda da değil kent bütününde enerji, turizm, lojistik kullanımları gibi pek çok işleve ve döngüsel ekonomiye odaklanan bir bisiklet ağı önerisi sunulacak ve yerel yönetimlerin bu yöndeki iradesiyle bunun hayata geçirilmesi de mümkün.

Projeye başlarken İzmir’i seçmenizin nedeni neydi? Projenin İzmir’in dışında farklı illerde de hayata geçme ihtimali var mı?

WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler olarak İzmir uzun süredir çalıştığımız bir kent. İzmir Metabolik Bisiklet Ağı projesinin çıkış noktası İzmir’in hem bisikletli ulaşım altyapısına verdiği öneme, hem de sürdürülebilir ve yaşanabilir şehir olma vizyonuna dayanıyor. Daha önceki çalışmalarımız sayesinde kente dair belli bir bilgi birikimimiz ve saha tecrübemiz var. Bu tecrübelerin farklı projelerle yeniden değerlendirilmesi bizce projelerin uygulanabilirliğini arttıran bir süreç. Bunun yanında kentte önemli bir bisiklet kültürü mevcut. Günlük ortalama 35 bin kişinin ulaşım amaçlı olarak bisiklet kullandığı biliniyor. Kentin topografyası da şu an yalnızca sahil kesimlerinde bulunan bisiklet yollarının iç kesimlere yayılmasına imkan veriyor. Bu nedenlerle bu proje kapsamında İzmir’le çalışmayı uygun bulduk.

Diğer önemli bir neden İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin halihazırda üzerinde çalıştığı sadece bisiklet özelinde hazırlanan bir “Bisikletli Ulaşım Ana Planı” çalışmasının mevcut olması. Bu plan çalışması İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bisikletli ulaşıma verdiği önemi açıklıkla ortaya koyuyor. Bizim projemiz de bu planla eş zamanlı hazırlanacak ve bu plana girdi niteliğinde kullanılabilecek. Proje ile atık yönetimi, enerji kullanımı, lojistik, boş zaman değerlendirme, ulaşım gibi farklı konular bir arada ele alınıyor ve çözüm üretilmeye çalışılıyor. Bu açıdan bakıldığında hem bu konularda yönetim ve organizasyon sorunları olan büyük kentlerde hem de bu sorunlarla henüz yüzleşmekte olan gelişmekte olan kentlerde projenin uygulanması yerinde bir karar olacak. Şu an gündemimizde farklı bir kentte bu projeyi geliştirmek yok ancak kentinde sorun ve potansiyel gören yerel yönetim temsilcileri bizlerle rahatlıkla iletişime geçebilirler. Yeni fikir ve önerilere de açığız.

Projeyle neyi hedefliyorsunuz, proje kapsamında neler yapılacak? Yurttaşlar proje ile ilgili gelişmeleri nereden takip edebilirler?

Hollandalı proje ortağımız FABRICations ile aldığımız “Yaratıcı Endüstriler Fonu” desteği ile hali hazırda günde 35 bin kişinin bisiklet kullandığı İzmir’de bisikletli ulaşım altyapısını geliştirirken eş zamanlı olarak kentin diğer hedef ve stratejilerine de katkı sunabileceğimizi düşündük. Projemiz 2035 yılını hedefleyen, “metabolik bisiklet ağı” vizyonunu kente kazandırmaya çalışan stratejik yaklaşımı olan bir proje. Yani asıl amacımız hem kullanıcılara hem de yerel yönetime bu konuda bir vizyon kazandırmak; konu üzerine düşünmelerini sağlamak. Ancak elbette proje, uygulanabilir, kente adapte edilebilir plan ve önerilerden oluşacak. Bugüne kadar projeye destek olan İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin projeyi uygulama planları içerisine almasını ve projenin kullanıcılarla buluşmasını arzu ediyoruz.

Böyle projelerin başarıya ulaşmasında en önemli etkenlerden biri kent halkını ve karar vericileri her aşamada işin içinde bulundurmak. Biz de bu doğrultuda Haziran ayında hem kendi hem FABRICations uzmanlarının bulunduğu bir proje ekibiyle İzmir’de yerel paydaşlarla yüzyüze görüşmeler yaptık. Merkez ve ilçe belediyeleri, sivil toplum kuruluşları, kamu kurumları ve akademisyenlerden alınan görüşler doğrultusunda İzmir için öncelik alanları belirlerken bazı projeksiyonlar da yaptık. Ardından da 1 Ağustos 2018 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Sırrı Aydoğan ve Hollanda Büyükelçiği Ekonomik İş Ağı Direktörü Helene Rekkers’in açılış konuşmalarını yaptığı bir çalıştay gerçekleştirdik. 32 kişinin katılım gösterdiği çalıştayda bisiklet altyapısını lojistik, atık yönetimi, turizm faaliyetleri gibi alanlarla birleştirme fikirleri üzerine yoğunlaşıldı.

