Ülke: Türkiye – TheCityFix Turkiye Sürdürülebilir Ulaşım Tue, 22 Apr 2014 15:50:49 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0.2 Türkiye’ye “İklim Yasası” Lazım ../../../turkiyeye-iklim-yasasi-lazim/index.html ../../../turkiyeye-iklim-yasasi-lazim/index.html#respond Mon, 03 Mar 2014 23:03:28 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=34749


GLOBE-front_cover_4th_Flags_04022014

Ülkeler kendi sınırları içerisinde bağlayıcı kararlar alamazlarsa, yeni bir uluslararası anlaşmada uzlaşma girişiminin daha başarısızlığa uğrayacak olması neredeyse kesin.

İklim değişikliği denince akla gelen en önemli araştırma merkezlerinden birisi olan Grantham  İklim Değişikliği ve Çevre Araştırma Enstitüsü’nün yürüttüğü ve geçtiğimiz günlerde sonuçları paylaşılan bir araştırmaya göre küresel sera gazı salımlarının neredeyse 9/10’a sebep olan ülkelerde 500’e yakın yeni yasa yürürlüğe girdi. Kalkınmakta olan Çin, Meksika, Bolivya, El Salvador, ve Mozambik gibi ülkeler oldukça kapsamlı yasa paketlerini yürürlüğe sokarken, bazı “gelişmiş” ülkelerin (Japonya ve Avustralya) halihazırdaki yasal mevzuatlarını yürürlükten kaldırarak bir anlamda iklim değişikliği ile mücadele konusundaki kazanımları baltalamış oldular.

Küresel Kanun Yapıcılar Organizasyonu (GLOBE) Araştırmasının bulgularına göre 2013 yılında 13 ülke iklim değişikliği ile mücadele konusunda yasal mevzuat geliştirmekte ilerleme kaydetti. 4 yıldır her sene gerçekleştirilen araştırma 2013 yılı için 66 ülkeye odaklanıyor ve bu 66 ülke gezegenimizdeki sera gazı salımlarının %88’inden sorumlu. 66 ülkeden 64’ünün iklim ve/veya enerji alanında belirgin yasal değişiklikler yaptığının altını çiziyor. Rapora göre, Türkiye’nin bu çerçevedeki performansı ortalamanın altında kalıyor. Yenilenebilir enerji alanındaki mevzuat yenilikleri dışında büyük bir değişime rastlamıyoruz. Ancak bunun böyle gitmemesi gerektiği çok açık.

Ulusal yasalar geliştirmekle ilgili bütün bu çabalar iklim değişikliğinin yol açtığı/açacağı tehlikeleri en aza indirgememiz için ortaya koyulan hedefi (sıcaklık artışını 2C’nın altında tutmak) tutturmak için yeterli değil. Fakat tüm bunlar uluslararası arenada 2015 itibari ile müzakere edilmeye başlanacak anlaşmaya sağlam ve meşru bir zemin hazırlamak için olmazsa olmazlarımız. Hatırlarsınız, iklim değişikliği ile mücadele için politik ve yasal açıdan bağlayıcı uluslararası bir anlaşmaya varma çabaları 2009 yılında Kopenhag’daki zirvede başarısız olmuştu. Ülkeler kendi sınırları içerisinde bağlayıcı kararlar alamazlarsa, yeni bir girişimin daha başarısızlığa uğrayacak olması neredeyse kesin gibi. Üstelik Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) 5. Değerlendirme Raporu (AR5) artık önlem almak için fazla zamanımız kalmadığını açıkça ortaya koyuyor (http://www.climatechange2013.org/).

GLOBE ulusal çaptaki iklim bağlantılı yasama çabalarını desteklemek için yeni bir uluslarası girişimde bulunuyor: “İklim Yasası İçin Ortaklık”. Son araştırmalarında odaklandıkları 66 ülke arasında iklim yasası ve mevzuatı kapsamında iyi örneklerin paylaşımı, deneyim aktarımı gibi işbirliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Tüm bunlar devam ederken Türkiye’nin de kendi kapsamlı iklim yasasını geliştirmesi ve hedeflerini netleştirmesi gerekiyor. Bu, yaşadığımız gezegene karşı sorumluluğumuzdan kaynaklanan bir yükümlülük. Eylem planları, strateji belgeleri, mevzuat geliştirme çabalarını takdir ederek karşılıyoruz ancak bunlar yeterli değil. Yerkürenin karşı karşıya kaldığı en büyük çaplı bu probleme dair kapsamlı ve bütüncül bir bakış açısı geliştirmeli, yasal düzenlemeler ile nereye varacağımızdan emin olmalıyız. Bunu sağlamak için en emin yol bağlayıcı yasalarla doğru yolda yürümek. Uluslararası müzakerlerin başarıya ulaşmasını sağlayabilecek altyapıyı hazırlamak her ülke gibi bizim de boyun borcumuz. Ülkemizin iklim değişikliği ile mücadelede yasama performansını görebilmek adına 2013 ve 2014’ün kıyaslamasını yapmak güzel bir başlangıç olabilir, bizlere bağımsız bir röntgen filmi sunabilir ve teşhisler konusunda düşünmeye başlayabiliriz. Ne dersiniz? GLOBE’un 5. yıllık değerlendirme raporunda Türkiye’nin diğer ülkelere örnek olacak sayıda ve kalitede yasalar çıkardığını görmeyi istemek çok mu büyük bir beklenti olurdu?

Bize “iklim yasası” lazım. Hem de hiç zaman kaybetmeden.

Not 1: GLOBE’un internet sitesine buradan ulaşabilirsiniz: http://www.globeinternational.org/

Not 2: Tüm bu çabaları ve GLOBE ile ilgili gelişmeleri takip edebileceğiniz bir uygulama da geliştirilmiş. Çeşitli uygulama mağazalarından ücretsiz olarak indirebileceğiniz uygulamanın adı: GLOBE Legislation App. Uygulama sayesinde geliştirilen yasalar ve mevzuatlar ile ayrıntılı bilgiye derli toplu bir şekilde cep telefonunuzdan ulaşmanız mümkün.

 

]]>
../../../turkiyeye-iklim-yasasi-lazim/feed/index.html 0
Çoklu Ulaşım Sistemli İstanbul: Aynen Böyle Devam! – Dario Hidalgo’nun kaleminden ../../../coklu-ulasim-sistemli-istanbul-aynen-boyle-devam-dario-hidalgonun-kaleminden/index.html ../../../coklu-ulasim-sistemli-istanbul-aynen-boyle-devam-dario-hidalgonun-kaleminden/index.html#respond Fri, 21 Feb 2014 10:36:06 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=34711 Kaynak: http://www.kanalistanbul.com.tr/toplu-tasima-post/

Kaynak: http://www.kanalistanbul.com.tr/toplu-tasima-post/

8500 yılı aşkın süredir insan yerleşimine sahip İstanbul; dünyanın kesişim noktası işlevi gören, iki kıtayı bir araya getiren, alabildiğine canlı bir mega kent. Aynı zamanda, şimdiye kadar ziyaret ettiğim şehirler arasında en çok ‘çoklu ulaşım sistemi’ne sahip olanlardan da biri. Bu da, bana sorarsanız, İstanbul’un en güçlü yönlendirinden biri. Kişi başına düşen gelir bakımından Türkiye hızlı bir yükseliş döneminden geçiyor (2000’de $6,800 iken yıllık yüzde 7.3’lük bir artışla 2011’de $14,700’e ulaşmıştı). Artan kişi başına düşen gelirlerle, özel araç sahipliğinde de hızlı bir artış gözlendi (İstanbul’daki özel araç sayısı 1997’de 889 bin civarındayken 2007’de 1.7 milyona çıktı). Bunun neticesinde de tahmini olarak yıllık 7.2 milyar dolarlık bir ekonomik kayıpla trafik sıkışıklığı çok daha katlanılmaz bir hal alıyor. Yani İstanbul’da mevcutta bulunan çoklu ulaşım sistemiyle seyahatleri muhafaza etmek yalnızca bir arzu olmanın ötesinde bu metropolü sürdürülebilir kılmak için de vazgeçilemez bir nokta.

2007’de yapılan ‘origin-destination survey’ ilginç olgular ortaya koyuyor; İstanbul’da seyahatlerin yüzde 49’u yaya olarak yapılırken sadece yüzde 51’i motorlu taşıtlarla gerçekleştiriliyor. Bir gün içerisinde gerçekleştirilen 10 milyonu aşkın motorlu araç seyahatlerinin yüzde 71’i toplu taşıma, yüzde 29’u özel araçla (araba ve motorsiklet) yapılıyor. Sürdürülebilir hareketlilik açısından bakacak olursak, İstanbul harika bir ulaşım çeşitliliğine sahip. Seyahatlerin ne kadarı yaya ve toplu taşımayla yapılırsa; hava kalitesi, yol güvenliği ve fiziksel aktivite göstergeleri de o kadar düzelme gösterir.

Bu sıradışı şehrin kendine has coğrafi koşullarını; yani Boğaz’ı, Marmara Denizi’ni, Haliç’i, Tarihi Yarımada’yı ve kentin genel anlamda engebeli yapısını göz önünde bulundurursak çoklu toplu ulaşım sistemi haricinde bir yerden başka bir yere gitmenin başka yolu olamaz herhalde. Hele bir de dünyadaki en korkunç trafiklerden birine sahipse… Kaldı ki İstanbul’da neredeyse her tipte toplu taşıma türünü bulabilirsiniz; otobüs, metrobüs, nostaljik tramvay, finüküler, teleferik, vapur, genişleyen metro hatları ve banliyö trenleri. Bunlara bir de taksi, dolmuşları ve geniş iş yeri servisi ağını eklemek gerekir.