Biz şu ana kadar asıl projenin kendisini kurguladığımız ilk aşamadayız. Şimdi projenin devamı için ikinci destek başvurusunda bulunacağımız aşamaya geçtik. Projenin ikinci aşama için de onaylanması halinde, çalıştaylarda belirlenen öncelik alanları doğrultusunda İzmir’in 2035 vizyonunu destekleyecek bir strateji dokümanı ortaya çıkacak. Bir yıl sürecek projenin sonuçlarının internet sitesi ve AR (Augmented Reality – Artırılmış Gerçeklik) teknolojisi vasıtasıyla da paylaşılarak İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin halihazırda üzerinde çalıştığı strateji ve eylem planlarına da girdi sağlamasını hedefliyoruz. Uygulamaların hayata geçmesi ile de İzmir’de trafiğin, dolayısıyla gürültü ve hava kirliliğinin ve yolculuk sürelerinin azalmasını bekliyoruz. Bunlar azalırken bir yandan da daha fazla atığın toplanıp işleneceğini, arsa değerlerinin artacağını, turizmin iyileşeceğini öngörüyoruz.

Dünyada bu proje benzer örnekler var mı, varsa hangi ülkelerde, projeden sonra bölgede nasıl bir değişim/dönüşüm gözlemlendi?

Metabolik yaklaşımının daha önce Hollanda’nın Rotterdam ile Amsterdam kentlerinde ve Arnavutluk’ta uygulanmış örnekleri var. 2014 yılında Rotterdam Belediyesi kent merkezinden geçen motorlu yük trafiğini azaltmak için Rotterdam Kentsel Metabolizma çalışması kapsamında daha içeriden dolaşan bir hizmet yolu tasarladı, buna da “e-loop” adını verdi. Bu e-loop adını verdikleri hizmet yolu, hem mal taşımacılığının hem de sürdürülebilir hareketlilik altyapısının bel kemiğini oluşturacak. Bunun yanı sıra ana tren garı, kent meydanı, üniversite kampüsü gibi yoğun insan hareketliliğinin olduğu alanlarda da kentliler e-bisiklet gibi küçük ölçekli elektrikli araçlarıyla bu yoldan faydalanabilecek.

Uzun vadeli etkilerine baktığımız zaman, istihdamda yüzde 2 oranında bir artış bekleniyor. Bu da lojistik sektöründe 3 bin 500 yeni iş demek oluyor. Çevresel açıdan da trafik sıkışıklığına sebep olan etkenlerde yüzde 11’lik bir azalma bekleniyor. Bunun nihayetinde her sabah 170 bin daha az kargo taşımacılığı olacak. Bu da beraberinde hava kirliliğinde 250 milyon sigaraya denk gelecek yüzde 8’lik bir azalma sağlayacak.

Projenin en önemli ayaklarından biri de atık yönetimi meselesi. Bu kapsamda nasıl bir çalışma yürütülecek, ne hedefleniyor?

2012-2014 yıllarında İstanbul Tarihi Yarımada’da, 2017 yılında ise İzmir Kemeraltı Bölgesi’nde yaptığımız analiz çalışmalarında gördük ki özellikle yayalaştırılmış bölgelerde mal yükleme boşaltma faaliyetlerini, lojistik faaliyetlerini gerçekleştirmek; atık transferini sağlamak amacıyla bölgeye motorlu taşıtların girmesi insanların güvenlik algısını olumsuz etkiliyor. Bunun yanında, kent bütünü de düşünüldüğünde bu yaklaşım çevreci ve sürdürülebilir değil. Dolayısıyla hizmetlere en çevreci çözümlerden birisi bu faaliyetlerin bisiklet altyapısı ile desteklenmesi.

Atık yönetimi de daha belirttiğim gibi bu faaliyetlerin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bisiklet altyapısı kullanılarak ve bisikletle atık toplanması konusuna yukarıda değinmiştik ancak şunu eklemekte fayda var: Bisikletin atık yönetiminde kullanılması devrim niteliğinde bir hareket olacak. Türkiye gibi gelişmekte olan ve kentsel nüfusu hızla artan bir ülkede bu tür yaklaşımların bir an evvel hayata geçirilmesi gerekiyor.

Projede çocuk ve genç yetişkinlerin katılımlarını artıracak bir eylem var mı?