 Otobüs, motor, finüküler, teleferik, metro, hafif raylı sistem, feribot, nostaljik tramvay ve metrobüs gibi pek çok toplu taşıma türünü iki kıtayı birleştiren mega kent İstanbul’da bulabilirsiniz (Kaynak: İETT)

Otobüs, motor, finüküler, teleferik, metro, hafif raylı sistem, feribot, nostaljik tramvay ve metrobüs gibi pek çok toplu taşıma türünü iki kıtayı birleştiren mega kent İstanbul’da bulabilirsiniz (Kaynak: İETT)

Bu eşine çok rastlanmayacak türdeki fırsatı düşünürsek, bir Pazar günü İstanbul’daki toplu taşıma türlerini kullanarak şehri gezdiğim için kendimi oldukça şanslı görebilirim. Yolculuğum Taksim Meydanı’ndan başladı, öncelikle Metro Hat 2’ye binerek Şişli-Mecidiyeköy’de metrobüs aktarması yaptım. Sonra Boğaziçi Köprüsü’nü geçip Anadolu yakasına ulaşarak metrobüs yolculuğumu Söğütlüçeşme’de tamamladım; Kadıköy’de biraz yürüdüm. Yepyeni Marmaray’a binip Tarihi Yarımada’ya geçtim, ‘modern tramvayla’ Kabataş’a gittim ve en sonunda da finükülerle Taksim’e geri geldim (haritadan takip edebilirsiniz).

Yaşadığım deneyimi kısmen gözler önüne seren pek çok fotoğraf da çektim. Yolculuğumun genel olarak rahat geçtiğini söylersem pek de yanıltıcı olmaz. Nereye gittiğinizi gösteren işaretler mevcut bir kere. Aktarmalar belki beklediğimden biraz daha uzun sürmüş olabilir. Otomatik jeton makineleri ya da seyahat kartıyla ödeme yapmak son derece kolay. Şunu da belirtmem gerekir ki Pazar günü olmasına rağmen toplu taşımaya rağbet yine de fazlaydı.

 

 

İstanbul Toplu Taşıma Haritası, 2013 (Kaynak: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/87/Istanbul_Rapid_Transit_Map_with_Metrob%C3%BCs_(schematic).png)

 

 

En üstten saat yönünde: Taksim Meydanı’ndaki Tarihi Nostaljik Tramvay’la Tünele; Taksim İstasyonu’ndan Platforma Bağlantı; Metro Platformu Taksim İstasyonu; Metro Platformu Şişli İstasyonu; Metrobüse Bağlantı; Metrobüs Mecidiyeköy İstasyonu (iki fotoğraf, Avrupa Yakası); Metrobüs Söğütlüçeşme İstasyonu (Anadolu yakası); Kadıköy’de Dolmuş; Marmaray Ayrılıkçeşme İstasyonu (Anadolu Yakası); Boğaz’dan geçen Marmaray’ın içi (dünyanın en derinden giden treni); Marmaray Sirkeci İstasyonu Girişi (asansör boşlukları); Sultanahmet’teki Modern Tramvay; Modern Tramvay’ın İçi; Modern Tramvay Kabataş İstasyonu; Finüküler Kabataş-Taksim (594 m). Fotoğraf: D. Hidalgo, 9 Şubat 2014

İstanbul’un kapsamlı ulaşım ağını göz önünde bulunduracak olursak, benim gerçekleştirdiğim seyahat oldukça kısa sayılır. Mevcut 175 km’lik demiryolu ağına bir de 52 km metrobüs ekleniyor; en nihayetinde İstanbul bir mega kent. İşin daha da güzel tarafı bu ulaşım daha da genişletiliyor! Bunun son dönemdeki en önemli örnkelerinden biri de ; 63 km’si mevcut banliyö hattının iyileştirimesiyle, 13 km’si Boğaz’dan geçen bir tünelin inşasıyla tamamlanan 76 km’lik Marmaray Hattı.

Pazar günkü gezintimde maalesef vapurla Boğaz’ı geçme zevkinden mahrum kaldım ancak; onu da bir önceki gün yapmıştım zaten. Hatta ardından en eski yer altı kent içi demir yolu hatlarından biri olan 1875 yapımı Tünel’i de kullandım (Londra’daki metro 1863 yılında başlatılmıştı).

 

Vapur, Tünel, Geleneksel Otobüsler ve Dolmuş: İstanbul’daki çoklu ulaşım sistemini oluşturan toplu taşıma ağı. Fotoğraflar: D. Hidalgo, 8 Şubat 2014

Muhteşem bir sürdürülebilir ulaşım zenginliği olan çoklu ulaşım türlerindeki seyahatlarin devamlılığının sağlanabilmesi için İstanbul’da toplu taşıma kullanımının teşvik edilmesi gerekir. Tıpkı metrobüste olduğu gibi diğer ulaşım türlerinin de tesislerine erişimi arttırmak gerekir. Hoş, hala metrobüste engelli kişiler için bazı ‘engeller’ mevcut; aynı zamanda istasyon bölgelerine erişim yollarında da trafik güvenliği sorunları yaşanıyor. Muhtemelen İstanbul’da eksik olan tek ulaşım türü; kamu bisikletleri (aslına bakarsanız Anadolu Yakası’nda sahil şeridinde rekreasyon amaçlı bisiklet kullanımına ayrılmış alan mevcut) ancak şu anki koşulların bisiklete binmek için pek elverişli olduğu söylenemez. Bisikletli sayısını önemli ölçüde arttırabilmek için uzun zamana ve yoğun çabaya ihtiyaç var.

Muhteşem tarihi ve mimarisi, tadı damağınızda kalan mutfağı, müzeleri ve kültürünün yanı sıra, İstanbul’u deneyimlemek demek bir yerde çoklu ulaşım türüne sahip toplu taşımayı deneyimlemek demek.