Proje, çocuk ve genç yetişkinler için özel olarak bir eylem bulundurmamakla birlikte; tüm gruplara bisiklet ağını kullanmayı özendirecek bir içerik taşıyor. Dolayısıyla proje ana yapısı itibariyle kapsayıcı bir nitelikte. Kapsayıcılıktan kastımız, her yaş grubunun ve her meslek grubunun (esnaf, beyaz yaka, mavi yaka, ev hanımı vb.) katılımının, bisiklet ağını kullanmasının hedeflenmesi.

Örnek olarak, bu grupların hem özel hayatlarında ulaşım ve rekreasyon amaçlı, hem de işe gidip gelirken bisiklet kullanması, ayrıca bisikletin eşya-mal taşımacılığında, posta taşımacılığında kullanılması, Büyükşehir Belediyesi’nin ve ilçe belediyelerinin atık yönetimi konusunda da bisikletten faydalanması sayılabilir.

Kentlerin daha yaşanabilir ve sürdürülebilir olması için yerel yönetimlerin üzerine düşen başlıca görevler neler?

Kentlerde geliştirilen projelerin sadece günlük sorunları çözmeye yönelik değil; daha kalıcı, geleceğin sorunlarını da öngörerek, bu sorunlara da yanıt bulmaya çalışacak vizyonla hazırlanması gerekmekte. Aksi taktirde yapılan müdahaleler, yeni sorunların da oluşmasına sebep olabiliyor. Uzun vadeli hedefleri olan ve kente yeni yaklaşımlar katan bu gibi projelerin hem merkezi hem de yerel yönetim düzeyinde geliştirilmesini umuyoruz.

 

Not: Bu söyleşinin orijinali 3 Ekim 2018 tarihinde Yeşil Gazete’de yayınlamıştır. Buradan ulaşabilirsiniz.
]]>
../../../bisikletin-atik-yonetiminde-kullanilmasi-devrim-niteliginde-bir-hareket-olacak/feed/index.html 0
Şehirlerimiz Yapboz Tahtasına Döndü* ../../../sehirlerimiz-yapboz-tahtasina-dondu/index.html ../../../sehirlerimiz-yapboz-tahtasina-dondu/index.html#respond Thu, 01 Sep 2016 11:18:17 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=35906

WRI Sürdürülebilir Şehirler Türkiye Direktörü  Arzu Tekir, KSS Türkiye Dergisi’nde sürdürülebilir şehir /şehircilik  ve Türkiye’nin bu alanlardaki güncel görünümü üzerine bir söyleşi yaptı.

EMBARQ Türkiye – WRI Türkiye yapılanmalarından söz eder misiniz? Nasıl çalışıyor bu organizasyonlar?

-WRI (Dünya Kaynakları Enstitüsü) EMBARQ 2005 – 2011 yılları arasında proje bazlı çalışmalarını Türkiye’de küçük bir ekiple yürüttü. 2012 yılında kurumsal bir altyapı oluşturduk ve Sürdürülebilir Ulaşım Derneği’ni kurduk. Kasım 2015’e kadar EMBARQ Türkiye markasıyla Türkiye’de merkezi ve yerel yönetim seviyesindeki karar verici ve uygulayıcılar ile kent içi sürdürülebilir ulaşım çözümleri üzerine çalışmalarımızı sürdürdük. Şimdiye kadar İstanbul, İzmir,  Kocaeli, Konya, Kayseri, Şanlıurfa, Antalya, Sakarya, Eskişehir’i de kapsayan 16 şehirde çalışmalarımızı yürüttük. 2015 yılından bu yana Afrika’da Addis Ababa ve Accra’da kent içi ulaşımı, yol güvenliğini  iyileştirmek için projeler yürütüyoruz.  Başlıca çalıştığımız konular ise toplu taşımanın entegrasyonu, bizim aktif ulaşım dediğimiz yayalaştırma ve bisiklet projeleri, çarpışmaların sebep olduğu can kaybı ve yaralanmalara yönelik yol güvenliği başlıklarından oluşuyor. 2015 yılına kadarki deneyimlerimizden edindiğimiz bilgi ve yetkinlikle, WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler olarak sürdürülebilir kent içi ulaşım konuları üzerine çalışmalarımızı sürdürürken bir yandan da bu çalışmaların hava kalitesine etkileri, kent içi hizmetlerde enerji verimliliği, binaların verimliliği gibi Türkiye’de ihtiyaç duyulan konularda çalışmalar gerçekleştirmeyi planlıyoruz.

WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler; sürdürülebilir kentsel gelişim, enerjide verimli kentler ve kent içi ulaşım alanında araştırma ve veri odaklı analizler, saha incelemelerini içeren çalışmalar gerçekleştiren uluslararası bir sivil toplum kuruluşunun Türkiye ofisi. Washington merkezli WRI altında Sürdürülebilir Şehirler Programı’nın bir parçası olan WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler olarak sürdürülebilir kentsel gelişimi hayata geçirmek için yerel ve merkezi yönetimlerle birlikte çalışıyoruz. Brezilya, Çin, Hindistan ve Meksika’da da ofisleri bulunan Sürdürülebilir Şehirler Ağı, şehir plancılarından ulaştırma mühendislerine, sosyologlardan gazetecilere uzanan 200’ü aşkın uzmanıyla küresel araştırma ve saha deneyimleri ile kentlerde yaşayan milyonlarca insana daha iyi bir yaşam sunmak için çalışıyor.

Yaşanabilir şehir’in pratikteki karşılığı nedir? Nasıl bir yaşam alanından söz ediyoruz?

-Her yıl farklı farklı kaynaklarda ‘dünyanın en yaşanabilir şehirleri’ listelerini görürüz. Ulaşım, çevre, dijitalleşme, temizlik, güvenlik, iş yapma imkanları… vb pek çok kriterle şehirlerin ne kadar yaşanabilir olduğu karşılaştırılıyor. Temelde çocuk, yaşlı, engelli ve kadınları şehir hayatında aktif bir şekilde görebildiğiniz şehirler erişilebilir, güvenli, yaşanabilir şehirlerdir.

Sürdürülebilir şehircilik konusundaki güncel yaklaşımlara ilişkin bilgi verir misiniz? Diğer dünya ülkelerinde neler oluyor? Gördüğünüz iyi uygulamalar hangileridir?

-WRI, EMBARQ ve Dünya Bankası’nın her yıl düzenlediği Transforming Transportation Konferansı’nın bu yılki teması ‘Ortak Refah için Akıllı Şehirler’ olarak belirlendi. Sürdürülebilir şehirler için 3K kavramı yani, ‘kompakt, kapsayıcı ve koordine’ olması gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda, konferans oturumlarında hem şehirlerdeki ulaşımı ve hareketliliği içeren akıllı uygulama örnekleri hem de yenilikçi ortak kullanım girişimleri ön plana çıktı. 2007 yılından bu yana hayatımızın içinde olan ‘Akıllı Şehirler’ kavramı çok öne çıkıyor. Hindistan’da geçen yıl 100 akıllı şehir oluşturma ve 500 şehirde iyileştirmelerin yapılması için 15 milyar dolar bütçe ayrıldı. Hindistan’daki merkezimiz bu projede çok aktif bir şekilde bakanlıklar ve şehirlerle çalışmalarını yürütüyor.

Megakentlere baktığımızda Londra, Paris, New York gibi kentler ekonomiye katkıda bulunma, iş verimliliğini artırma, hava kirliliğinin önüne geçme gibi amaçlar doğrultusunda bisiklet paylaşım sistemleri ve bisikletli ulaşım projelerine yoğun yatırımlar yapıyor. Kamusal alanların önemi, kentlerin yürünebilirliği, ulaşımın erişilebilirliği gibi konular, şehirlerde yaşayan bireylerin sosyal etkileşimini arttırmak, şehir dışına yerleşimin artması dolayısıyla kent merkezlerinin ıssızlaşması, suç oranlarının artmasının önüne, iş sahiplerini  teşvik etmek için katıldığım hemen her konferansta vurgulanan konular. Sanatla, sosyal yaşamın canlılığıyla, iş sahiplerine, girişimcilere sunduğu fırsatlarla, iş arayışında  olan gençleri, üniversite öğrencilerini kendilerine çekmek isteyen dünya kentleri, yaşam kalitesini yükseltmek için rekabet halinde. Geliştirilen planlara vatandaş katılımı çok önemseniyor. Başarılı projelerin arkasında da yerelde, planın / projenin geliştirildiği yerdeki halkın görüşünü, ihtiyacını doğru anlamak, doğru çözümler geliştirmek hem projelerin sahiplenilmesini hem de proje iletişimlerinin etkin yapılmasını sağlıyor. Katılımcılık konusuna vurgu da son senelerde giderek artıyor.

Son dönemde bilgi ve deneyim paylaşımlarını sağlamak, belediye başkanlarının, kent yöneticilerinin aktif olarak katılımını gerektiren, deneyimlerden dersler çıkarılarak doğru projelerin geliştirilmesine, sinerjinin oluşturulmasını teşvik eden küresel ağlar, platformlar geliştiriliyor.

Kentlerin gün geçtikçe büyüyen ulaşım sorunlarına yönelik Avrupa Komisyonu desteğiyle yerel yönetimler için hazırladığı bir kılavuz var: Sürdürülebilir Kent içi Hareketlilik Planları Geliştirme ve Uygulama Kılavuzu. Pek çok AB şehrinde bu planlar uygulamaya alındı. Peki Türkiye’de durum nedir?

Evet, Sürdürülebilir Kent İçi Hareketlilik Planları (SUMP) Avrupa Komisyonunca teşvik ediliyor. Halihazırda yürütülen planlama çalışmalarından farklılığı, ‘public participation’ geliştirilen planlama süreçlerine vatandaşların dahil edilmesi. Bizim de ülke olarak planlarımıza vatandaşlarımızı dahil etmemiz, vatandaşların da yaşadıkları şehirde olup biteni yakından takip etmeleri ve çalışmalara katkıda bulunmak için zaman ayırması gerekiyor. Bunula birlikte Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı, entegre bir planlama yaklaşımıdır; ulaşım ana planları ile lojistik ana planlarının ve arazi kullanım planlarını birleştirir. Ulaşım türlerinin herkes için erişilebilir, emniyetli, güvenli olması, hava ve gürültü kirliliğinin azalması, uygun maliyetli ulaşım türlerinin artması ve kentsel çevrenin iyileşmesi, kent halkının yaşam kalitesinin artması amaçlanır.

Türkiye’de Eskişehir, İzmir ve Kocaeli SUMP geliştirmek üzere çalışmalara yeni başlayan şehirlerimizden. Eskişehir, üniversitelerle de işbirliği yaparak plan hazırlıklarını yürütüyor. Belki de katılımcılık kültürü ve hesap verilebilirlik anlayışına sahip olmadığımız için, şehirlerimiz yapboz tahtasına döndü. Bu planlama yaklaşımı ile bu olumsuz tablonun tersine dönebileceğini söyleyebiliriz. Fakat planların uygulanması kaydıyla…

Istanbul_IMG_7257_1725

İnsanlığın karşı karşıya olduğu büyük tehlike: İklim değişikliği. Bununla mücadelede yeşil şehirler yaratmanın ve korumanın rolü büyük elbette. Bunları yapabiliyor muyuz? Somut olarak alınması gereken ve olmazsa olmaz önlemler nelerdir?

-Öncelikle böyle bir tehlikenin farkında olmak ve sorumluluk duymak gerekiyor. Yaşadığımız, yönettiğimiz şehre, gelecek nesillere karşı sorumluluğumuz var. Bireyler olarak sorumluyuz, kent yöneticilerinin sorumluluğu var, ilgili bakanlıkların, kamu kuruluşlarının sorumluluğu var. İklim değişikliğinin en önemli sonucu dünyanın ortalama sıcaklığının artmasıdır. Sıcak hava dalgalarının artması ve denizlerdeki suyun buharlaşması sonucunda doğal afetlerin  sıklığını ve etkisini artırdığına tanık oluyoruz. Yoksulluk, tarım alanlarının, su kaynaklarının yok olması, kuraklık, sel baskınları, rekor sıcaklık artışları, hava kirliliği gibi etkilerden söz ediyoruz. İklim değişikliğinin etkilerini azaltmak için geliştirilen politikalar da hepimizin hayatını etkiliyor, etkileyecek. Öncelikle yerelde bu etkilerin doğru analiz edilmesi, eylem planlarının oluşturulması ve en önemlisi planların uygulanması gerek. Yerel yönetimlerin kapasitelerini iyileştirmeleri, gerçekçi hede$er belirleyip doğru çözümlere odaklanmaları gerek. Bunu sağlamak için de Compact of Mayors, Covenant of Mayors, Building Efficiency Accelarator ve yeni kurulan Global Parliament of Mayors gibi girişimler yakından takip edebilirler. Dünya, çözümün birlikte çalışarak, birbirini bilgi ve deneyim paylaşımıyla kuvvetlendirerek iklim değişikliği ile mücadele edileceği konusunda birleşmiş. Bu ortaklıklar ve girişimler sayesinde geliştirilen projelerin / planların uygulamalarının finansmanı konusunda aktif çalışmalar yapıldığını da dikkate almak lazım. Günü kurtaran, kısa vadeli projelerle zaman kaybetmek yerine, bu ağların içinde yer alarak eyleme geçmeliyiz. Biz daha ziyade bisikletli ulaşım ve yürünebilirlik konusundaki projelerimizle tanınan bir sivil toplum kuruluşuyuz. İklim değişikliği ile mücadele etmek, enerjide verimli kentler oluşturmak istiyorsak düşük karbonlu çözümlere yani çevreye ve insan sağlığına kötü etkileri olmayacak, ekonomik çözümlere odaklanmamız gerek. Örneğin, 8 yılda 43 milyar TL harcanan, 15.000  km’lik bölünmüş yol hedefinin yanına, kent içi ulaşım  için 5.000 km’lik bisiklet  yolu hedefi de konsa ne iyi olurdu…