Not: İstanbul’daki metrobüsün yüksek kapasitesini Dario Hidalgo’nun gözünden izlemek için http://www.youtube.com/watch?v=jmu6ZIv08kA linkine girebilirsiniz.

]]>
../../../coklu-ulasim-sistemli-istanbul-aynen-boyle-devam-dario-hidalgonun-kaleminden/feed/index.html 0
Kadıköy Moda’daki Bisiklet Yolu Pek ‘Moda’ Değil – Dario Hidalgo’nun kaleminden ../../../kadikoy-modadaki-bisiklet-yolu-pek-moda-degil-dario-hidalgonun-kaleminden/index.html ../../../kadikoy-modadaki-bisiklet-yolu-pek-moda-degil-dario-hidalgonun-kaleminden/index.html#respond Thu, 13 Feb 2014 14:17:23 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=34683 Fotoğraf: A. Eren Öztürk

Fotoğraf: A. Eren Öztürk

Geçtiğimiz Cumartesi Kadıköy, Moda Caddesi’nde yürüyerek keyifli bir zaman geçirdim. Başta konut ve iş işlevleri olmak üzere çeşitli faaliyetlerle dolu bu çok hoş cadde; enfes bir park ile yayalaştırılmış Kadıköy Çarşı bölgesini birleştiriyor.

Kadıköy Belediyesi bölgedeki caddelerin iyileştirilmesi için büyük bir çaba göstermiş. Bölünmeden, sürekli devam eden kaldırımlar sokak babalarıyla korunuyor, kesişim noktalarındaki rampalar ve hissedilebilir zemin hareket kısıtı ve engeli olan kişiler için erişim kolaylığı sağlıyor.  Bu bölgede, aynı zamanda 1.2 km bisiklet yolu da inşa  edilmiş. Ancak bu yol ağırlıklı olarak yayalar, bebek arabası ya da alışveriş arabasıyla yürüyen insanlar tarafından kullanılıyor. Yani, yetkililerin niyetinin aksine, yolu ‘bisikletliler’ kullanmıyor.

Moda Caddesi Bisiklet Yolu, Kadıköy, İstanbul, Türkiye, Google Earth Görüntüsü

Moda Caddesi Bisiklet Yolu, Kadıköy, İstanbul, Türkiye, Google Earth Görüntüsü

EMBARQ Türkiye ekibiyle birlikte bu Cumartesi yürüyüşünü gerçekleştirirken, Moda Caddesi’nde iki tane bisikletli gördüm;  biri bisikletiyle yokuş yukarı yürürken, diğeri  araç yolunu kullanıyordu. Biraz da acelesi olduğunu tahmin ediyorum, neredeyse fotoğrafını çekemeyecektim…

moda caddesinde iki bisikletli

Moda Caddesi’ndeki Bisiklet Yolu’nda İki Bisikletli, Dario Hidalgo, 8 Şubat 2014

Her ne kadar iyi niyetli bir girişim olsa da bisiklet yolu bisikletliler arasında pek yerini bulmamış… Bisikletlilerin, bisiklet yolunu tercih etmemesinin kullanmamasının pek çok sebebi var aslında; öncelikle, bisiklet İstanbul için henüz yaygın bir ulaşım türü değil. 2007 yılında yapılan ‘Origin-Destination Survey’e göre yolculukların yüzde 49.3’ü yaya olarak gerçekleştiriliyor; ancak bu ankette bisikletli yolculuklar belirtilmemiş. Bisiklet kullanımı yüzde 3’lük hata payının altında bile olabilir. Bunun temel nedeni ise; bisikletin henüz bir ulaşım aracı olarak görülmemesi ve toplum nezdinde hala bir eğlence ya da spor aracı niteliği taşıyor olması. Ancak Avrupa’daki bisiklet kullanımının yükselmesiyle birlikte yakın zamanda bu durumda bir değişiklik gözlemlenebilir. Öte yandan Moda Caddesi’ndeki bisiklet yolunun aksine, Marmara Denizi’nin kıyısında keyif ya da egzersiz için bisiklete binen pek çok insana rastlayabilirsiniz.

Bisiklet yolunun bisiklet kullanıcılarına çekici gelmemesinin ikinci sebebini ise; bisiklet yolu kaplamasının düzensiz arnavut taşlarından oluşması ve yol boyunca pek çok engelle karşılaşması şeklinde tanımlayabiliriz. Her rampada bir sokak babasıyla karşılaşmak, yolun ortasında beliriveren bir aydınlatma elamanı ve dar kesitlerin her biri ayrı ayrı bir tasarım sorunu aslında… Yol boyunca park etmiş birçok scooter ve motorsiklet, sokak satıcıları, iş yerlerinin kendi ihtiyaç ve gerekliliklerine göre yaptıkları rampalar, çöp kutuları, yol kenarına park etmiş araçlar ve kullanım, uygulama, bakım zafiyetine nedeniyle oluşmuş bazı çukurlar karşımıza çıkıyor.