Yakın zamanda bir çalıştay yaptınız: Tasarımla Daha Güvenli Kentler. Çalıştayın gördüğü ilgi ve sonuçlarına ilişkin bilgi verir misiniz?

-WRI halk  sağlığı ve yol güvenliği uzmanları, 2015 yılında kentlerin  erişilebilirliğini ve güvenliğini iyileştirmek için tasarım ve planlama ilkelerinin yer aldığı bir kılavuz hazırladı. ‘Tasarımla Daha Güvenli Kentler’ adı verilen bu kılavuz, yerel yöneticilere ve şehir plancılarına yol gösterici bir kaynak. Kılavuzda paylaşılan ilkelerin hayata geçmesi amacıyla Londra merkezli  FIA Foundation desteğiyle Meksika, Brezilya’daki arkadaşlarımızla Guadalajara, Sao Paolo ve İzmir olmak üzere üç kentte çalıştaylar düzenledik.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin, İzmir merkezindeki 1.-2. ve 3. derece arkeolojik ve kentsel sit alanları ile Kadifekale kentsel dönüşüm projesinden oluşan yaklaşık 250 hektarlık bir alanda, İzmirlilerin tarihle ilişkisini güçlendirecek İzmir Tarih Projesi’nin geliştirilmesi konusundaki çalışmalarını başlattı. Biz de UrbanLAB Izmir adını verdiğimiz proje ile bu bölgede sürdürülebilir ulaşım planları üzerinde çalışıyoruz. Çalıştayımıza İlçe belediye başkanları, davet ettiğimiz yerel yönetim temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ile özel sektör temsilcileri katıldı.

İzmir’de gerçekleştirilen çalıştay ve saha çalışması ile yüksek kaliteli, güvenli ve erişilebilir ulaşım türleri ve güzergahlarının oluşturulması için kriterlerin belirlenmesi ve önerilerin geliştirilmesi, kamusal alanlarda herkes için erişilebilirlik seçenekleri üzerinde çalıştık. Çalıştay raporumuzu da ekim ayında paylaşacağız.

Çalışmalarınıza ve gözlemlerinize dayanarak, yerel yönetimlerimizin sorumlu ve sürdürülebilir şehircilik alanındaki performanslarını nasıl değerlendiriyorsunuz?

-Yerel yönetimin olmazsa olmazı  iyi bir ekip, her başarılı yapıda olduğu gibi. Başarılı çalışmaları olan, iyi projeler geliştiren belediyelere baktığımızda hep ekiplerinin hem teknik olarak iyi, uluslararası projelerde yer alabilen, işbirliklerine açık, farklı platformlarda, bahsini ettiğim girişimlerde yer alan belediyeler olduğunu gözlemliyoruz. Genelde gördüğümüz en büyük eksiklik ise ‘veri’. Doğru karar verebilmek, yönetebilmenin en önemli unsuru. Maalesef pek çok yerel yönetimde verinin ve analiziyle elde edilen bilginin kıymeti anlaşılmamış, buna yatırım yapılmamış. Maalesef verinin en dikkate alındığı dönemler seçim dönemleri ve sonuçlara göre aksiyon alınan anketler de seçim anketleri.

*Röportajın orijinali, KSS Türkiye Dergisi’nin 26. Sayısında (Temmuz-Ağustos-Eylül 2016) yayınlanmıştır.

]]>
../../../sehirlerimiz-yapboz-tahtasina-dondu/feed/index.html 0
Kimin arabaya ihtiyacı var ki? Akıllı hareketlilik, şehirleri daha sürdürülebilir hale getirebilir.* ../../../kimin-arabaya-ihtiyaci-var-ki-akilli-hareketlilik-sehirleri-daha-surdurulebilir-hale-getirebilir/index.html ../../../kimin-arabaya-ihtiyaci-var-ki-akilli-hareketlilik-sehirleri-daha-surdurulebilir-hale-getirebilir/index.html#respond Wed, 04 Mar 2015 08:20:38 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=35392 Dünya Kaynakları Enstitüsü, 15 Ocak 2015

Yazarlar: Pierre Guislain ve Ani Dasgupta

Geçtiğimiz yıl önemli bir dönüm noktasıydı. Tarihte  ilk defa, dünya nüfusunun yarısı şehirlerde yaşamaya başladı. Geçen her haftayla birlikte şehir nüfusuna 1.4 milyon kişi daha ekleniyor. Nüfustaki bu büyüme ise beraberinde yeni bina, yol ve ulaştırma sistemleri inşasını getiriyor.

Aslına bakarsanız, 2050 yılına kadar inşa edilecek altyapının yüzde 75’i bugün henüz  mevcut değil. Şehirlerin şimdiden onlarca yıl dayanacak bir altyapıya yatırım yapmaları halinde, büyük fırsatlar onları bekliyor olacak. Ne var ki, hızla büyüyen şehirlerde olduğu kadar, hali hazırda kentleşmiş şehirlerde de  köklü değişikliklere gitmezsek; kentleşmenin, refah dolu ve daha kapsayıcı toplumlar yaratma konusundaki potansiyelinden faydalanma üzerinde hakkımızı kaybetme riskiyle karşı karşıyayız.

Şehirleri daha sürdürülebilir kılmak için, 2015 yılı toplumlara önemli bir fırsat sunuyor. Dünya Bankası ve Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) olarak bu fırsatı kaçırmamak gerektiğine inanıyoruz, çünkü sürdürülebilir bir geleceğin sırrı şehirlerden ve kent içi hareketlilikten geçiyor.

Alışageldiğimiz kentleşmenin maliyeti ileride çok daha yüksek olacak. Daha şimdiden, enerjiden kaynaklanan sera gazı salımlarının yüzde 70’inden şehirler sorumlu. Trafik çarpışmaları ise her yıl 1.2 milyon kişinin hayatına mal oluyor ve bu konuda en büyük yükü, gelişmekte olan şehirler taşıyor.

Trafik sıkışıklığının Rio de Janeiro ile São Paulo’da yarattığı toplam maliyet sadece 2013 yılında 43 Milyar Dolar’dı. Bu rakam her iki kentin gayri safi yurtiçi hasılalarının yüzde 8’ine denk düşüyor. Pekin’de ise, trafik sıkışıklığı ile hava kirliliği maliyetinin, gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 7 ila 15’i civarında olduğu tahmin ediliyor. ABD’de kent dışına düzensiz yayılmanın yarattığı  maliyet ise yılda 400 Milyar Dolar.

Ne var ki şehirlerimiz için hayal ettiğimiz gelecek bu değil.

9606859401_c6fe5ca57b_z

Akıllı kentsel hareketliliğin pek çok faydası var

İki seçeneğimiz var. Ya otomobil odaklı şehirler inşa etmeye devam ederiz ve sürdürülemez yollarda sıkışıp kalırız, ya da mevcut modelleri iyileştirerek daha kapsayıcı, erişilebilir ve birbirine bağlı şehirler yaratırız. Şehirler, daha akıllı kentsel hareketlilik seçeneklerini tercih ederek otomobil odaklı büyümeyi bir kenara bırakabilir. Bu da, hem kapsayıcı ekonomik büyümeyi canlandıran, hem de hayat kalitesini iyileştiren stratejileri benimsemelerine katkı sağlar.

Günümüzde kentleri ve ulaştırma sistemlerini “akıllı” kılan şeyin ne olduğuna dair pek çok tartışma var; ama bir uzlaşı yok. “Akıllı” kavramı, yenilikçi teknolojik çözümler ile eş anlamlıolarak kullanılsa da, biz bu kavramın çok daha fazlasını ifade ettiğini öne sürüyoruz.

Teknoloji ve altyapı kilit bir konuma sahip; ancak koordineli bir planlama ve vizyon olmaksızın,  ileriye gitmeleri mümkün değil. Gerçekten de, akıllı kentsel hareketlilik sistemleri, hayat kalitesini iyileştirmek ve karar verme süreçlerine etki edebilmek için  teknolojiyi destekliyor. Hepsinin ötesinde, bu sistemler sosyal, çevresel ve finansal açıdan sürdürülebilirler.

Bu tür bir akıllı kentsel hareketliliğin pek çok faydası var. Öncelikle, dünya çapında kentlerdeki trafik sıkışıklığını azaltmaya ve trafik güvenliğini iyileştirmeye yardımcı oluyor. Metrobüs gibi etkin ulaştırma sistemleri yolcuların yolculuk sürelerinden tasarruf etmesini sağlıyor. Ekonomik faydalarının yanı sıra, trafik çarpışma riskini de azaltıyor. Örneğin, Meksiko şehrinde altı Metrobüs hattından sadece bir tanesi sayesinde bile, 141 Milyon Dolar tasarruf edilmesi bekleniyor.