 

moda caddesinde yürüyüş 1_m

Moda Caddesi Bisiklet Yolu’nda Yürüyüş, Dario Hidalgo, Cumartesi  8 Şubat 2014

Moda Caddesi Bisiklet Yolu’nda Yürüyüş, Dario Hidalgo, Cumartesi  8 Şubat 2014

Bunların hepsinden de öte en büyük sorun ise; bisiklet yolunun tıpkı benim gibi yayalarla dolu olması. Yolun içinde bu kadar yaya olması da tabii bisikletliler için ciddi bir sıkıntı yaratıyor. Aslına bakarsanız, bu o kadar da kötü bir sonuç sayılmaz: yetkililer motorsuz ulaşım planlamasının bileşenlerine uygun bir alan planladılar ve şimdi de pek çok motorsuz kullanıcı elde ettiler. Hoş, yolu inşa ederken niyetleri çok da bu yönde değildi ama en azından elde ettikleri şey, ‘bizler’ yani ‘yayalar’ oldu; biz, o kadar da kötü bir sonuç sayılmayız. Yürüyüşü daha keyifli kılmak için daha az park etmiş motorsiklet ve scooter görmek, bariyerleri kaldırmak ve o alanı kamusal alan olarak kullanmak, park eden araçları ve sokak satıcılarını uzaklaştırmak ideal bir çözüm olabilir.

Bu bölgede yürüyüş yapmaktan hakikaten de çok keyif aldım. Hayat dolu bir bölge, her yerde bir faaIiyet var, her yaştan insan civarda dolanıyor ve son derece korunaklı bir çevre. Çoğunlukla daha geniş bir kaldırıma sahip olmak, araç yolu için bir şerit daha ayrılmasından daha iyidir ki genellikle araçlar için ayrılan bu şerit park eden araçlar için ayrılmış bir alana dönüşür.  Bisiklet yolu inşa etmeyi düşünen yetkililer, belki farklı bir kavram hakkında da düşünebilirler: Londra’daki Exhibition Road gibi pek çok yerde uygulaması görülen ‘paylaşılan alan’.

Nispeten dar yolların ve giderek artan motorlu trafiğin yanı sıra, İstanbul’da bisiklete binmenin önündeki engellerden birisi de ‘engebeli arazi yapısı’. Bisikletliler çoğu zaman dik yokuşlar boyunca bisikletleriyle yürümek zorunda kalıyor. Bu zorluğun üstesinden gelmek için iki güzel seçenek var; birisi elektrik destekli bisikletler, diğeri de bisikletliler için aparat (Şu an Rio de Janaerio için düşünülen bu çözümle finükülere yapılan bir modifikasyon sayesinde bisikletlilerin bisikletlerini rahatça taşıması sağlanıyor).

Kadıköy’de yokuş yukarı yürüyen bir bisikletli;Elektrikli araçlar sergisinden elektrik destekli bisiklet (fotoğraflar Dario Hidalgo’nun arşivinden alınmıştır)

Kadıköy’de yokuş yukarı yürüyen bir bisikletli; Elektrikli araçlar sergisinden elektrik destekli bisiklet (fotoğraflar Dario Hidalgo’nun arşivinden alınmıştır)

EMBARQ Türkiye, BikeLab projesiyle bu konular hakkında çözüm arıyor; bisiklet konusunda uluslararası kavramları Türkiye’nin yereldeki ihtiyaçlarına uyarlamanın yollarını araştırıyor. Bisikletin bilhassa güvenliğini ve uygunluğunu iyileştirmek için yapıcı tartışmalarla katkı sağlamaya devam etmeyi planlıyoruz. Şimdilik, Kadıköy’deki bisiklet yolu projesinin sürdürülebilir hareketlilik adına hiç beklenmeyen harika sonuçlar elde ettiğine inanıyoruz.  Moda Caddesi’nde yürüyüş artık hiç olmadığı kadar “moda”. İstiklal Caddesi gibi tam yayalaştırılmış (ve harikülade) bir alana dönüşür mü?

 

]]>
../../../kadikoy-modadaki-bisiklet-yolu-pek-moda-degil-dario-hidalgonun-kaleminden/feed/index.html 0
Türkiye’de kentsel nüfus artışı ve ulaşım politikaları ../../../turkiyede-kentsel-nufus-artisi-ve-ulasim-politikalari/index.html ../../../turkiyede-kentsel-nufus-artisi-ve-ulasim-politikalari/index.html#respond Wed, 18 Dec 2013 08:04:02 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=34048 Fotoğraf: Onur T.

Fotoğraf: Onur T.

Türkiye’deki hızlı kentleşme ülkenin ekonomik ve demografik yapısını hızlı bir şekilde değiştirdi. 1950’lerde Türkiye’de kentlerde yaşayan nüfus %25 seviyesindeyken, bugün Türkiye nüfusunun %77’si şehirlerde yaşıyor.

Son yıllarda Türkiye’deki kentleşme hızının azaldığını, ülke çapında yılda %4’ten %3 seviyesine gerilediğini görüyoruz. (TUİK, 2013) Buna karşın bazı şehirlerdeki kentleşme hızı bu rakamın oldukça üzerinde. Bu şehirlerin sağlıklı gelişmesini sağlamak için stratejiler geliştirmek oldukça önemli.

2009 ve 2011 kent nüfus sayılarını karşılaştırdığımızda Antalya, Gaziantep, Kocaeli ve Mersin’deki kent nüfus artışının %7’nin üzerinde olduğunu görüyoruz (TUİK, 2013). Nüfusu hızla artan bu şehirlerdeki ulaşım altyapısı ise henüz yetersiz.

Sürdürülebilir kentler yaratmak için toplu taşıma ve kentsel gelişim stratejilerinin belirlenmesi, bu doğrultuda yatırımların hızlandırılması gerekiyor. Buna karşın şehir belediyelerinin yatırım harcamaları için bütçeden aldıkları pay giderek azalıyor. Ulaşım altyapı projeleri genellikle büyük yatırım gerektiren ve geri ödeme süreleri uzun olan projelerden oluşuyor, bunun için uygun finansman mekanizmalarını da arttırmak gerekiyor.

Kişisel otomobil kullanımı ve kentsel yayılma

Türkiye’deki otomobil sahipliği oranları hızla artıyor. Geçtiğimiz 30 sene içinde bin kişiye düşen otomobil sayısı 15’ten 290’a yükseldi. Böylesi bir artış, Türkiye’nin ABD benzeri özel otomobil sahipliğine dayalı bir gelişim modeli yolunda ilerlediğini gösteriyor. Böylesi bir gelişme modelinin ABD, Yeni Zelanda ve Avustralya örneklerindeki gibi çevre ve ekonomi üzerinde pek çok olumsuz etkisi olduğunu biliyoruz. Metropoliten alanların çeperlerindeki kentsel gelişmeler süreksizlik içeren ve düşük yoğunluklu bir yapılanma ile kentsel yayılmaya neden oluyor. Böylesi bir büyüme her türlü kaynak tüketiminin artması sonucunu doğurarak kentsel sürdürülebilir gelişmeyi imkansız hale getiriyor.

Bu nedenle Türkiye’deki gelişme modelini değiştirmeliyiz. Kentsel büyüme toplu taşıma odaklı bir şekilde gerçekleşebilir, çeşitli arazi kullanımı ve yüksek yoğunluklu yerleşkeler yaratma politikaları ile desteklenebilir. Böylece gelecekteki olumsuz etkilerin önüne geçilebilir ve yaşanabilir şehirler yaratabiliriz.

Kaynak: Dünya Bankası, 2013

]]>
../../../turkiyede-kentsel-nufus-artisi-ve-ulasim-politikalari/feed/index.html 0
İstanbul’un Trafiği Dünya İkincisi ../../../istanbulun-trafigi-dunya-ikincisi/index.html Thu, 11 Jul 2013 10:40:42 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=33398 Fotoğraf: gecetreni

Fotoğraf: gecetreni

Dünyanın en büyük navigasyon şirketlerinden TomTom, geçen ay 5 kıtadan 161 şehrin 2012 yılına ait verilerine dayanan Trafik Sıkışıklık Endeksi’nin sonuçlarını duyurmuştu. Endekse göre Moskova dünyada trafiğin en sıkışık ve yoğun olduğu şehir olarak belirlenirken, İstanbul ikinci sırada yer almıştı.

İstanbullular normalin en az iki katı daha uzun bir süreyi trafikte geçiriyor

TomTom’un raporuna göre İstanbul’da seyahat süreleri ortalama olarak normalden %55 daha uzun sürüyor. Yani, normal koşullarda 27 dakika sürmesi beklenen yolculuklar, trafik nedeniyle bir saate uzuyor. Tabii bunlar sadece ortalama rakamlar, trafiğin en yoğun olduğu akşam saatlerinde bu oranlar %125’e kadar yükseliyor. Rapordaki diğer bir çarpıcı bilgiye göre, ortalama bir İstanbullu her yıl trafikte yaklaşık 118 saat kaybediyor.

Dünyanın trafiği en sıkışık 10 kenti

TomTom Trafik Sıkışıklık Endeksi’ne göre Avrupa’daki ortalama sıkışıklık seviyesi %24. 2012’de trafiğin en sıkışık olduğu 10 şehir ve sıkışıklık oranlar ise şöyle:

1. Moskova %66           6. Los Angeles %33
2. İstanbul %55             7. Sidney %33
3. Varşova %42            8. Stuttgart %33
4. Marsilya %40            9. Paris %33
5. Palermo %39           10. Roma %33

TomTom bu endeks ile dünyanın dört bir yanından topladığı verileri kullanarak, trafik sorunlarını çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. Fakat farklı koşullardaki şehirlerin trafik sıkışıklık oranlarını bire bir karşılaştırmak pek mümkün değil. TomTom Trafik Sıkışıklık Endeksi de bu nedenle bazı eleştiriler aldı. Bu eleştirilerin bir özetine buradan ulaşabilirsiniz.

İSTANBUL'UN TRAFİK SORUNU NASIL ÇÖZÜLÜR?

TomTom Trafik Sıkışıklık Endeksi’nin verileri tam anlamıyla karşılaştırılabilir olmasa da İstanbul’un ciddi bir trafik sorunu olduğu aşikâr. Peki bu sorunun çözümü için neler yapılabilir? Bu soruyu bu kadar kısa bir yazıda cevaplamak elbette imkânsız, yine de bir yerlerden başlayabiliriz.