İkinci olarak ise, hava kirliliği ile sera gazı salımını önemli ölçüde azaltabiliyor. Ulaşım, enerjiden kaynaklı sera gazı salımlarının yüzde 23’üne tekabül ederken, ulaşımdan kaynaklanan emisyonların tek başına en büyük sebebi de kent içinde otomobil kullanımı. Pekin, otomobil kullanımını kontrol altına almak amacıyla düşük emisyonlu bölge oluşturarak, karbon emisyonunu durdurmayı ve ‘hava kirliliğini yüzde 40 azaltma’ hedefine daha da yaklaşmayı planlıyor.

Son olarak; akıllı kent içi hareketlilik, düşük gelirli vatandaşlara katkı sağlıyor. Etkin ve entegre ulaştırma sistemleri, kentlilerin iş yerlerine ve okullarına kolay ulaşmasını sağlayarak, fırsatlara erişimlerini arttırır. Örneğin, Medellin’deki teleferik sistemi, bir zamanlar kentin dağlık bölgelerinde yer alan kenar mahalleler ile şehir merkezi arasındaki yolculuk süresini bir günden yarım saate dönüştürerek, gözle görülür bir değişim yarattı. Böylece,günlük ihtiyaçlaraerişim artarken kentin en dezavantajlı grupları da güçlendirilmiş oldu.

Yeniliğe ve Bilgiye İhtiyaç Var

Akıllı ve sürdürülebilir hareketliliğe geçiş sürecinde doğru çözümlere  ulaşmak, hem yerel düzeydeyenilik yapılmasını,hem de küresel bilgi  alışverişini gerekli kılıyor. Her ne kadar daha sürdürülebilir bir kent geleceği için öncelikle kentlerde harekete geçilmesi gerekse de, dünya halkı da pekala kent yöneticilerinin hırsına ortak olabilir. Her şey sürdürülebilir kentler ve kentsel hareketlilikte ilerlenecek yolda bir uzlaşıya varmakla mümkün.

2015 yılı önümüze üç önemli fırsat sunuyor:

1-    Birleşmiş Milletler(Bin Yıl) Kalkınma Hedefleri: Eylül ayında sonuçlanması beklenen bu hedefler, özellikle kent içi hareketliliğe odaklanarak, şehirler üzerinden tüm dünyada yoksulluğu ve eşitsizliği azaltmayı planlıyor.

2-    Aralık ayındaki iklim görüşmeleri: Görüşmeler, iklim değişikliğiyle mücadele alanında bağlayıcılığı olan ilk uluslararası anlaşmanın doğmasıyla sonuçlanabilir. Bu da, daha düşük karbon salımlı kentlere kavuşmayı kolaylaştırabilir.

3-    2015 yılında, Birleşmiş Milletler Yol Güvenliği 10 yıllık Eylem Planı’nın ilk yarısı  tamamlanıyor. Bu eylem planı, sürdürülebilir hareketlilik yoluyla  kentleri daha güvenli kılacak önemli bir araç olacak.

Bu fırsatlardan faydalanmalıyız. 2015 yılı, hepimiz için daha güvenli, sürdürülebilir ve refah dolu kentlere  ulaşma yolunda harekete geçmek için önemli bir mihenk taşı niteliği taşıyor.

Pierre Guislain, Dünya Bankası, Ulaşım ve Bilgi & İletişim Teknolojileri (ICT) Küresel Uygulama Direktörü’dür. Gelişmekte olan ülkelerde, kişilerin pazar, hizmet ve iş olanaklarına erişimini artırarak bu ülkelerde, birbirine bağlılığı ve rekabeti geliştirme üzerine destek vermektedir. Aniruddha Dasgupta ise, Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI)Sürdürülebilir Şehirler için Ross Merkezi Global Direktörü’dür. Bu programın amacı, şehirlerin daha sürdürülebilir bir şekilde büyümesine yardımcı olmak ve dünya çapında gelişmekte olan ülkelerde hayat kalitesini iyileştirmektir.

*15 Ocak tarihinde Thomson Reuters Foundation’da Pierre Guislain ve Aniruddha Dasgupta tarafından ele alınan yazının çevirisidir.

]]>
../../../kimin-arabaya-ihtiyaci-var-ki-akilli-hareketlilik-sehirleri-daha-surdurulebilir-hale-getirebilir/feed/index.html 0