Trafik denince aklımıza ilk olarak otomobil kullanıcıları geliyor. Oysa toplu taşıma ile çok daha fazla kişiyi çok daha çabuk ulaştırma şansına sahibiz. Bu nedenle yol mekanlarını kullanımında, planlama tercihlerinin büyük ölçüde toplu taşımadan yana kullanılması gerekiyor. İstanbul’da şimdiden bu yönde olumlu gelişmeler var. 2012’de Millet Caddesi’nde başlayan otobüslere özel şerit uygulamasının İstanbul’un farklı bölgelerinde hayata geçirilmeye başlandığını görüyoruz.

Raylı sistem ihtiyacı

İstanbul’daki talebi karşılayabilmek için raylı sistemi yaygınlaştırmak gerekiyor. Bu doğrultuda İstanbul Ulaşım Ana Planı’nda 2023’e kadar 600 km’nin üzerinde bir metro ağının kurulması hedefleniyor. Fakat bu sistemlerin kurulması yavaş ve pahalı olduğundan İstanbul’da diğer toplu taşıma alternatiflerine yönelmek ve otomobil kullanımını mümkün olduğunca cazip olmaktan çıkaran uygulamalara ağırlık vermek gerekiyor.

Metrobüs de İstanbul’un ulaşımındaki doğru tercihlerden biri. Fakat Metrobüs hattında yolculuk talebi çok yüksek olduğu için bazı sıkıntılar yaşanıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi bu güzergâhtaki talebi karşılayabilecek metro projeleri üzerinde çalışmaya devam ediyor. Bunun yanı sıra Metrobüs hat ve istasyonlarındaki erişim sorunlarının çözülmesi ve entegrasyonun iyileştirilmesi için çalışmalar sürdürülüyor.

Toplu taşıma ağı güçlendiğinde insanlar otomobil kullanmaktan vazgeçecekler

Farklı ülkelerin deneyimleri gösteriyor ki otomobile ayrılan alanlar azaltılıp alternatif imkânlar sunulduğunda, insanlar zaman içerisinde buna uyum sağlamaya ve otomobillerden vazgeçmeye başlıyorlar. Toplu taşıma ağını güçlendirmek, yayalardan ve bisikletlilerden yana ulaşım politikaları geliştirmek ve bunları park ve fiyatlandırma politikalarıyla desteklemek mümkün.

İstanbul’daki olumlu gelişmelerin yanı sıra, karayolcu bakış açısının devam ettiğini gösteren bazı projeler uygulanabiliyor. Taksim için planlanan proje bunun en iyi örneklerinden biri. Proje ile yer altından trafiğin daha hızlı ve kesintisiz akması sağlanmaya çalışılıyor. Ancak yayaların ve taşıtların kesiştiği noktalarda alt geçitler veya tüneller kullanıldığında, istinat duvarları ve yarıklar nedeniyle yayalar için zorlu bir alan yaratılmış oluyor. Bu durum toplu taşıma alternatiflerinin kullanımını zorlaştırıyor ve daha çok otomobil kullanılması teşvik edilmiş oluyor.

zp8497586rq
]]>
Şehirlerde yol güvenliği: Artan nüfus ve motorlu araç kullanımının yarattığı sorunlar ../../../sehirlerde-yol-guvenligi-artan-nufus-ve-motorlu-arac-kullaniminin-yarattigi-sorunlar/index.html Sun, 17 Mar 2013 12:11:57 +0000 http://thecityfixturkiye.com/?p=33294 İstiklal Caddesi, İstanbul. Fotoğraf: HBarrison.

İstiklal Caddesi, İstanbul. Fotoğraf: HBarrison.

Claudia Adriazola imzasıyla TheCityFix.com’da yayınlanan makaleyi EMBARQ Türkiye ekibinin çevirisiyle sunuyoruz. 

Şehirlerde yaşayan nüfus arttıkça motorlu araç sayısı da artış gösteriyor. Ölümcül trafik kazalarının önüne geçmeyi başaramazsak, karayollarındaki kazalarda yaralanma ve ölümler giderek artarak büyük bir halk sağlığı sorunu haline gelecek. Her yıl tüm dünyada karayollarındaki trafik kazaları yüzünden 1,2 milyon kişi ölüyor. Dünya Sağlık Örgütü, acil olarak önlem alınmadığı takdirde, 2030 yılına kadar trafik kazalarının insanların ilk beş ölüm nedeninden biri olacağını belirtiyor.

Şehirlerde meydana gelen ölümcül kazaların temel nedenleri nelerdir? Sürdürülebilir kentleşme ve ulaşım uygulamaları yaygınlaştırılarak bu ölümlerin önüne geçebilir miyiz? Dünyada, karayolu trafik kazalarındaki ölümleri azaltmakta başarılı olmuş, en iyi uygulamalar hangileridir?

14 Şubat’ta Washington DC’de The Brookings Institution ve the FIA Foundation tarafından düzenlenen toplantıda, EMBARQ Direktörü Holger Dalkmann ve EMBARQ Sağlık ve Yol Güvenliği Program Direktörü Claudia Adriazola-Steil EMBARQ’ın karayolu trafik kazalarını azaltmak amacıyla yürüttüğü kampanyalardan bahsetti.

Artan kentli nüfus ve motorlu araç kullanımı

Günümüzde dünya nüfusunun %50’den fazlası şehirlerde yaşıyor. Afrika ve Asya başta olmak üzere, dünya genelinde artan şehirleşmenin sonucu olarak, 2050 yılı itibariyle dünya nüfusunun %75’inin şehirlerde yaşaması bekleniyor. Buna paralel olarak, başarı ve zenginliğin sembolü sayılan özel otomobil kullanımı da hızla artıyor. 2020 yılında dünyadaki toplam araba sayısının 2 milyara ulaşacağı öngörülüyor. Şehirleşme ve kişisel araba kullanımındaki bu artış trafik güvenliği açısından da yeni sorunlar yaratıyor.

Kat edilen mesafeler uzuyor

Trafik kazaları neticesi meydana gelen ölümlerdeki artışın arkasındaki en önemli sebeplerden biri de katedilen mesafelerin giderek uzaması. Kazaları önlemek için özel araçların ulaşımdaki payını azaltmanın yanı sıra, ulaşım türünden bağımsız olarak, katedilen toplam mesafelerin kısalmasını sağlamamız gerekiyor.

İhtiyaç duyulan yapısal değişimler ve şehirlerin önemi

Trafik kazası kaynaklı ölümleri azaltmada başarılı olan yerel proje uygulamalarını artırmamız, yerel ve merkezi hükümetlerden alınan destekler yoluyla bu projelerin yaygınlaştırmalarını sağlamamız gerekiyor. Yakın gelecekte şehirlerde yaşaması beklenen nüfusun büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda, kent yönetimlerinin güvenli yaşam alanları yaratmakta desteğe ihtiyacı olacağını söyleyebiliriz.

Şehirler genişledikçe ev ve iş yerleri arasında katedilen mesafeler uzuyor; bunun sonucunda hava kirliliği ve trafik sıkışıklığı arttığı gibi trafik kazaları nedeniyle ölümlerin oranı da yükseliyor. Bu gidişin önüne geçebilmek için araba odaklı kent genişleme modelleri yerine, insan odaklı derişik (kompakt) kent modellerini benimsememiz gerekiyor. Derişik kent form örneklerinde sürdürülebilir ulaşım alternatiflerini (yaya yolları, bisiklet, maliyeti düşük toplu taşıma sistemleri vb.) uygulamaya sokmak kolaylaşıyor.

Yeni ulaşım alternatifleri yaratmak

İnsan odaklı kentlerde entegre toplu taşıma, bisiklet, yürüme ve araç paylaşım sistemleri kişisel motorlu araçlardan daha güvenli ulaşım seçenekleri sunuyor.

Başarılı uygulama örnekleri

EMBARQ Türkiye Sakarya, Antalya ve Eskişehir’de bisiklet kullanımını yaygınlaştırma amacıyla çeşitli faaliyetlerde bulunuyor. Bu kapsamda, kapasite geliştirmek için çalıştaylar düzenleniyor ve yerel yönetimlere teknik destek sağlanıyor. Şehirlerin yürümeye daha elverişli ve hareketli hale gelmesi için çalışan EMBARQ Türkiye, İstanbul’da Tarihi Yarımada Yayalaştırma Projesi’ne de destek verdi.

Türkiye’de Metrobüs adıyla uygulanan Hızlı Otobüs Taşımacılığı (HOT) sistemlerinin en yeni örnekleri Brezilya’daki şehirlerde kuruluyor. Brezilya’da araba ve motosiklet kullanımı son on sene içinde üçe katlandı ve bunun sonucu olarak da trafik kazalarında ciddi bir artış yaşandı. Toplu taşıma sistemlerini geliştirmek ve yaya yollarını çoğaltmak, Brezilya’da giderek artan trafik ve yol güvenliği sorunları için öncelikli çözüm önerileri arasında yer alıyor. Rio De Janeiro ve Belo Horizonte gibi metropollerde yüksek kapasiteli toplu taşıma koridorlarına ihtiyaç duyuluyor. 2014 Dünya Kupası ve 2016 Olimpiyatlarına ev sahipliği yapmaya hazırlanan Brezilya’da toplam 138 km uzunluğunda beş yeni HOT koridoru planlanıyor. EMBARQ Brezilya ekibi bu iki şehirde uygulanmaya başlaması planlanın HOT koridorları için şehir belediyelerine teknik destek sağlıyor. Bu yeni hatların günde yaklaşık 2 milyon yolcu taşıyacağı öngörülüyor.

Dünya nüfusunun %50’sinden fazlasına ev sahipliği yapan ve dünyanın gayri safi milli gelirlerinin %80’inin üretildiği kentlerde güvenli ve verimli ulaşımı sağlamanın önemi çok büyük. Kentiçi ulaşım iyi planlandığında şehirdeki hayat kalitesini yükseltmek ve fırsat erişim eşitliğini garanti altına almak kolaylaşıyor.

EMBARQ’ın sağlık ve yol güvenliği alanında dünya çapında yaptığı çalışmalar ve en başarılı uygulamalar hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız EMBARQ Türkiye ekibiyle veya EMBARQ Sağlık ve Yol Güvenliği Program Direktörü Claudia Adriazola-Steil ile iletişime geçebilirsiniz.

zp8497586rq
]]>